62
ชี
วิ
ตที่
เรี
ยบง่
ายไม่
วุ
่
นวายไม่
ต้
องคอยแข่
งขั
นกั
นมากเท่
าทุ
กวั
นนี
้
(สั
มภาษณ์
นายลี
ลาศ โพธิ
สาร บ้
านแตล
274 หมู
่
ที่
28 ตํ
าบลแตล อํ
าเภอศี
ขรภู
มิ
จั
งหวั
ดสุ
ริ
นทร์
)
- ลั
กษณะสภาพทางเศรษฐกิ
จ
โดยสามารถแยกรายละเอี
ยดได้
ดั
งนี
้
-
ด้
านอาชี
พ
โดยอาชี
พหลั
ก คื
อ การทํ
านา เป็
นอาชี
พที่
สื
บทอดมาจาก
บรรพบุ
รุ
ษ อาชี
พรอง คื
อ การทอผ้
าไหม, เลี
้
ยงวั
ว, ควาย ในบ้
านแตลมี
พื
้
นที่
ทํ
าการเกษตร 5,130 ไร่
เป็
นที่
มา 5,070 ไร่
เป็
นที่
สวน 60 ไร่
ได้
ผลผลิ
ตทั
้
งปี
ประมาณ 3,580 เกวี
ยน
- ฐานะทางเศรษฐกิ
จของบ้
านแตล
จากการประเมิ
นรายได้
เฉลี่
ยต่
อปี
ต่
อครั
วเรื
อน และภาวะหนี
้
สิ
น ซึ่
งส่
วนใหญ่
มี
รายได้
เฉลี่
ยต่
อปี
ต่
อครอบครั
ว 10,000 – 20,000 บาท
หรื
อคิ
ดเป็
นร้
อยละ 39 ของครั
วเรื
อนในหมู
่
บ้
านทั
้
งหมด แต่
ส่
วนใหญ่
จะมี
หนี
้
สิ
น 100,000 บาทขึ
้
น
ไป หรื
อคิ
ดเป็
นร้
อยละ 45 ของครั
วเรื
อนในหมู
่
บ้
านทั
้
งหมด ประเมิ
นอยู
่
ในฐานะปานกลาง
- ลั
กษณะทางสั
งคมและวั
ฒนธรรม
โดยมี
รายละเอี
ยดดั
งนี
้
- ด้
านลั
กษณะเอกลั
กษณ์
ของความเป็
นชุ
มชน
มี
รายละเอี
ยดดั
งนี
้
สั
งคมชุ
มชนบ้
านแตล ยั
งสะท้
อนให้
เห็
นถึ
งการจั
ดระเบี
ยบสั
งคม
ในหมู
่
บ้
านแตล โดยมี
เจ้
าโคตรเป็
นผู
้
นํ
าคํ
าสั่
งสอนจากผี
บรรพบุ
รุ
ษมาบอกลู
กหลานให้
ถื
อปฏิ
บั
ติ
ต่
อ
ผู
้
สู
งอายุ
เช่
น เหม่
าจํ
้
า ปู
่
ย่
า ตายาย ถ้
าเป็
นลู
กก็
เชื่
อฟั
งบิ
ดา มารดาตามจารี
ตประเพณี
เป็
นการลด
ปั
ญหาด้
านสั
งคมให้
กั
บหมู
่
บ้
านเป็
นอย่
างดี
แต่
ทุ
กวั
นนี
้
ลู
กหลานชาวบ้
านแตลได้
รั
บการศึ
กษาจาก
สถาบั
นการศึ
กษาต่
างๆ ในเมื
องได้
ศึ
กษาเล่
าเรี
ยนตามแนววิ
ทยาศาสตร์
ที่
ให้
ความสํ
าคั
ญเกี่
ยวกั
บ
เรื่
องเหตุ
และผล ก็
ได้
ลดความเชื่
อ,จารี
ตประเพณี
ไปมา และมองความสํ
าคั
ญทางด้
านกฎหมายของ
บ้
านเมื
อง มี
บทบาทสํ
าคั
ญมากกว่
าปั
จจุ
บั
นนี
้
วั
ฒนธรรมชาวบ้
านแตล ที่
ได้
สร้
างสรรค์
ขึ
้
นนั
้
นย่
อมมี
การเปลี่
ยนแปลง
ปรั
บตั
ว เป็
นการสะท้
อนความโดดเด่
นของสั
งคมชาวกวยบ้
านแตลที่
เป็
นผู
้
สร้
างสรรค์
วั
ฒนธรรมนั
้
นๆ ใน
เรื่
องภาษาที่
มี
สํ
าเนี
ยงแตกต่
างชาวกู
ยกลุ
่
มพื
้
นที่
อื่
น เช่
น ชาวกวยบ้
านตรึ
ม กวยบ้
านตรมไพร และ
ชาวกวยที่
อาศั
ยอยู
่
นอกเขตอํ
าเภอศี
ขรภู
มิ
เช่
น อํ
าเภอสํ
าโรงทาบ จอมพระ ท่
าตู
ม ศรี
ณรงค์
สํ
าเนี
ยงพู
ดของชาวกวยนั
้
นอ่
อนหวาน ฟั
งแล้
วรื่
นหู
มี
สํ
าเนี
ยงแผวเบา แตกต่
างจากสํ
าเนี
ยงชาวกู
ย
ในเขตตํ
าบลตรึ
ม เวลาพู
ดมี
เสี
ยงดั
ง คุ
ณตาสุ
พั
ฒน์
สุ
ขแสนถาวร เล่
าว่
าภาษากวยนี
้
มี
ระบบคิ
ดทาง
วั
ฒนธรรม ดั
งนั
้
น ผู
้
รู
้
วั
ฒนธรรมทางภาษากู
ยดี
จึ
งต้
องระวั
งเวลาใช้
กั
บสั
งคมชาวกู
ย เพราะชี
้
ให้
เห็
น
คุ
ณค่
าภู
มิ
ปั
ญญาที่
สะสมกั
นมานาน ที่
บ่
งบอกความเป็
นตั
วตนของชาวกู
ยที่
แท้
จริ
ง เช่
น คํ
าว่
า โถล
คํ
าว่
า ครุ
๊
ถ้
าเป็
นผู
้
ชายไม่
ควรใช้
คํ
าว่
า “กู
ลโถล เพราะโถลใช้
กั
บสั
ตว์
เช่
นตรี
โถล (ควายตั
วผู
้
) โขโถล (วั
วตั
วผู
้
)
อหลิ
โถล (หมู
ตั
วผู
้
) อาจอโถล (หมาตั
วผู
้
) ดั
งนั
้
น กู
ยโถล คื
อ คนตั
วผู
้
เป็
นข้
อความที่
ไม่
ควรใช้