Page 28 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

12
ทั ้ งปวง ในขณะเดิ นป่ าก็ จะเป็ นผู้ ชี ้ ขาดและตัดสินใจ ขณะกระทํ าการจับช้ างป่ ามีกฤตาคมสูง
สามารถป้ องกันภัยทั ้ งจากภูตผี และสัตว์ ป่ าด้ วยเวทมนต์ ในการออกจับช้ างป่ าแต่ละครั ้ ง ครูบา
ใหญ่จะต้ องแสดงความรู้ ความสามารถอย่างเต็มที่
ชาวกวยมีการนับถื อผีและศาสนาพุทธผสมกัน ภายในชุมชนมีทั ้ งวัดและ
ศาลผีประจํ าหมู่ บ้ าน ผีบรรพบุรุ ษเรียกว่ า “ญะจัวะฮ” บนบ้ านจะมี หิ ้ งบูชา ผีบรรพบุรุ ษ บาง
ครอบครัวสร้ างศาลปู่ ตาไว้ใกล้ กับศาลพระภูมิเจ้ าที่ ในการเซ่นผีกระทํ าปี ละครั ้ ง เริ่ มพิธีโดยมี ข้ าวสุก
เหล้ า เนื ้ อสัตว์ กรวยใบตอง ผ้า สตางค์ หมากพลู เอามาวางไว้ ใต้ หิ ้ งบู ชา ทําพิธีเซ่ นโดยเอานํ ้ าตาล
โรยบนข้ าวสุก จุ ดเทียนปั กลงที่ข้ าวแล้ วกล่าวขอให้ ผีบรรพบุรุษคุ้ มครอง ขณะที่กล่าวค่อยๆ ริ นเหล้า
ลงขัน แล้ วหยิ บของที่ใช้ เซ่นวางบนหิ ้ งที่ เหลือนํ ามารับประทาน การเซ่นผีอาจจัดขึ ้ นในวาระอื่นๆ
เช่ น เมื่อมีเด็ กคลอด หรื อเมื่อมี แขกมาเยือนและพักอาศัยอยู่ที่บ้ าน นอกจากนั ้ นชาวกวยยังนับถือ
วิญญาณ ได้แก่ ภูติผี ปี ศาจ เจ้ าที่ เจ้าทาง เจ้ าป่ าเจ้ าเขา ผี ปอบ และเรื่องขวัญ ในหมู่บ้ านจะมีแม่
เฒ่าทําหน้ าที่ ดูแลความเจ็บไข้ ชาวกวยเชื่ อว่าการเจ็บป่ วยเกิดจากการกระทํ าของผีจึ งมีการอ้ อน
วอนให้ ผี พอใจ โดยมีการรํ าแกลมอ หรือผีมอ ผู้ ที่จะรํ าผีมอต้ องผ่านพิ ธีไหว้ ครู ครอบครูชาวกวยยัง
มีพิธีไหว้ พระแข สันนิษฐานกันว่าเป็ นพิธีที่ได้ จากเขมร พิธีนี ้ เป็ นพิธีเสี่ยงทายเพื่ อดูปริมาณนํ ้ าฝนที่
จะตกในเดือนต่างๆ ที่เป็ นฤดูทํานาในปี
การแต่งกายของชาวกวย หญิงสูงอายุจะนุ่งผ้ าที่ มีลายใส่เสื ้ อคอกระเช้ า
ใส่สร้ อยคอลูกปั ดเงิน นิยมใส่ดอกไม้หอมไว้ ที่ติ่งหู ชาวกวยนิยมทอผ้ า เช่น ผ้าจิกกะน้ อย เป็ นผ้ าที่
มีลักษณะคล้ ายผ้ าหางกระรอกมีสี เดียวเป็ นผ้ าสําหรั บผู้ ชายนุ่งในพิธีสําคัญๆ ลักษณะการนุ่งจะนุ่ง
พับจีบด้ านหน้ า เหมือนการนุ่งโสร่ ง ผ้านุ่งสตรี นิยมทอหมี่คั่นเป็ นทางแนวดิ่ งยืนพื ้ นสีนํ ้ าตาล มีหัว
ซิ่นพื ้ นสี แดงลายขิด ตีนซิ่นสีดํามี ริ ้ วขาวเหลื องแดงผ้าจะกวี เป็ นผ้ าคล้ายอันลูซีมของเขมรมีลายทาง
ยาว เป็ นผ้าที่ สตรี ใช้นุ่งในงานสํ าคัญๆ
ชาวกวย หรือ ข่า ในแขวงเมืองอัตตปื อจํ าปาศักดิ์ และสาละวัน ประเทศ
ลาว เข้ ามาตั ้ งหลักแหล่ งทํามาหากินที่ดินแดนแถบอีสานใต้ จนกระทั ้ งมี ชุมชนกวย ได้ ปรากฏชัด
ขึ ้ นและทําการเคลื่อนไหวทางการเมือง ในอีสานใต้ (เขมรป่ าดง) ซึ่ งขณะนั ้ นอํานาจการปกครอง
ของเมืองพิมายได้ เข้ าสู่พื ้ นที่เขตเขมรป่ าดง แต่ทําการปกครองหัวเมืองในอีสานได้ อย่างหลวมๆ
รั ชสมัยพระเจ้ าเอกทัศน์ (พ.ศ.2301-2310) และในปี 2302 พระยา
ช้ างเผือกแตกโรงออกจากกรุงออกไปอยู่ในป่ าดงทางตะวันตกแขวงเมืองจําปาศักดิ์ มีผู้ นําชาวกวย 5 คน
ให้ ความช่ วยเหลือข้ าหลวงจากอยุธยา ในการติ ดตามช้างเผือกกลับคื นเมืองหลวงได้ จึงได้ รับ
การตอบแทนความดีความชอบ และได้รับการโปรดเกล้ าฯ แต่งตั ้ งบุคคลดังกล่าว คือ ให้ ตากะจะ