Page 299 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

187
วัฒนธรรมการบริ โภคอาหารในอดีต วัฒนธรรมการบริโภคอาหารในปั จจุ บัน
ของผู้ บริ โภคและสมาชิ กในครัวเรื อนแต่ ละวัน
และมี ปริมาณพอเหมาะตามจํานวนสมาชิ กของ
ครอบครั ว 2. การบริ โภคเพื่อสังคม เน้ นศูนย์ รวม
ของเครื อญาติ และมิตรมารับประทานร่ วมกันใน
โอกาสงานประเพณี และโอกาสพิเศษของครอบครัว
3. การบริ โภคเพื่อการประกอบพิธีกรรม อาหาร
นํ ามาเป็ นเครื่ องเซ่นไหว้ เสร็ จจะนํ ามาเลี ้ ยงผู้ ที่
เข้ าร่วมพิธีกรรม
ในรู ปแบบสํ าเร็จมากขึ ้ น ไม่ยุ่งยากมากนัก ส่วนการ
บริ โภคเพื่อสังคม ยังคงบ่งบอกถึงฐานะ การยอมรับ
ทางสังคมของเจ้ าภาพค่อนข้ างมาก ไม่นิยมปรุงแต่ ง
เอง จะมี การจัดจ้ างพ่ อครั วแม่ ครัว ร้ านอาหาร
ดําเนินการแทน และเน้ นไปทางอาหารชาติ พันธุ์ไทยจีน
ไทยภาคกลางมากขึ ้ น ส่วนวัตถุประสงค์เพื่ อประกอบ
พิธีกรรมค่อนข้ างลดน้ อยลงมากมีการปรุงแต่งเพื่ อเซ่นไหว้
เพื่อถวายพระ และแยกเป็ นอาหารในการเลี ้ ยงแขก
ที่มาร่ วมงาน ที่แตกต่างกันไปตามฐานะของเจ้ าภาพ
1.2 ชนิ ดของอาหาร
- อาหารคาว คือ อาหารจํ าพวกเนื ้ อสัตว์ ได้ แก่
สัตว์ นํ ้ าและสัตว์ป่ า แมง สัตว์ครึ่งบกครึ่ งนํ ้ าและ
สัตว์เลื ้ อยคลาน ซึ่งหาได้ ง่ายตามแหล่งนํ ้ าและป่ า
ตามธรรมชาติ โดยนํามาปรุงและประกอบอาหาร
ประเภทลาบ ก้ อย ซุป หมก หลาม ต้ ม แกง เป็ นต้น
และนํ ามาบริโภคร่วมกับอาหารหลักที่มีประจําทุก
มื ้ อในการบริโภค คือ ข้ าว (นิ ยมข้ าวเหนียว หรื อ
ขนมจี น) หรื อเผือก มัน กลอยกิ นแทนข้ าว และ
นํ ้ าพริ กปลาร้ า คู่กับเครื่ องเคียงพืชผักสมุนไพรสด
และยังนิ ยมการปรุ งแต่งผักพื ้ นบ้ านเป็ นอาหาร
ด้ วยวิธีการทําผักดอง การตําส้ ม การซุ ปผัก และ
การแกงอ่ อม เป็ นต้ น อีกทั ้ งอาหารจากแมงแมลง
ต่างๆ ได้ แก่ การจี่ การคั่ว การทอด การทําจ่อมทํา
ป่ นทํานํ ้ าพริกทําลาบก้ อยทําหมก เป็ นต้น
- อาหารหวาน คื อ ที่ มี การปรุ งจากข้ าว เช่ น
ข้ าวต้ มมัด กระยาสาทร ข้ าวจี่ เป็ นต้ น แต่นิ ยม
นํามาเป็ นอาหารสําหรั บเลี ้ ยงพระและเลี ้ ยงคนใน
ประเพณีที่ สําคัญทางพุ ทธศาสนา ถ้ าจะบริ โภค
- อาหารคาว คือ อาหารจําพวกเนื ้ อสัตว์ ได้ แก่ ปลา
หมู เป็ ด ไก่ วั ว โคกระบือ เป็ นต้ น ที่ เลี ้ ยงไว้ เอง
และที่ มีขายตามตลาดท้ องถิ่ น ซึ่งนิยมนํ ามาปรุ ง
และประกอบอาหารประเภทต้ ม แกง ผัด ทอด ปิ ้ง
ย่ าง ซุป หมก เป็ นต้ น และยังนํามาบริ โภคร่ วมกับ
อาหารหลักคือ ข้ าว (ปรุงแบบข้ าวเจ้า, ข้ าวเหนียว)
และรั บประทานคู่ กับนํ ้ าพริ กและผักสด ต้ ม,ลวก
เสมอ ลดการบริ โภคแมง สัตว์ เลื ้ อยคลาน สัตว์ ป่ า
เพราะมีปริมาณน้ อยลงและหายากขึ ้ น
- อาหารหวาน นิ ยมนํามาปรุงร่วมกั บกะทิ เช่น
ข้ าวต้ มมัด บวชกล้วย บวชมัน ขนมตาล และผลไม้
สดตามฤดูกาล