Page 23 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๒
๑.๑ การบริการเป็ นศาสตร์ เพราะการบริ หารเป็ นเรื่ องที่ มีองค์ความรู้ ที่พัฒนา สื บต่อกัน
มา ในลักษณะซึ่งอธิบายการบริ หารโดยอ้างอิงหลักความจริงทั่วไปของ “ สังคมศาสตร์ ประยุกต์” เป็ น
ศาสตร์ที่จะตํ านําเอาความรู้ ในทักสาขาวิชามารวมกัน ซึ่งเรี ยกว่า สหวิ ทยาการ คือ มีการนําความรู้
ทางด้ านสังคมศึกษา เศรษฐศาสตร์ มานุษยวิทยา จิตวิทยา มาใช้ ในการบริหาร ทั ้ งนี ้ เพื่อให้ องค์การ
บรรลุตามเป้ าหมายที่กําหนดไว้ ดังนั ้ น จึงถื อว่าการบริหารเป็ นศาสตร์ ประเภทหนึ่ง
๑.๒ การบริ หารเป็ นศิลปะ คําว่า “ศิลป (Art) ” หมายถึลการกระทําสิ่งใด สิ่งหนึ่งได้
ด้ วยความรู้ ความสารถเป็ นพิเศษ หรื ออาจกล่าวได้ ว่า ศิ ลป คือความสามารถในการนําเอาความรู้
(ศาสตร์ ) ไปใช้ ให้ เป็ นประโยชน์ ในการปฏิ บัติงาน การที่กล่าวว่าการบริหารเป็ นศิลปนั ้ นเพราะว่าในการ
บริหารนั ้ น เป็ นวิ ธีการนําความรู้ (ศาสตร์ ) ในหลายด้านหลายสาขา ไปประยุกต์ใช้เพื่อเอื ้ ออํ านวย
ประโยชน์ต่อองค์การมากทาสุด ซึ่งเราอาจเรี ยกการกระทําดังกล่าวได้ ว่าเป็ น “ศิลปในการบริ หาร”
ผู้ บริ หารกับกระบวนการบริหาร
องค์การแต่ละองค์การจะดํ าเนินการไปในทิศทางใด ประสบความสําเร็ จหรือล้ มเหลวย่อมขึ ้ นอยู่
กับผู้ นํา หรือผู้ บริหาร คําว่ า ผู้ บริหารในภาษาอังกฤษมีคําใช้ อยู่หลายคํา เช่น Manager, Administrator,
Director, Supervisor, Excutive คําทั ้ งหลายเหล่านี ้ มีความหมายในลักษณะเดียวกัน แต่โดยความนิ ยม
แล้ วทางราชการจะใช้คําว่า Administrator ส่วนธุรกิ จจะใช้คําว่า Manager สําหรับความหมายของผู้ บริหาร
นั ้ น มีท่านผู้รู้ ได้ ให้ ความหมายไว้ หลากหลาย แต่ สรุปได้ ว่า ผู้ริ หาร คือ บุคคลที่ทําหน้ าที่ประสานกิจกรรม
ต่าง ๆ ในองค์การให้ บรรลุวัตถุประสงค์ที่กํ าหนดไว้ องค์การที่เจริญเติบโตก้ าวหน้ าประสบผลสํ าเร็จในการ
ดําเนินการนั ้ นย่อมสืบเนื่องมาจากผู้นําหรือผู้ บริหารและทีมงานที่ มีประสิทธิ ภาพ ผู้ นําที่ดีย่อมบริหาร
องค์การโดยมีกฏเกณฑ์หรือกระบวนการบริ หาร ที่ดี ซึ่ งแนวคิดหรือกระบวนการบริ หารงานมีหลายแนวคิ ด
ลูเทอร์ กูลิ ก และลินดอล เออร์วิก (Luther Gulick and Lyndall Urwick) ได้ เสนอเป็ นหลักการว่า
กระบวนการบริหารย่อมประกอบด้วยขั ้ นตอนที่สําคัญ ๗ ประการ โดยใช้ ตัวย่อของอักษรตัวต้นของแต่ละ
คํามาเรียงกัน คือ : Planning Organizing Staffing Directing Coordinating Reporting และ
Budgeting เรี ยกว่า "POSDCORB" ซึ่งมีรายละเอียดดังนี ้ ๑
ม.ป.ป. หน้ า ๕.
๑ ประสิทธิ ์ แตงร่ม. คู่มือปฏิบัติงานและเตรียมสอบเลื่อนระดับตําแหน่ งของข้าราชการ. ๒๕๓๖. หน้ า
๓๐๑.