Page 39 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๓
การเลี้ ยงสัตว์ เพื่ อใช้เป็ นอาหารและขายบ้างเล็กน้อย สัตว์ที่เลี้ ยงได้แก่ วัว หมู เป็ ด ไก่ และปลา เป็ น
ต้น ๓๒
• การใช้ ประโยชน์ ที่ ดิน
พัฒนาการของการใช้ประโยชน์ที่ดิ นเป็ นข้อมู ลสําคัญที่ทําให้เข้าใจถึงปั จจัยการ
ผลิ ตและความเป็ นมาของอาชีพที่เกิดขึ้ นในชุมชน โดยสามารถแบ่งรู ปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดิ น
เป็ น ๒ ช่ วง คือ ช่ วงที่ ๑ ระหว่างปี พ.ศ. ๒๔๖๐ ถึง ก่อนการประกาศใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจ (พ.ศ.
๒๕๐๓) และช่ วงที่ ๒ การประกาศใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิ จ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ถึงปัจจุบัน ซึ่ ง
รายละเอี ยดแต่ละช่ วงเวลามีดังนี้
การใช้ ประโยชน์ที่ดินของชุมชนตะโหมดระหว่ างปี ๒๔๖๐ - ก่ อนการประกาศใช้
แผนพัฒนาเศรษฐกิจ (พ.ศ. ๒๕๐๓)
ชุ มชนตะโหมดจัดเป็ นชุมชนหนึ่ งที่ มีความอุดมสมบูรณ์ ของทรัพยากรธรรมชาติ
ที่ดิ น ป่ าไม้ และสายนํ้ า มากกว่าชุมชนอื่น ๆ คนตะโหมดในปั จจุบันจึงชื่ นชมบรรพบุรุษในสมัยนั้ น
ว่ าเป็ นผู้มีวิ สั ยทัศน์ อั นยาวไกลจึงได้ เลื อกเอาชุมชนตะโหมดแห่ งนี้ เป็ นที่ อยู่ อาศัย เพราะ
ทรั พยากรธรรมชาติไม่ ว่าจะเป็ นที่ดิน ป่ าไม้ และสายนํ้ าในบริ เวณนี้ เหมาะและเอื้ อต่อการประกอบ
อาชีพ ทั้ งการทํานา การทําสวน และการทําไร่ มีแหล่งนํ้ า ห้วย คลอง หนอง บึง ที่เป็ นที่ อยู่อาศัยของ
กุ ้ ง หอย ปู และปลา สามารถจะจัดหาปั จจัยในการดํารงชี พพื้ นฐานได้โดยไม่ขาดแคลน
จากคําบอกเล่าของแกนนําชาวบ้าน ๓๓ ที่ได้รั บการเล่าต่อ ๆ กันมาจากผู้เฒ่าในอดีต
คือ ในยุ คช่วงประมาณปี พ.ศ. ๒๔๖๐-๒๔๗๐ ครั วเรื อนในชุมชนตะโหมดมีไม่มาก ประมาณไม่
เกิน ๒๐๐ ครั วเรื อน คนในยุคนั้ นมีความเป็ นอยู่อย่างเรี ยบง่าย การย ังชีพอาศัยผลผลิตจากป่ าเป็ น
หลัก ยกเว้นข้าวได้จากการทํานาและปลูกข้าวไร่ การทํานาส่ วนมากทําเพื่อบริ โภคในครัวเรื อน ที่นา
เหล่านี้ มักจะอยู่ในที่ราบลุ ่ม สมัยก่อนที่ ย ังไม่มีการปลูกยางพารา พื้นที่ป่ าโดยเฉพาะป่ าในที่ราบจะ
ถู กโค่นถางเพื่อทําไร่ ปลู กข้าว และปลูกพื ชผักต่าง ๆ เช่ น พริ ก แตงกวา ฟั กทอง มันเทศ ถั ่ วลิ สง
เป็ นต้น เมื่อเก็บเกี่ ยวผลผลิ ตแล้วจะปล่อยพื้ นที่ให้ว่างเปล่าเพื่อให้ ดินมี สภาพสมบูรณ์ แล้วไปหา
พื้นที่ ทําไร่ ใหม่ ต่อไปอี ก บางคราวจะทิ้งไว้ ๒-๓ ปี ก็จะกลับมาทําไร่ในที่เดิมอี กหรืออาจจะทิ้งไป
เลย ปล่อยให้เป็ นพื้นที่ ว่างใครจะเข้าไปทําก็ได้ ๓๔ ต่ อมาการปลูกข้าวไร่ เริ่ มลดลง ชาวบ้านหันมาทํา
นาในที่ราบลุ ่มกันมากขึ้ น การทํานาในสมัยนั้ นตอนบุกเบิกพื้นที่ จะใช้แรงงานคนเป็ นหลัก อุปกรณ์
๓๒สภาลานว ัดตะโหมด. ๒๕๔๓. ตะโหมดศึกษา : หลักสู ตรท้องถิ่นชุมชนตะโหมด. พัทลุง : สํานักงาน
ป้ องกันและปราบปรามยาเสพติดภาคใต้, ๔.
๓๓สัมภาษณ์สวาท ทองรั กษ์, แกนนําชุมชนตะโหมด, ๑๙ สิ งหาคม ๒๕๕๐.
๓๔บรรเทิง ศิริ มุสิกะ. ๒๕๔๕. ศึ กษาการผลิตของชุมชนเชิ งเขาบรรทัดในจังหว ัดพัทลุง ตั้ งแต่การจัดตั้ ง
มณฑลนครศรี ธรรมราช จนถึ งการใช้ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสั งคมแห่ งชาติ (พ.ศ.๒๔๓๙-๒๕๐๓) .
วิทยานิพนธ์ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาไทยคดี ศึกษา มหาวิ ทยาลัยทักษิณ, ๔๐.