Page 26 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๐
๑.๓ พัฒนาการทางการเมืองและการปกครอง
ชุ มชนตะโหมดในช่ วงก่อนที่ ทางรั ฐส่วนกลางจะมีการกําหนดการปกครองส่ วนภูมิภาค
คนในหมู่บ้านจะปกครองกันเอง โดยผู ้ ที่อาวุโสและได้รับการยอมรั บนับถือให้เป็ นผู้ปกครองดูแล
ความเรียบร้ อยภายในหมู่บ้าน ชาวบ้านจะเรี ยกผู ้ นั้ นว่า “หัวเมื อง” เทียบเท่ากับผู ้ ใหญ่บ้านในปัจจุ บัน
ส่ วนชุมชนที่ มีลักษณะใหญ่กว่ าครอบคลุมหลายหมู่บ้านย่อย จะมีผู ้ที่ชาวบ้านให้ความเคารพและ
แต่งตั้ งให้เป็ นผู ้นําชุ มชน ซึ่ งมีฐานะทางการปกครองเหนื อกว่ าหัวเมือง ชาวบ้านจะเรี ยกกันว่า
“จอม” เที ยบได้กับกํานันในปั จจุบัน ๙
เมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๙ พระบาทสมเด็ จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู ่หัว ได้ทรงตั้ งมณฑล
นครศรี ธรรมราชขึ้น เมื องพัทลุงได้แบ่ งเขตการปกครองออกเป็ น ๓ อําเภอ หรื อ ๓ แขวง คือ อําเภอ
กลางเมือง อําเภออุดร และอําเภอทักษิณ และชุมชนตะโหมดได้มีฐานะเป็ นตําบลเมื่อปี พ.ศ.๒๔๔๐
ขึ้นกับอําเภอทักษิณ และในปี พ.ศ. ๒๔๔๕ อําเภอทักษิ ณได้เปลี่ยนชื่ อเป็ นอําเภอปากพะยูน ตําบล
ตะโหมดจึงไปขึ้ นกับอําเภอปากพะยูนตามการเปลี่ ยนชื่ อของอําเภอด้วย ต่อมาปี พ.ศ.๒๔๙๖ กิ ่ง
อําเภอเขาชัยสนได้รั บการยกฐานะเป็ นอําเภอเขาชัยสน ตําบลตะโหมดได้โอนมาขึ้นกับอําเภอเขาชัย
สน แต่เนื่ องจากว่าตําบลตะโหมดอยู่ ห่างไกลจากตัวอําเภอมาก ไม่สะดวกต่อการติ ดต่อราชการ
ประชากรมีจํานวนมากขึ้ น บ้านเมื องก็เจริ ญขึ้ น ทางจังหวัดจึงได้เสนอเรื่ องขอตั้งกิ ่ งอําเภอตะโหมด
ต่อกระทรวงมหาดไทย โดยแยกตําบลตะโหมดออกเป็ น ๓ ตําบล คื อ ตําบลตะโหมด ตําบลแม่ขรี
และตําบลคลองใหญ่ ทางคณะรัฐมนตรี ได้อนุ มัติ และประกาศในราชกิจจานุ เบกษา เมื่ อวันที่ ๗
สิ งหาคม ๒๕๒๐ ๑๐ ในระหว่างการเริ่มแบ่ งการปกครองส่วนภูมิภาคดังกล่าว ภายในชุมชนได้มีการ
แต่งตั้ งกํานันและผู ้ ใหญ่บ้านขึ้ นอย่างเป็ นทางการ ชุมชนตะโหมดมีกํานั นจนถึงปั จจุบันรวมทั้งหมด
๙ คน ดังนี้ ๑๑
กํานันหนู ดํา (ขุนนะ)
กํานันดอน (ขุนตะโหมด)
กํานันภู่
กํานันล้อม ชนะสิ ทธิ์ (ขุนประณามตะโหมดภัย)
กํานันสวิง ชนะสิ ทธิ์
กํานันสมพร ชนะสิ ทธิ์
กํานันเฉลียว ชนิ นทยุทธวงศ์ (ชนะสิทธิ์ )
๙สั มภาษณ์สวาท ทองรั กษ์, แกนนําชุ มชนตะโหมด, ๑๙ สิ งหาคม ๒๕๕๐.
๑๐ชัยวุฒิ พิยะกูล, ตะโหมด, กิ ่งอําเภอ. สารานุกรมว ัฒนธรรมภาคใต้ พ.ศ.๒๕๒๙ เล่ ม ๓ กรุงเทพฯ :
อมริ นทร์ การพิมพ์ : ๑๒๔๒.
๑๑ สภาลานว ัดตะโหมด. ๒๕๔๓. ตะโหมดศึกษา : หลักสู ตรท้องถิ่นชุมชนตะโหมด. พัทลุง : สํานักงาน
ป้ องกันและปราบปรามยาเสพติดภาคใต้, ๖ – ๗.