Page 52 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔๖
ภาพประกอบ ภาพตัดขวางแสดงการตั้ งบ้านเรื อนและระบบการผลิ ตของชุ มชนตะโหมดใน
ปัจจุ บัน
ที่มา : นฤมล สุ ขพันธ์. (๒๕๔๙.)วัฒนธรรมชุมกับการจัดการทรั พยากรธรรมชาติ : กรณี ศึกษา
ธนาคารนํ้ าของชุ มชนตะโหมด อําเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุ ง. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต
สาขาวิชาการจัดการสิ ่งแวดล้อม. มหาวิทยาลัยสงขลานคริ นทร์, 72.
คนในชุ มชนตะโหมดได้ให้ ความสําคัญต่ อการทําเกษตรผสมผสานหรื อเกษตรกรรม
ธรรมชาติ เป็ นการเปลี่ ยนกระบวนทัศน์จากกระแสที่ได้ รับการกดดันส่งเสริ มจากภาครั ฐและทุนที่
เน้นการผลิตเพื่ อขายและส่ งออกเกื อบสิ้ นเชิ ง มาสู่ การผลิ ตที่หลากหลายเพื่ อความพอเพียงเป็ น
อันดับแรก เหลือจากกิ นก็นําไปขาย และผลิตแทบทุกอย่ างที่กินได้ ตามลักษณะความเหมาะสมของ
พื้นที่และรักษาระบบนิเวศให้ย ั ่ งยืนด้วย จะเห็นได้จากการที่แกนนําชุมชนในสภาลานวัดตะโหมด
ได้ร่วมกันรณรงค์ให้ คนในชุมชนหันมาปลู กพืชหลาย ๆ ชนิดในสวนเดี ยวกัน หรื อเรี ยกการทําสวน
ในลักษณะนี้ ว่า “สวนสมรม” ซึ่ งชาวบ้านบางส่วนได้ทําสวนสมรมมานานแล้ว นอกจากนี้ ในสวน
ยางพารามีการปลูกพืชอื่นเสริ มด้วย พืชที่ปลูกส่ วนใหญ่มีเป้ าหมายเพื่อเอาไว้บริ โภคเองในครั วเรือน
จึงมีทั้ งผลไม้ พืชผักสมุนไพร พื ชกินใบพืชกินหั วนานาชนิด เช่น สะตอ ลู กเนี ยง ละมุ ด ลางสาด
ลองกอง จําปาดะ มังคุด ขนุ น ทุเรี ยน ฯลฯ นอกจากนี้ ย ังส่งเสริ มให้ชาวบ้านที่ ทําสวนลด ละเลิกใช้
ปุ๋ ยและสารพิษ หันไปใช้ปุ๋ ยคอก ปุ๋ ยอินทรี ย์หรื อปุ๋ ยชี วภาพ ใช้สมุนไพรกําจัดศัตรู พื ชและใช้การ
ถางกําจัดวัชพืช ลดการใช้ยาฉีดหญ้า และย ังส่งเสริ มให้ปลูกไม้ยืนต้นเพิ่มเติมในสวนยางพาราและ
สวนผลไม้ ปลูกพืชชุ่มนํ้ าเพิ่มตามริ มห้ วย ลําคลอง หนอง บึง เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้ น สิ ่ งเหล่านี้ แสดง
ให้เห็ นว่า ชาวบ้านถือเอากระบวนการและกลไกตามธรรมชาติ เป็ นครู หรื อแบบอย่างในการทํา