Page 29 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

13
เป็ นหลวงสุวรรณ เชียงขัน เป็ นหลวงปราบ เชียงฆะ เป็ นหลวงเพชร เชี ยงปุ่ ม เป็ นหลวงสุริ นทรภักดี
เชียงสี เป็ นหลวงศรีนครเตา
ผู้ นําชาวกวยได้ ทําราชการขึ ้ นอยู่กับเมืองพิมาย มีบทบาทสํ าคัญ ได้ แก่
นําช้ าง, ม้ า,แก่นสน,ยางสน,ปี กนก,นอระมาด,งาช้ าง, ขี ้ ผึ ้ ง สิ่งของดังกล่ าวเรียกว่า “ส่ วย” โดย
นําไปส่ง ณ กรุ งศรี อยุธยา จึงทรงพระกรุ ณาโปรดเกล้ าฯ ในเวลาต่อมาโดยตั ้ งให้ หลวงสุวรรณ (ตากะจะ)
เป็ นพระไกรภักดี ศรี นครลําดวน เจ้ าเมื อง ยกบ้ านปราสาทสี่เหลี่ยมดงลํ าดวน เป็ นเมื องขุขั นธ์ ให้
หลวงเพชร (เชียงฆะ) เป็ นพระสังฆะบุรี ศรี นครวัด เจ้ าเมื องบ้ านโคกอัดจะ (บ้ านดงยาง) เป็ น
บ้ านสังฆะ ให้ หลวงสุริ นทรภักดี (เชียงปุ่ ม) เป็ นพระสุรินทร์ ภักดีศรี ณรงค์จางวาง เจ้ าเมือง ตั ้ งบ้ าน
คูประทายสมัน (คือเมืองสุริ นทร์ ) ให้ หลวงศรีนครเตา (เชียงสี หรื อ ตาพ่อควาน) เป็ นพระศรี นคร
เตาเจ้ าเมือง ยกบ้านกุดหวาย (หรือบ้านเมืองเตา) เป็ นเมืองรัตนบุรี ขึ ้ นกับเมืองพิมาย
สมัยกรุ งธนบุรี คือ พ.ศ.2319 เมืองจําปาศักดิ์ เกิดวิวาทกับพระวอ ซึ่งอยู่
ที่ดอนมดแดง (ในจังหวัดอุบลราชธานี ปั จจุบัน) เจ้ ากรุ งศรีรัตนาคนหุตเวียงจันทร์ โปรดให้ พระยาสุ
โพ คุมกองทัพมาตี พระวอสู้ ไม่ได้ และได้ จับพระวอฆ่าเสีย ฝ่ ายท้ าวกํ่า บุ ตรพระวอ กับท้ าวฝ่ าย
หน้ า ท้ าวคําผง และท้ าวทิดพรหม หนี ออกมาได้ จึงให้คนถือหนังสือไปกรุ งธนบุรี ได้ โปรดเกล้ าฯ ให้
สมเด็จพระยามหากษัตริ ย์ ศึก เป็ นแม่ทัพไปสมทบกั บกําลังที่ เกณฑ์จากเมื องสุริ นทร์ ขุ ขันธ์ และ
เมืองสังฆะ ซึ่งเป็ นผู้ นําชาวกวย ตามตีกองทัพของพระยาสุโพ กองทัพไทยตีเมืองต่ างๆ ในแถบลุ่ม
แม่นํ ้ าโขงได้ ทั ้ งหมด อาณาจักรเวี ยงจันทร์ และนครจําปาศักด์ จึงตกเป็ นเมืองขึ ้ นของไทยตั ้ งแต่นั ้ น
มา ในปี เดี ยวกันนี ้ ได้ โปรดเกล้ าฯ ให้ เจ้ าเมื องสุริ นทร์ เจ้าเมืองขุขันธ์ และเมืองสังฆะ เป็ นตําแหน่ง
“พระยา” ทางเมื องเขมรนั ้ นกองทัพไทย ได้ ยกไปตีเมื องเสียมราช กํ าปงสวาย เมื องบรรทายเพชร เมือ
งบรรทายมาศ และเมืองรู งตําแร็ ย เมืองเหล่ านี ้ ต้องยอมแพ้ ต่อกองทัพไทย จากการชนะสงคราม
ดังกล่าว จึงเป็ นเหตุให้มี กลุ่มชนชาวลาว และชาวเขมรเข้ามาอยู่อาศัย ในชุมชนกวย และมีความ
เจริ ญทางวัฒนธรรมสูงกว่าพวกกวย จึงถูกวัฒนธรรมเขมรกลื นไป เช่น เมืองสุริ นทร์ เมืองสังขะ และ
เมืองขุขันธ์ ส่วนที่เมื องกุดหวาย (รัตนบุรี ) อุบลราชธานี และศรีษะเกษได้ มี การปรับเปลี่ยนไปทาง
วัฒนธรรมลาวไปแทบทั ้ งสิ ้ น
ในช่ วงสมัยรัชกาลที่ ๑ ถึงรั ชกาลที่ ๓ ได้ โปรดเกล้ าฯ ให้ กลุ่มชาวกวย
เป็ นข้ าไพร่ แผ่นดินสยาม ได้ ถูกเกณฑ์แรงงานและจัดส่งส่วย ให้ แก่ทางราชการอยู่โดยตลอด ใน
สมัยต้ นแห่งกรุ งรัตนโกสิ นทร์ การเกณฑ์ แรงงานกวยในเขตอีสานใต้ (เขมรป่ าดง) เริ่ มประสบความ
ยุ่งยากเพราะหนุ่มฉกรรจ์ชาวกวย มักหลบหนีการเกณฑ์ บางครั ้ งถึงกับซุ่มโจมตีทําร้ ายเจ้าพนักงาน แล้ ว