Page 42 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

26
3. จุดอิ่มตั วของการสร้ างสรรค์ (Culmination of Value Expression) เป็ นขั ้ นอิ่มตัว
ของสังคมนั ้ นๆ หรื ออาจเรียกได้ อีกอย่างหนึ่งว่า Pattern Saturation เป็ นระยะที่ความก้าวหน้ า
ต่างๆ ขึ ้ นถึ งจุดสุดยอด
4. ระยะที่ มีการทําซํ ้ าของเดิม (Repetition) เป็ นระยะที่วัฒนธรรมเสื่อมลงมี
การทําซํ ้ าแบบเดิ มอยู่เป็ นปกติ ไม่มีความคิดสร้ างสรรค์สิ่ งใหม่ๆ ขึ ้ นมาเนื่องจากเป็ นการทําซํ ้ า
ของเดิมแทนที่จะเป็ นการเติบโตขึ ้ นหรือมีคุณสมบัติดีขึ ้ น ลักษณะเช่นนี ้ ทําให้ เกิดสภาพตึงเครี ยดรัด
ตัวเอง มีแนวโน้ มที่จะทําลายตัวเองลงไป เรียกได้ ว่าเป็ นขั ้ นเสื่อมของวัฒนธรรม
5. วัฒนธรรมแตกสลาย (Pattern Rupture and Dissolution) เมื่ อถึงจุดอิ่มตัว
ตามข้ อสามแล้ ว ลักษณะวัฒนธรรมจะเปลี่ ยนไปเป็ น 2 แบบ คือการทําซํ ้ าตามแบบเดิมอย่างข้ อ 4
หรื อมีการเกิดสิ่ งใหม่ๆ แยกตัวออกจากวัฒนธรรมเดิม ทํ าให้ เกิดวัฒนธรรมใหม่ ๆ ขึ ้ น ของเดิม
ค่อยๆ สลายตัวลง และค่อยๆ หมดไปในที่ สุด การทําซํ ้ าของเดิมตามแบบที่ 4 นั ้ น เมื่อเวลาผ่านไป
นานเข้ า ก็จะเกิดการขัดแย้ งกับวัฒนธรรมอื่นๆ และทําให้ แบบแผนวัฒนธรรมเดิมนั ้ นสิ ้ นสุดไป
สุพิ ศวง ธรรมพันทา (2542: 93) แนวคิดกลุ่ มวิวัฒนาการได้ คือ
1. การเปลี่ ยนแปลงเป็ นสภาวะธรรมชาติของสังคม
2. กฎของการเปลี่ยนแปลงแสดงถึงการเคลื่อนไหวจากจุดเดิมไปสู ่จุดใหม่ที่เห็ น
ถึ งความก้ าวหน้ าของสังคม
3. แต่ละสังคมมีศักยภาพในการสร้ างความก้ าวหน้ าแตกต่างกันทําให้ ทุกสังคม
อาจไม่ต้ องผ่านขั ้ นตอนวิ วัฒนาการตามลําดับเป็ นแนวเดียวกันเสมอไป
4. รู ปแบบของวิวัฒนาการทางสังคมและวัฒนธรรมในแต่ละสังคมอาจเปลี่ยนแปลง
แบบค่อยเป็ นค่อยไปหรื อแบบข้ามขั ้ นตอนที่สังเกตได้ จากลําดับเวลาที่ยาวนานของแต่ละสังคม
สุ ริชัย หวันแก้ ว (2544: 156) การเปลี่ ยนแปลงทางวัฒนธรรม หมายถึ ง การเปลี่ยนแปลง
ที่เกิดขึ ้ นในด้ านต่างๆ ที่มนุษย์ประดิษฐ์ และสร้ างขึ ้ นและที่สํ าคัญคื อ ทําให้ เกิดการเปลี่ยนแปลงใน
ด้ านค่านิ ยม บรรทัดฐานและระบบสัญลักษณ์ต่างๆ ในสังคมนั ้ นๆ การเปลี่ยนแปลงในแง่สิ่ งของ
เครื่ องใช้ เกิดขึ ้ นง่ายกว่ าแต่การเปลี่ยนแปลงในเรื่ องค่านิ ยมและสัญลักษณ์ทางสังคมมักจะต้ องใช้
เวลายากเย็นกว่า เช่น การเปลี่ ยนแปลงของค่านิ ยมจากสถานภาพและบทบาทชายเป็ นใหญ่มา
เป็ นหญิงและชายเท่าเทียมกัน ค่านิยมในเรื่ องการเลือกคู่ การแต่งงาน
นิยมพรรณ วรรณศิ ริ (2540: 274) ได้ ให้ ความหมายของ การเปลี่ยนแปลง
ทางวัฒนธรรม คือ การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตการดํ าเนินชี วิตและพฤติกรรมที่บุคคลในสังคมได้ เคย
ประพฤติ ปฏิบัติติดต่อกันมาเป็ นระยะเวลานาน ไปสู่แบบแผนใหม่ที่ยังไม่เคยชินมาก่อน ในปัจจุ บัน