Page 51 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

35
แม้ ดูว่าจะมีผลกระทบจากปั จจัยต่างๆภายใต้บริบทการพัฒนาที่คล้ ายคลึงกัน แต่เนื่องจากแต่ละ
ชุมชนมีเนื ้ อหาต่างกัน
ดังนั ้ นวิธีคิดที่ไม่แยกส่วนและการตระหนักถึงพื ้ นฐานของสังคมวัฒนธรรมจึงควร
เป็ นสิ่ งที่กํากับทิศทางการพัฒนาไม่ว่าจะเป็ นระดั บใดก็ตาม
รวิอร ชิ ้ ววงษ์ (2536) ศึกษาเรื่ อง “สภาพความเปลี่ยนแปลงของคลองด่ าน
กับสภาพการดําเนินชีวิตของชุมชน” (ศึกษาเฉพาะกรณี ชุมชนคลองด่าน ตั ้ งแต่ วัดปากนํ ้ า
วัดนางนอง) ผลการศึกษาทําให้ เห็ นความสัมพันธ์ ที่เกื ้ อหนุนต่อกั นในด้านเส้ นทางเศรษฐกิจ
ระหว่างคลองด่าน คลองบางหลวงและย่านตลาดพลูได้อย่ างชัดเจน รวมถึงได้ แสดงให้เห็นถึงพัฒนาการ
ทางด้ านการค้ าของเส้ นทางคลองด่าน อันเป็ นเส้ นทางเศรษฐกิจที่ ใช้ในการลํ าเลียงสิ นค้าจากหั ว
เมืองชายทะเลเข้ ามาสู่บางกอก โดยมีจุดผ่านบริ เวณย่านตลาดพลูซึ่งจะปรากฏสินค้ าที่ขึ ้ นชื่อจาก
บรรดาหัวเมืองชายทะเลหลายรายการ ทําให้ บริ เวณย่านตลาดพลูนี ้ มีการเติบโตทางเศรษฐกิ จและ
การค้ าขยายตัวขึ ้ นอย่างคึกคัก เนื่องจากมีสิ นค้าเครื่ องอุปโภคบริ โภคหลากหลายมิใช่มีแต่พลู หรื อ
สินค้ าที่ เป็ นของเฉพาะจากสวนในย่านตลาดพลูนี ้ เท่านั ้ น
3. งานวิจัยที่ เกี่ ยวข้องกั บปั จจัยที่ ส่ งผลกระทบต่ อการเปลี่ ยนแปลงทางสังคม
วัฒนธรรมชุ มชน
วิกัลย์ พงศ์ พนิตานนท์ (2531) ศึกษาเรื่ อง “การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและ
วัฒนธรรมใน “กรุงเทพ” สมัยรั ตนโกสินทร์ ตอนต้ น พ.ศ. 2325 – 2411” ผลการศึกษาพบว่า
ปั จจัยของการเปลี่ ยนแปลงภายในสังคมและวัฒนธรรมในกรุ งเทพสมัยรัตนโกสิ นทร์ ตอนต้ นเกิ ด
จากเงื่อนไข 3 ประการคือ 1) กระบวนการสร้ างความมั่นคงทางการเมือง โดยรัฐใช้ข้ อกฎหมายเป็ น
เครื่ องมือสําหรับควบคุมสังคม และการสร้ างการยอมรับในอํานาจอธิ ปไตยของผู้ นําใหม่ 2) ความปลอดภัย
ในสังคมมีส่วนทําให้ กรุ งเทพฯอยู่ในสภาวะที่ปลอดภั ยกว่าเดิม คนในสังคมที่เคยหวาดหวั่นจาก
สงครามได้ คลายความตระหนกกลัว ความวางใจ ทํ าให้ เริ่ มมีการตั ้ งถิ่นฐานอย่างถาวร 3) ความมั่ นคง
ทางเศรษฐกิจ เป็ นแรงผลักดันสําคัญที่มี ต่อการเคลื่อนไหวภายในกรุ งเทพฯ เนื่องจากบทบาท
ทางด้ านการค้ าต่างประเทศของกลุ่มผู้ นํา มีผลทําให้ เกิดการปรับเปลี่ยนรูปแบบวิถี ชีวิตของคนในสังคม
สุวิทย์ ธีรศาศวัต และสมศั กดิ์ ศรี สันติสุข (2528-2529) การศึกษาเรื่ อง
“การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สั งคม และวัฒนธรรมในหมู่ บ้ านอีสาน กรณีศึกษาบ้ าน
โนนตะแบก ตําบลตลาดแร้ ง อําเภอบ้ านเขว้า จังหวั ดชัยภูมิ” เป็ นการศึกษาวิจั ยเชิงคุณภาพ
เพื่อศึกษาประวัติศาสตร์ หมู่บ้ าน วิเคราะห์ ลักษณะ และปั จจัยการเปลี่ ยนแปลงทางเศรษฐกิจ
การเมือง สังคม และวัฒนธรรมในหมู่ บ้ านอีสาน ซึ่งจากการศึกษาพบว่า ลักษณะการเปลี่ยนแปลง
ทางเศรษฐกิจ หมู่บ้ านแต่ เดิมมีเศรษฐกิจ แบบพอยังชีพ กรรมสิทธิ์ ในที่นาเกิดจากการทําประโยชน์