Page 314 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

202
- การแสดงหมอลํา ชอบนํามาแสดงงานเทศกาลและไม่เทศกาล
มีการร้ องเพลงหมอลํ า เพลงลูกทุ่งและเพลงสากล เพลงพื ้ นบ้ าน ทุกคนที่มาร่ วมกิ จกรรมเต้นรํ า
ตามจังหวะ
- กิ จกรรมการจัดงานสวยสะพุก จะไม่เลือกฤดูกาล กิจกรรมใน
งานจะมีการเปิ ดเพลงพื ้ นบ้ าน การประกวดร้ องเพลงต่างๆ
- การแสดงรํ าเซิ ้ งและรัวกลองยาวตามจังหวะของกลอง
- ความเชื่ อและภูมิปั ญญา มีรายละเอียดดังนี ้
- การสร้ างศาลปู่ ตา จุดใดที่มีต้ นไม้ ใหญ่ เชื่อว่าเป็ นผีบรรพบุรุษ
พระภูมิเจ้ าที่ปกปั กคุ้ มครองผู้ ที่อยู่อาศัย และเชื่อว่ ามีต้ นไม้จะให้ ความร่ มเย็น ส่วนใหญ่ จึงนิ ยม
ปลูกต้ นไม้ ในบริ เวณเนิ นสูงๆ เช่ น การปลู กต้ นมะขาว ต้ นมะเกลือ ต้ นสํ าโรง ต้ นตาล เป็ นต้ น โดย
ช่วยกันรักษาและให้ เป็ นที่เคารพศักดิ์สิ ทธิ์ จัดให้ มีพิ ธีกรรมเซ่ นไหว้บวงสรวงอย่างต่อเนื่ อง ในเดือน
3,6 เป็ นประจํ า พิธีกรรมเดือน 3 นับเป็ นการแสดงความขอบคุณเจ้ าที่และศาลเจ้ าปู่ ตา (หยะจู้ ) ที่ให้
ความคุ้ มครองชี วิตชาวบ้ าน พร้ อมกับมีการลงมือทําไร่ ทํานา ในเดื อน 6 มีพิธีกรรมขวัญข้ าว
- การเซ่นไหว้ บรรพบุรุ ษหรือเจ้ าปู่ ตา ถึงฤดูกาลที่จะทําไร่ , ทํานา
ก็ จะมีการทํ าพิธี เซ่นไหว้ บรรพบุรุ ษหรือเจ้ าปู่ ตาทุกครั วเรื อนจะต้ องมีไก่ ต้ มและเหล้ า นํ ามา
ประกอบพิ ธี ณ ศาลเจ้ าปู่ ตา และทํ าการเสี่ยงทายดู ว่า ปี นี ้ ฝนตกตามฤดูกาล ข้ าวปลาอาหาร
สมบูรณ์ ดีหรือไม่ โดยจะมีการดูคางไก่ ถ้ าคางไก่ ดีแสดงว่ามีฤดูทํานาทําไร่ นั ้ น ข้ าวปลาอาหาร
สมบูรณ์ดี ฝนตกตามฤดูกาล ถ้ าคางไก่ ไม่ดีแสดงว่าฝนฟ้ าไม่ค่อยจะดี ปั จจุ บันยังถือปฏิบัติมาทุกปี
และชาวไทยกวยจะมี การเซ่นไหว้ บวงสรวงสังเวยผี บรรพบุรุ ษก่ อนทุกครั ้ งเมื่อมีการทําพิ ธีตาม
ประเพณีต่างๆ เช่น งานมงคลสมรส งานบวช งานขึ ้ นบ้ านใหม่ และก่อนหลังทํานา เช่น งานบุญบั ้ งไฟ
งานบุญพระเวส งานบุญข้ าวจี ้ เป็ นต้น งานประเพณี เหล่านี ้ จะละเว้ นการบวงสรวงสังเวยเสียมิได้
เพราะความเชื่อในผีบรรพบุรุ ษผู้ ล่วงลับไปแล้ วแต่อดี ต ไม่ว่าจะเนินนานไปเท่าใดก็ตาม โดยเชื่อว่า
วิญญาณของท่านเหล่านั ้ น ได้ เกิดเป็ นเทพสิ งสถิตวนเวียนอยู่ใกล้ กับตัวลู กหลานไม่ทอดทิ ้ งไปไหน
จะคอยปกปั กรักษาอํานวยโชค อํานวยความปลอดภัยแก่ ลูกหลานที่ กระทํ าดี คอยลงโทษผู้ กระทําชั่ว
การกระทําผิ ดประเพณีที่ดีงาม วิญญาณของบรรพบุรุ ษจึงเป็ นจุ ดรวมนํ ้ าใจของลุกหลานทั ้ งมวล
และก็ ได้รับการยกย่องเรี ยกขานกันว่า “เผาะจุ๊ ” ซึ่งแปลว่า “ปู่ ตา” และสร้ างศาลไว้ เป็ นที่สิ่ งสถิตโดย
มีบุคคลสําคัญ ผู้ สูงอายุในหมู่บ้ านคอยปฏิบัติดูแลรั กษาบางโอกาสเรียกว่า “เคาจํ ้ า” หรือตาเคาจํ า
มีอยู่ทุกหมู่บ้ าน ชนเผ่ากูย และเผาอื่นๆ ตามชนบทในภาคอีสาน