Page 50 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

34
สมัยใหม่ที่ใช้ ไฟฟ้ าเข้ าช่วยทําให้ การปั ้นหม้ อมีความสะดวกรวดเร็วขึ ้ น สามารถทํ าการค้าขายได้
และสืบเนื่องมาจนถึ งปัจจุบัน ส่ วนในด้ านการเปลี่ยนแปลงนั ้ นได้ รับผลกระทบจากปัจจัยต่างๆ
หลายด้าน คือ การย้ ายออก การศึกษา ระบบเศรษฐกิจ นิเวศวิทยา การคมนาคมสื่ อสารมวลชน
ตลอดจนค่านิ ยมในการประกอบอาชี พ ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคมที่
เกิดขึ ้ นนี ้ นั ้ น ได้ สะท้ อนให้ เห็นแนวโน้ มของชุมชนช่างปั ้นหม้ อในอนาคตว่า คงจะมี จํานวนผู้ ที่
ประกอบอาชีพทํ าเครื่องปั ้นดินเผาลดน้ อยลงกว่าในปัจจุ บันอีก เนื่องจากขาดผู้ สื บทอดอาชีพ ซึ่ง
เป็ นผลจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม
ญาณี สรประไพ (2538) การวิจัยเรื่ อง “การสืบเนื่ องและการเปลี่ ยนแปลง
ทางสังคมและวัฒนธรรมชาวสวน จังหวั ดนนทบุ รี” ผลการศึกษาพบว่า ชาวสวนที่ตําบลบางขนุ น
อําเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี เป็ นกลุ่มคนไทยที่ได้ตั ้ งหลักฐานทํามาหากิ นมาตั ้ งแต่สมัยกรุ งศรีอยุ ธยา
รวมเป็ นเวลาไม่น้ อยกว่า 400 ปี ชุมชนมีการจัดระเบียบทางสังคมโดยอาศัยพื ้ นฐานมาจากพุทธศาสนา
และที่สํ าคั ญคือชาวสวนมี ระบบครอบครั วเครื อญาติที่ แน่ นแฟ้ นเคร่ งครัดต่อการปฏิ บัติตาม
ขนบธรรมเนี ยมประเพณี โดยยึ ดถือระบบ “ผู้ ใหญ่-ผู้ น้ อย” สอดคล้ องกับการทํ ามาหากินที่ใช้
แรงงานในครอบครัว และมีชุมชนที่ควบคุ มสังคมอีกชั ้ นหนึ่ง การเปลี่ยนแปลงเริ่ มจากทางราชการ
ได้ แยกงานต่างๆ ไปจัดให้ มีสถาบันที่ทําหน้ าที่โดยเฉพาะ เป็ นผลกระทบให้ ระบบครอบครัวเครื อญาติ
อ่ อนแอ ส่วนการเปลี่ยนแปลงทางสังคมที่ เกิดขึ ้ นอย่างรวดเร็ วนั ้ นเกิ ดจากการพัฒนาเศรษฐกิ จ
การขยายตัวของเมือง การตัดถนนหนทาง ฯลฯ ซึ่งได้ ส่งผลกระทบที่เกี่ยวเนื่องกันไปทุกด้ านทําให้
เห็นแนวโน้ มที่อาจเกิดขึ ้ นในอนาคต
อาภรณ์ จันทร์ สมวงศ์ (2542) ศึ กษาเรื่ อง “วิถีชีวิตชาวสวนไทยในบริ บท
การพัฒนา : กรณีศึ กษาชุมชนชาวสวนในจังหวั ดสมุทรสงคราม” ผลการศึกษาได้ ชี ้ ให้ เห็นถึง
การเปลี่ ยนแปลงวิถี การดําเนินชีวิตของชุมชนชาวสวนที่ สะท้ อนถึงการเปลี่ยนแปลงระบบการคิ ด
หรื อระบบคุณค่าในการจัดความสัมพันธ์ ทั ้ งระหว่างมนุ ษย์กับธรรมชาติ และความสัมพันธ์ ทาง
สังคมของผู้ คนซึ่งมี ความห่างเหิ นกันมากขึ ้ น นอกจากนี ้ ยังพบว่า โครงสร้ างทางสังคมและ
วัฒนธรรมชุมชนโดยเฉพาะระบบเครือญาติ การจัดระเบียบสังคมที่มีพื ้ นฐานมาจากพุทธศาสนา
รวมทั ้ งระบบนิเวศชุมชน เป็ นปั จจัยสําคัญที่ทําให้ แต่ละชุมชนมี การเปลี่ ยนแปลงและปรับตัวที่
ต่างกันการศึกษาเรื่ องนี ้ ชี ้ ให้ เห็นนัยสําคัญอย่างน้ อย 2 ประการคือ 1) วิถี ชีวิตชุมชนหรื อความเป็ น
ชุมชนถื อเป็ นมรดกทางสังคมที่ ต้องอาศัยเวลาผ่านกระบวนเรียนรู้ พัฒนา การสร้ างสภาพแวดล้ อม
และการสร้ างความสัมพันธ์ ของผู้ คนในการดํารงอยู่ร่ วมกั น ความเป็ นชุมชนที่มี ที่มาดังกล่าวย่อม
เป็ นรากฐานสําคัญของสังคม 2) กระบวนการเปลี่ยนแปลงทางสังคมมีแง่มุมหรื อเงื่อนไขที่ซั บซ้ อน