149
ทุ
กขั
้
นตอน และคํ
านึ
งถึ
งการปรุ
งแต่
งที่
ไม่
ยุ
่
งยากมากนั
ก เพราะมี
เวลาในการปรุ
งแต่
งจํ
ากั
ด
เนื่
องจากภารกิ
จภารงานมี
มากขึ
้
น ส่
วนวั
ตถุ
ประสงค์
การบริ
โภคเพื่
อสั
งคม จะมี
วั
ตถุ
ประสงค์
ที่
ให้
ความสํ
าคั
ญบ่
งบอกถึ
งฐานะ การยอมรั
บทางสั
งคมของเจ้
าภาพค่
อนข้
างมาก และถื
อปฏิ
บั
ติ
ตาม
สั
งคม อาหารจะไม่
นิ
ยมปรุ
งแต่
งเอง จะมี
การจั
ดจ้
างพ่
อครั
วแม่
ครั
ว ร้
านอาหารชื่
อดั
ง เป็
น
ผู
้
ดํ
าเนิ
นการแทน และรายการอาหารจะเน้
นไปทางอาหารชาติ
พั
นธุ
์
ไทยจี
น ไทยภาคกลางมากขึ
้
น
(ตามชาติ
พั
นธุ
์
ที่
ได้
รั
บการยอมรั
บและมี
เครื
อข่
ายที่
ใหญ่
) ส่
วนวั
ตถุ
ประสงค์
เพื่
อประกอบพิ
ธี
กรรม
ค่
อนข้
างลดน้
อยลงมาก มี
การปรุ
งแต่
งเพื่
อเซ่
นไหว้
ประกอบพิ
ธี
กรรมบ้
าง แต่
เป็
นเพี
ยงรายการที่
เป็
นการเตรี
ยมในปริ
มาณการเซ่
นไหว้
(หั
วหมู
ไข่
ต้
ม ไก่
ต้
มชุ
ดเล็
กชุ
ดเดี
ยว) เท่
านั
้
น นอกนั
้
นจะเป็
น
การกํ
าหนดอาหารเพื่
อถวายพระ และแยกเป็
นอาหารในการเลี
้
ยงแขกที่
มาร่
วมงานที่
แตกต่
างกั
นไป
ตามฐานะของเจ้
าภาพ
1.2 ชนิ
ดของอาหาร
ผลการศึ
กษาพบมี
สภาพการเปลี่
ยนแปลงดั
งนี
้
อดี
ต
อาหารหลั
กของชาวไทยกวยประเภทอาหารคาว คื
อ อาหารจํ
าพวก
เนื
้
อสั
ตว์
ได้
แก่
สั
ตว์
นํ
้
าและสั
ตว์
ป่
า เช่
น ปลา งู
หมู
ป่
า หนู
นา กิ
้
งก่
า เป็
นต้
น และอาหารประเภท
แมง สั
ตว์
ครึ่
งบกครึ่
งนํ
้
าและสั
ตว์
เลื
้
อยคลาน เช่
น แมงกุ
ดจี่
แมงกระชอน แมงจี่
นู
น แมงตั
บเต่
า
ตั๊
กแตน กบ เขี
ยด อึ่
งอ่
าง งู
กิ
้
งก่
า ตุ
๊
กแก เป็
นต้
น ซึ่
งหาได้
ง่
ายตามแหล่
งนํ
้
าและป่
าตามธรรมชาติ
โดยนํ
ามาปรุ
งและประกอบอาหารประเภทลาบ ก้
อย ซุ
ป หมก หลาม ต้
ม แกง เป็
นต้
น และนํ
ามา
บริ
โภคร่
วมกั
บอาหารหลั
กที่
มี
ประจํ
าทุ
กมื
้
อในการบริ
โภค คื
อ ข้
าว (นิ
ยมข้
าวเหนี
ยว หรื
อขนมจี
น)
หรื
อเผื
อก มั
น กลอยกิ
นแทนข้
าว และนํ
้
าพริ
กปลาร้
า คู
่
กั
บเครื่
องเคี
ยงพื
ชผั
กสมุ
นไพรสด และยั
ง
นิ
ยมการปรุ
งแต่
งผั
กพื
้
นบ้
านเป็
นอาหาร โดยนิ
ยมรั
บประทานผั
กพื
้
นบ้
าน เพราะเป็
นพื
ชผั
กที่
มี
กลิ่
น
หอม รสร้
อน เปรี
้
ยว ฝาด รสขม เช่
น ผั
กเพกา สะเดา ผั
กหู
เสื
อ ผั
กแพว (ผั
กไผ่
) ผั
กกาดฮึ
น ยอด
มะกอก ผั
กเม็
ก ผั
กติ
้
ว ผั
กกระโดน ผั
กเหล่
านี
้
ล้
วนมี
สรรพทางยาด้
วยวิ
ธี
การทํ
าผั
กดอง การตํ
าส้
ม
การซุ
ปผั
ก และการแกงอ่
อม เป็
นต้
น อี
กทั
้
งอาหารจากแมงแมลงต่
างๆ ได้
แก่
การจี่
การคั่
ว การทอด
การทํ
าจ่
อม ทํ
าป่
น ทํ
านํ
้
าพริ
ก ทํ
าลาบก้
อย ทํ
าหมก แกงและเอาะ เช่
น คั่
วแมงจี่
นู
น ลาบหรื
อก้
อย
จั
กจั่
น ทอดดั
กแด้
ตั๊
กแตนชนิ
ดต่
างๆ นํ
้
าพริ
กแมงดา จ่
อมแมงละงํ
า (รวมกั
บปลาซิ
วและกุ
้
ง) เป็
นต้
น
ส่
วนประเภทอาหารหวาน คื
อ ที่
มี
การปรุ
งจากข้
าว เช่
น ข้
าวต้
มมั
ด
กระยาสารท ข้
าวจี่
เป็
นต้
น แต่
นิ
ยมนํ
ามาเป็
นอาหารสํ
าหรั
บเลี
้
ยงพระและเลี
้
ยงคนในประเพณี
ที่
สํ
าคั
ญทางพุ
ทธศาสนา เช่
น บุ
ญมหาชาติ
บุ
ญเดื
อนหก บุ
ญกฐิ
น เป็
นต้
น ถ้
าจะบริ
โภคทั่
วไปจะนิ
ยม
บริ
โภคผลไม้
สดตามฤดู
กาล เช่
น กล้
วยนํ
้
าว้
า มะพร้
าวอ่
อน มะม่
วง เป็
นต้
น