63
วั
ฒนธรรมเกี่
ยวกั
บศาสนาพุ
ทธ มี
วั
ดเป็
นจุ
ดศู
นย์
กลางที่
ยอมรั
บ
ในสั
งคมชาวกวยที่
สะท้
อนออกมาตามหลั
กศาสนา เป็
นแนวทางพั
ฒนาทางเศรษฐกิ
จ การปกครอง
ยั
งมี
ประเพณี
การบวชนาค สู
่
ขวั
ญนาค ประเพณี
เข้
าพรรษา ออกพรรษา การตั
กบาตรเทโว
วั
ฒนธรรมเกี่
ยวกั
บการเกิ
ด การตายที่
เกี่
ยวกั
บพิ
ธี
กรรมทางพุ
ทธศาสนา การมี
นํ
้
าใจเอื
้
ออาทรต่
อกั
น
ความหลากหลายของชี
วิ
ต การมี
วั
ฒนธรรมที่
สะสมมายาวนานด้
วยความเชื่
อและพิ
ธี
กรรม
-
วิ
ถี
ชี
วิ
ตความเป็
นอยู
่
/การดํ
ารงชี
วิ
ต
มี
ลั
กษณะดั
งนี
้
ปั
จจุ
บั
นดํ
ารงชี
วิ
ตและความเป็
นอยู
่
แบบเรี
ยบง่
าย ไม่
หลงไปกั
บ
เศรษฐกิ
จโลกาภิ
วั
ฒน์
คื
อ ไม่
อ่
อนไหวไปตามการพั
ฒนาของสั
งคมและด้
านเศรษฐกิ
จของโลกที่
มี
แต่
ได้
เปรี
ยบเสี
ยเปรี
ยบกั
น แต่
ชาวบ้
านแตลมี
ส่
วนร่
วมและรั
บบทบาทในการช่
วยเหลื
อกั
น เอื
้
ออาทร
ต่
อกั
น ความหลากหลายของชี
วิ
ต รั
กสามั
คคี
ไม่
มี
วั
นเสื่
อมคลาย ได้
ดู
แลความเรี
ยบร้
อยในการปกครอง
ตามคุ
้
มต่
างๆ ตระหนั
กถึ
งบทบาทางวั
ดด้
วยการออกทํ
าบุ
ญ ถวายภั
ตตาหารเช้
า, เที่
ยง การรั
บงาน
เป็
นแกนหลั
กเมื่
อมี
อยู
่
บ้
านอื่
นมาร่
วมทํ
าบุ
ญวั
ด พร้
อมกิ
จกรรมหมู
่
บ้
าน เกี่
ยวกั
บพระพุ
ทธศาสนา มี
วั
ดเป็
นจุ
ดศู
นย์
กลางที่
ยอมรั
บว่
าทางด้
านปั
ญญาทางธรรมที่
คนอยู
่
ร่
วมกั
น คบกั
บธรรมชาติ
มี
กิ
จกรรมช่
วยเหลื
อซึ่
งกั
นและกั
นในสั
งคมชาวกวยบ้
านแตล สะท้
อนออกมาตามหลั
กศาสนา เป็
น
แนวทางการพั
ฒนาทางเศรษฐกิ
จการปกครอง ทุ
กวั
นนี
้
หลั
งจากเก็
บเกี่
ยวข้
าวเสร็
จแล้
ว ก็
มี
การใช้
ภู
มิ
ปั
ญญาของชาวกวยบ้
านแตล ในการดํ
ารงชี
วิ
ตแบบสื
บกั
นมา เช่
น การทอผ้
า ทอเป็
นลาย เช่
น
ตะโลด ลายตะแบ๊
ะ ลายเดี
้
ยน ลายขอ ลายแก๊
บ ลายแกรง และภู
มิ
ปั
ญญาการทํ
านา ในการใช้
พั
นธุ
์
ข้
าว
เช่
น พั
นธุ
์
ข้
างนางดง พั
นธุ
์
ข้
าวนางร้
อยใหญ่
(แป้
งกิ
นไม่
ได้
) พั
นธุ
์
ข้
าวนางร้
อยน้
อย (กิ
นดี
,ทํ
าขนม
ก้
อน, ขนมจี
น) พั
นธุ
์
ข้
าวดองเดี
ยว ดองกษั
ตริ
ย์
ดอกมะเขื
อ (ข้
าวเหนี
ยว) ปองแอว (ข้
าวเหนี
ยว)
ข้
าวกี
บ, มะลิ
แดง อี
กเหลื
อง ข้
าวลวย
ภู
มิ
ปั
ญญาด้
านอาหาร เช่
น แกงปู
(ละแหวกะตาม) ตํ
านํ
้
าพริ
กปลา
จิ
้
มผั
กลื
มผั
ว (ลื
มเมี
ย) แกงบอนใส่
เนื
้
อไก่
แกงฟั
ก (กะดึ
) ตะไคร่
นํ
้
า (ถาว) แกงสายบั
ว แกงขี
้
เหล็
ก
แกงมะรุ
มใส่
ปลาแห้
ง การดํ
ารงชี
วิ
ตแบบพึ่
งธรรมชาติ
และเศรษฐกิ
จพอเพี
ยงเป็
นหลั
ก
ความเชื่
อและพิ
ธี
กรรม ชาวกวยบ้
านแตลมี
ความผู
กพั
นต่
อผู
้
มี
พระคุ
ณ พิ
จารณาในเรื่
องความเชื่
อที่
สะท้
อนความผู
กพั
นถึ
งผี
บรรพบุ
รุ
ษ เช่
น ความเชื่
อในพิ
ธี
กรรม
มออะจึ
ง เพื่
อแสดงความผู
กพั
นกั
บผี
บรรพบุ
รุ
ษต้
องการให้
ลู
กหลานประพฤติ
ปฏิ
บั
ติ
เป็
นคนดี
กั
บ
โคตรตระกู
ล เพื่
อปลู
กฝั
งความสามั
คคี
ในกลุ
่
มชนเผ่
ากู
ยหากลู
กหลานทํ
าผิ
ดจารี
ตประเพณี
ที่
ตามมาคื
อ จะเกิ
ดเจ็
บป่
วย ดั
งนั
้
น ต้
องทรงดู
ก่
อนแล้
วจึ
งทํ
าพิ
ธี
กรรมเล่
นแกลมอ หรื
อเล่
นมอลลึ
ง
ความเชื่
อพิ
ธี
กรรม “บรวล” เพื่
อไล่
ผี
สิ
งในผู
้
ป่
วยออกจากตั
วผู
้
ป่
วย ให้
หายจากป่
วย และความเชื่
อใน