Page 25 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๙
ส่ วนคําว่า “ตะโหมด” มีข้อสั นนิ ษฐานหลายกรณี คื อ มาจากคําว่า “ตระ” ตระเป็ นชื่อของ
ช่ องเขา ซึ่ งเป็ นเส้ นทางโบราณที่ใช้เดินทางจากอําเภอปะเหลี ยน ข้ามเทื อกเขาบรรทัดโดยผ่านช่ อง
เขาซึ่ งเรี ยกว่า ช่องเขาตระ ๕ และออกสู่ ช่องเขาหั วช้าง ตําบลตะโหมด จึงมีการสันนิ ษฐานว่า คําว่ า
“ตะโหมด” น่ าจะมาจากคําที่เรี ยกช่องเขา “ตระ” รวมกับคําว่ า “โหมด” ตามที่เรี ยกกันมาในอดีต จึง
รวมกันเป็ น “ตะโหมด” อีกกรณี หนึ่ ง มาจากคําว่า “โต๊ะหมูด” โดยคําบอกเล่าของผู้ เฒ่ าในชุมชนว่ า
ผู ้ ที่เข้ามาตั้ งถิ่นฐานในครั้ งแรกสันนิษฐานว่าเป็ นชาวไทยมุสลิม เพราะปรากฏหลักฐานหลายอย่างที่
มีส่ วนเกี่ยวข้องกับชื่ อของชาวไทยมุสลิ ม เช่น นาปะเจ๊ะ (ที่ ตั้งของโรงเรี ยนวัดตะโหมดในปั จจุ บัน)
นาโคกแขกเจ้ย หนองโต๊ะอ่อน หนองโต๊ะโล่ง ห้วยโต๊ ะเล็ม และห้วยทุ ่งแขก และคําว่ า “ตะโหมด”
ก็ เรียกเพี้ ยนมาจาก “โต๊ ะหมู ด” ซึ่ งเป็ นผู ้ นําชาวไทยมุสลิ มคนแรกที่ เข้ามาตั้ งถิ่นฐานในชุมชนตะ
โหมดบริ เวณวัดตะโหมดในปั จจุบัน ๖ ซึ่ งเป็ นศูนย์กลางของกิจกรรมต่าง ๆ และศูนย์รวมทางด้าน
จิ ตใจของชุ มชนตะโหมด ในอดี ตเรี ยกว่ า “โคกสุ เหร่ า” ซึ่ งเป็ นสุ สานของคนในสมัยนั้ น
ความสัมพันธ์ระหว่างชาวไทยพุทธและมุสลิมได้สื บทอดกันเป็ นเวลาอันยาวนานจนถึงปั จจุบัน
ชุ มชนตะโหมดมีทั้ งไทยพุทธและมุสลิ มอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืน แต่ บริเวณที่ เป็ นชุมชนมุสลิ มจะ
อยู่รอบนอกออกไปจากบ้านตะโหมดและบ้านโพธิ์ ๗
อย่างไรก็ตามพ่วง บุษรารั ตน์๘ ได้กล่าวถึ งเทพสารบรรพ ๕ ซึ่ งบันทึกไว้ว่ามีเมื องเล็ก ๆ ๒
เมื องตั้ งอยู่ติดกัน คือ เมื องตระนครอยู ่ทางตะวันตก และเมืองโมชพันดรอยู่ทางตะวันออก ต่อมา ๒
เมื องนี้ รวมกัน เรี ยกชื่ อใหม่ว่า “ตระโมชฬ” กาลผ่านมาชื่ อลื่นไหลมาเป็ น “ตะโหมด” คําว่าตะ
โหมดมิ ได้เป็ นภาษามลายู เพราะมีชื่ อเรี ยกอยู่ก่ อนนานปี พวกแขกอิสลามเพิ ่งเข้ามาอาศัยภายหลัง
อันเนื่ องจากกองทัพพัทลุงสมัยปลัดจุ้ยผู้ช่วยว่าการเมืองพัทลุงรบชนะนายโจรสลัดแขกชื่อหวันมาลี
อพยพพวกแขกผ่านเส้นทางนี้ ปล่อยให้ตั้งถิ่ นฐานบ้านเรื อนเป็ นที่อยู่อาศัยจนถึงปั จจุบัน
๕ในปั จจุบันบนที่ราบของช่องเขานี้ เป็ นที่ตั้ งของชุมชนบ้านตระ (บ้านในตระ) ซึ่ งเป็ นชุมชนที่ ตั้งในเขต
รอยต่อของสามจังหว ัดคือ ตรัง พัทลุง และสตูล ที่นั้ นมีหลักฐานทางโบราณคดีที่ ค้นพบคือ ถ้วยชามของพ่อค้าชาว
จีน (ผู้วิจัยเคยขึ้ นไปสัมภาษณ์และได้ทราบข้อมูลเรื่ องนี้ แต่ย ังไม่พบหลักฐานจริง ๆ) นอกจากนี้ ย ังมี กุโบร์ เก่าของ
ชาวมุสลิมอีกด้วย
๖สภาลานว ัดตะโหมด. ๒๕๔๓. ตะโหมดศึกษา : หลักสู ตรท้องถิ่นชุ มชนตะโหมด. พัทลุง : สํานักงาน
ป้ องกันและปราบปรามยาเสพติดภาคใต้, ๖.
๗สัมภาษณ์วรรณ ขุนจันทร์ , แกนนําชุ มชนตะโหมด, ๑๙ สิงหาคม ๒๕๕๐.
๘พ่วง บุษรารั ตน์. ๒๕๔๒. ตะโหมด. สารานุกรมว ัฒนธรรมภาคใต้ พ.ศ.๒๕๔๒ เล่ม ๖ หน้า ๒๔๖๙.
กรุงเทพ : อมริ นทร์ การพิมพ์.