Page 40 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๔
ในการบุกเบิ กพื้ นที่นาที่ใช้เป็ นประจํา ได้แก่ จอบและพร้า ส่ วนการเตรี ยมดิ นหรือไถนา ใช้เครื่ อง
ไถที่ทําด้วยไม้ และใช้แรงงานวัวหรื อควาย
นอกจากนี้ ชาวบ้ านย ังพึ่ งพาผลผลิตที่ ได้จากป่ า เช่ น นํ้ ามันยาง นํ้ าผึ้งรวง หวาย
สมุ นไพร ยารักษาโรค สั ตว์ป่ า เป็ นต้น ซึ่ งผลผลิตดังกล่าวนับว่ าเป็ นแหล่ งรายได้ที่ สําคัญของ
ครัวเรื อน บางครั วเรื อนเลื อกอาชีพการพึ่ งพาผลผลิ ตจากป่ าเพี ยงอย่างเดี ยว โดยมิได้ มีการบุกเบิก
พื้นที่ เพื่อทําเกษตรกรรม แม้ในสมัยนั้ นย ังมีพื้ นที่ว่างให้จับจองได้สะดวกก็ตาม แต่ชาวบ้านเหล่ านั้ น
ก็สามารถดํารงชีวิตอยู่ได้ เนื่องจากผลผลิตที่ได้จากป่ ามีอยู่จํานวนมาก เพราะทรัพยากรธรรมชาติ มี
ความอุดมสมบูรณ์ และชาวบ้านสามารถเก็บหาได้อย่างอิสระเสรี ชาวบ้านจึงดํารงชี พอย่างพอเพียง
อยู่กันแบบเครื อญาติ ในขณะนั้ นเมื่ อจะดําเนิ นการใด ๆ ที่เกินกํ าลังความสามารถของครัวเรื อนไม่
จําเป็ นต้องจ้างแรงงาน ใช้การออกปาก ลงแขกจากเพื่อนบ้านให้ มาช่วยลงแรงทํางานโดยไม่คิ ด
ค่าแรงและไม่ มีเงื่อนไขว่ าจะต้องใช้แรงงานคืน มีแต่ เลี้ ยงอาหารเท่านั้ น
การที่ชาวบ้านในชุ มชนตะโหมดอาศัยผลผลิ ตจากป่ าเพื่อการดํารงชีพ จึงเป็ นช่วงที่
คนกับป่ าย ังอยู่ร่ วมกันอย่างใกล้ชิ ด ชาวบ้านจึ งให้ความเคารพป่ า มีความเชื่ อเกี่ยวกับสิ่ งศักดิ์ สิ ทธิ์
สํานึกในบุญคุณและย ําเกรงต่อป่ า เช่น เชื่ อว่าต้นไม้ใหญ่เป็ นที่สิ งสถิ ตของเจ้าป่ าเจ้าเขา ชาวบ้านจึง
ไม่ตัดไม้ใหญ่ และจะขออนุญาตเจ้าป่ าก่อนทุ กครั้ งที่ จะล่าสัตว์เป็ นอาหาร การหักร้ างถางพงจะทํา
เฉพาะในป่ าบนที่ราบเพื่อตั้งบ้านเรื อนและทําเป็ นที่ดิ นทํากินเท่าที่จําเป็ นเท่านั้ น โดยใช้วิธีบุกเบิ ก
ด้วยการใช้แรงงานคนเป็ นหลัก การเปลี่ ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิ นมี ไม่มากนั ก และความ
ขัดแย ้งของชาวบ้านในการใช้ประโยชน์จากทรั พยากรแทบจะไม่ปรากฏ
จนกระทั่ งประมาณปี พ.ศ. ๒๔๖๔ ๓๕ คนในชุ มชนตะโหมดเริ่ มนํายางพารามา
ปลูกเป็ นครั้ งแรก โดยผู้ที่นํายางพารามาปลูกในระยะเริ่ มแรกนี้ มี นายมิ่ ง ชนะสิ ทธ์ ได้นําเมล็ ด
ยางพารามาจากตําบลควนลัง อําเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ในช่วงแรกนํามาปลูกไม่กี่ต้นปรากฏ
ว่าเจริญงอกงามดี เป็ นที่ สนใจของคนตะโหมดพอสมควร แต่คนตะโหมดในสมัยนั้ นย ังไม่มีความรู ้
เกี่ยวกับยางพารา จึ งเกิดคําถามขึ้ นมากมาย ไม่ว่าจะเป็ นเรื่ องขั้นตอนที่จะเอานํ้ ายางออกจากต้นยาง
การทําแผ่น และตลาดที่จะซื้ อยาง ทําให้การปลู กยางของคนในชุมชนในสมัยนั้ นมี เพี ยงไม่กี่ ราย
กล่าวคือ ประมาณ ๑๐ ราย และแต่ ละรายก็จะปลูกไม่เกิน ๕ ไร่ โดยผู ้ ปลูกเหล่านี้ จํากัดอยู่ในเฉพาะ
ผู ้ นําท้องถิ ่นและผู้ที่มีหัวคิดก้าวหน้าเท่ านั้น
การปลูกยางของชุ มชนตะโหมดในช่วงระยะเวลาดังกล่าว ย ังไม่ส่ งผลต่อการ
เปลี่ ยนแปลงการใช้ที่ดิ นมากนัก พื้ นที่ปลูกยางในขณะนั้ นมี ไม่มาก และพื้นที่ปลูกส่ วนใหญ่จะอยู่
บริ เวณที่ ราบใกล้บ้านเรื อน ย ังไม่ มีการปลูกในพื้ นที่ ป่ าต้นนํ้ า คนส่ วนมากในสมัยนั้ นได้บอก
ลูกหลานว่ า พื้นที่ป่ าที่อยู่ทางด้านหลังเขาหัวช้างหรื อบริเวณเทือกเขาบรรทัด ซึ่ งเป็ นป่ าที่มีความ
๓๕สัมภาษณ์สวาท ทองรั กษ์, แกนนําชุมชนตะโหมด, ๑๙ สิ งหาคม ๒๕๕๐.