Page 44 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

28
2.1 การเปลี่ยนแปลงลักษณะของประชากร ได้ แก่ การย้ายถิ่นของประชากร
ความแตกต่างขององค์ประกอบของประชากร เช่น อายุ เพศ และการศึกษา เป็ นต้ น
2.2 การเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ ได้ แก่ สภาพสิ่งแวดล้ อม
ทางธรรมชาติที่เปลี่ ยนไป เช่น ภูมิอากาศ ทรัพยากรธรรมชาติ แผ่นดินไหวและภูเขาไฟระเบิด เป็ นต้ น
2.3 ผลกระทบจากภายนอก ได้ แก่ การล่าอาณานิคม การโจมตี จากชาติอื่น
2.4 การยืมวั ฒนธรรม ได้ แก่ การแลกเปลี่ ยนวัฒนธรรมกับชนชาติอื่ น การรับ
หรื อการยืมวัฒนธรรมอื่นมาใช้ ทําให้ มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม
ผลกระทบของการเปลี่ ยนแปลงทางสังคมและวั ฒนธรรม มีอยู่ 2 ด้าน คือ
1. ก่ อให้ เกิดประโยชน์ เช่น มีการประดิษฐ์ คิดค้นสิ่งใหม่ๆ มี การเปลี่ยนแปลง
ระบบการทํ างานที่ดีขึ ้ น และมีการพัฒนาประเทศทําให้ ประชาชนอยู ่ดีกิ นดี เป็ นต้ น
2. ก่ อให้ เกิดปั ญหา ถ้ าหากอัตราการเปลี่ยนแปลงไม่เท่ ากัน เช่น วัฒนธรรมทาง
วัตถุก้ าวหน้ าเร็ วกว่าวัฒนธรรมทางด้านจิตใจทํ าให้ เกิดปั ญหาทางสังคม ปั ญหาการเพิ่มประชากร
ปั ญหาการว่ างงาน ปั ญหาแหล่งสลัม และปั ญหาโสเภณี เป็ นต้ น การเปลี่ยนแปลงทางสังคม เป็ นเรื่ อง
ของการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้ างและหน้ าที่ที่เกิดขึ ้ นภายในระบบสังคม การเปลี่ยนแปลงทางสังคม
อาจเกิ ดขึ ้ นในระดับต่างๆ กัน เช่น ในระดับกลุ่ม สถาบันทางสังคมชุมชน และประเทศ ส่วนการเปลี่ยนแปลง
ทางวั ฒนธรรมเป็ นการเปลี่ยนแปลงวิถี ชีวิตความเป็ นอยู่ทุกๆ อย่างและระบบความคิดภายใน
สังคม การเปลี่ยนแปลงทางสั งคมและวัฒนธรรมมี ความสัมพันธ์ซึ่ งกันและกันเหมือนๆ กับ
ความหมายของสังคมและวัฒนธรรม (Linton 1945: 30 อ้ างถึงใน สนิท สมัครการ 2538: 1 – 2)
กล่าวว่า “สังคมและวัฒนธรรมนั ้ นแม้ ว่าจะไม่ใช่สิ่งเดียวกัน แต่ก็มักจะอยู่ควบคู ่กันไปเสมอ ไม่มี
สังคมมนุษย์สังคมใดไม่ว่าอดีตหรื อปัจจุ บันที่จะอยู่ได้ โดยปราศจากวัฒนธรรม เพราะวัฒนธรรม
คือ วิถีชีวิตทั ้ งมวลของสังคมใดสังคมหนึ่ง”
สรุ ปแนวความคิดเกี่ยวกั บปั จจัยและผลกระทบต่ อการเปลี่ ยนแปลงทาง
สั งคมและวัฒนธรรม กล่าวได้ ว่า ปั จจัยของการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม แบ่งได้ 2
ปั จจัย คือ ปัจจัยภายใน ได้ แก่ ปั จจัยที่แสดงอย่างเปิ ดเผยหรือตั ้ งใจกระทําการเปลี่ยนแปลง และ
ปั จจั ยที่ไม่ได้ แสดงอย่างเปิ ดเผยหรือตั ้ งใจ และปั จจัยภายนอก ได้ แก่ การเปลี่ยนแปลงลักษณะของ
ประชากร การเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้ อมทางธรรมชาติ ผลกระทบจากภายนอก และการยืม
วัฒนธรรม
ส่วนผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม มีอยู่ 2 ด้ าน คือ
ก่ อให้ เกิดประโยชน์ เช่น มีการประดิษฐ์ คิดค้ นสิ่งใหม่ๆ มีการเปลี่ยนแปลงระบบการทํ างานที่ดีขึ ้ น