Page 29 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๘
เช่น นึกไปถึงเรื่ องการแต่งกาย เรื่องศิลปะ เรื่องวาจา หรื อกริ ยามารยาท เป็ นต้น ซึ่งเป็ นเพียงวัฒนธรรม
บางส่วนเท่านั ้ น บางที ก็ใช้คําควบกัน เช่น ศาสนาและวัฒนธรรม ศิลปวัฒนธรรม ภาษาและวัฒนธรรม
เป็ นต้ น ซึ่งที่แท้ ทั ้ งหมดก็เป็ นวัฒนธรรมด้ วยกัน หากแต่กล่าวแยกกันก็ เพื่อที่ จะเน้นให้ เห็นเด่นชัดในเรื่ อง ๆ
เท่านั ้ น
ดํารงค์ ฐานดี ๒ ได้ กล่าวถึงความหมายของวัฒนธรรม ไว้ ว่า “ วัฒนธรรม คือ ทุกสิ่งที่
มนุษย์สร้ างขึ ้ นมาเพื่อใช้ ในการดํารงชี วิตร่ วมกันในสังคม เป็ นสิ่ งที่คนส่วนใหญ่ในสังคมนั ้ น ยอมรับนับถื อ
และปฏิบัติตาม รวมทั ้ งเก็บสะสมและถ่ ายทอดวิธีการประพฤติปฏิบัตินั ้ นต่อไปยังลูกหลานด้ วย ”
- วัฒนธรรม เป็ นการสั่งสมประสบการณ์ ความรู้ ความสามารถ ภูมิธรรม ภูมิ
ปั ญญาทั ้ งหมดที่ได้ ช่วยให้ มนุษย์ ในสังคมนั ้ น ๆ อยู่รอดและเ ๓จริญสื บต่อมาได้ และเป็ นอยู่อย่าง ที่เป็ นใน
ปั จจุบัน
ความหมายของวัฒนธรรมข้ างต้ น แม้จะแตกต่างกันแต่ก็ ล้วนมี คุณค่ าในตัวเองในการชี ้ ให้
เป็ นแง่มุมต่าง ๆ ของวัฒนธรรมจึงยังคงมีผู้ ใช้อยู่ทุกความหมาย ประเด็นสํ าคัญต้องศึกษา และทําความ
เข้ าใจความหมายอันหลากหลายของวัฒนธรรมอย่างรอบคอบ กั บต้องสามารถจับสาระสําคัญของ
วัฒนธรรม ซึ่งศาสตราจารย์เสน่ห์ จามริก ได้ สรุปไว้ ว่า “ไม่ว่าเราจะนิยาม วัฒนธรรมอย่างไรก็ตาม
แก่นสารจริ ง ๆ ของเรื่องทั ้ งหมดก็คือชีวิตคนนั่นเอง” พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตโต) ก็ได้ แสดงทัศนะไว้ ใน
ทํานองเดียวกันนี ้ ว่า “ ตัววัฒนธรรมที่แท้ จริ งนั ้ นอยู่ที่ชี วิตของประชาชน”
จากทัศนะในการให้ ความหมายของนักวิชาการดังที่กล่าวมาพอจะสรุปได้ ว่า วัฒนธรรม
หมายถึง สิ่ งที่มนุษย์สร้ างขึ ้ น คิ ดขึ ้ น คนในสังคมให้ การยอมรั บและปฏิบัติซึ่งมีการถ่ายทอดจากคนรุ่นหนึ่ง
ไปสู่คนอีกรุ่นหนึ่ง เพื่อความเจริญงอกงาม ความเป็ นระเบียบเรี ยบร้ อย ความกลมกลืนและศีลธรรมอันดี
ของประชาชน อันแสดงถึง ความรู้ ความคิด ความเชื่อ ศิลปะ ภาษา ขนบธรรมเนี ยมประเพณี ของคนใน
สังคมนั ้ น ๆ
ลักษณะทางวัฒนธรรม
จุมพล หนิ มพานิช ๑ ได้ กล่าวถึงลักษณะของวัฒนธรรมไว้ ๕ ประการ สรุปได้ ดังนี ้
๑ พระยาอนุมานราชธน. ชาติ ศาสนา และวัฒนธรรม. ๒๕๑๕. หน้ า ๖๖.
๒ ดํารง ฐานดี . มานุษยวิวทยาและวัฒนธรรม. ๒๕๒๐. หน้ า ๓๐.