Page 177 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

126
ปั จจุบัน ยังคงเริ่มวันขึ ้ น 15 คํ่าเดือน 12 หรื อในช่ วงเดือนพฤศจิกายนทุกปี
และมี กิจกรรมทํ าบุญตักบาตรตอนเช้ า และทํ ากระทง (ทําจากวัสดุธรรมชาติและโฟม กระดาษ มี
ดอกไม้ ประดับ) มาลอยในแม่นํ ้ าตอนกลางคืน เพื่ อขอขมาและบูชาพระแม่ คงคาในการใช้ นํ ้ า
บริโภค หรื อขอพรให้มีความสุขความเจริญเช่ นเดิม แต่จะมี การจัดงานประกวดนางนพมาศ ร้ องรํ า
ทําเพลง อาหารที่ นํามาตั กบาตรถวายพระสงฆ์ในงานพิ ธี ได้ แก่ แกงไก่ ต้มเนื ้ อ ลาบ จะนิยม
นําอาหารที่ เหลือจากพระสงฆ์ฉันเสร็ จมานั่ งรับประทานอาหารร่ วมกันเป็ นวงกลม บางส่วนจะทํา
มาเพิ่มเติมเพื่อจะได้ บริโภคและแลกเปลี่ยนกันระหว่ างครอบครัวอื่น และนํากลับไปรับประทานต่ อ
ที่บ้ านของตน
9) การขึ ้ นบ้ านใหม่
ลักษณะของความเชื่อ อาหารที่ เกี่ยวข้ องและรูปแบบการบริ โภคตาม
ความเชื่ อ ตลอดจนภูมิปั ญญาหรือความรู้ เกี่ยวกับอาหารตามความเชื่อ คือ การทําพิธีโดยหมอพราห์ม
จะดูวัน หรื อดูฤกษ์ ให้ ผู้ เป็ นเจ้ าของบ้านจะเชิญแขก ช่วยกันถือเครื่อง เช่น หมอน/เสื่อ ฟูก/อุปกรณ์
ทําครัวต่างๆ แห่ รอบบ้านและขึ ้ นเรื อน และที่ขาดไม่ได้ เลยคือพาขวัญ ภายในพาขวัญก็จะประกอบ
ไปด้ วย ไก่ต้ มทั ้ งตั ว/ดอกไม้ธูปเทียน/หมากพลู/ผ้ าไหม/ผ้ าขาว แห่รอบบ้ าน 3 รอบ ถ้ าเป็ นวันถื อ
ฤกษ์ ที่ดี นิยมให้ คนท้องอุ้ มแมวขึ ้ นบ้ านใหม่ก่อน ซึ่ งชาวไทยกวยถือว่าการขึ ้ นบ้ านใหม่ถ้าด้ านหนึ่ง
ก็จะย้ ายบันไดไปลงอีกด้ านหนึ่ง หรื อเอาบันไดมาพาดขึ ้ นทางทิ ศตะวันตก เชิ ญแขกขึ ้ นบ้ านครบทุก
คน เปลี่ยนบันไดไปทางทิ ศตะวันออก (บันไดไม่ใหญ่ มากยกกัน 4-5 คนได้ ) เมื่ อทํ าพิธีเสร็ จก็จะ
เชิ ญแขกรับประทานอาหารร่ วมกัน แต่จะถื อมากก็คือจะไม่นําอาหารที่ ทําจากสัตว์สี่ เท้ าขึ ้ นไปกิน
บนบ้ านใหม่เป็ นอันขาด การทําพิธีเพื่อเป็ นการขอที่อยู่จากเจ้ าของที่ ซึ่ งประกอบด้ วยหมอพราห์ม
คนท้ องอุ้มแมวและปื น อาหารประกอบพิธีขึ ้ นบ้ านใหม่ ได้แก่ ไก่ต้ ม แกงไก่ใส่กล้ วย ขนมจีน ลาบ
เหล้ าต้ ม อาหารที่ นํามาตักบาตรถวายพระสงฆ์ ในงานพิธี และเลี ้ ยงแขก ได้ แก่ แกงไก่ใส่
กล้ วย ขนมจีน ข้ าวต้ ม นํ ้ าเปล่า เจ้ าบ้ านจะนําอาหารที่เตรี ยมมาทํ าบุญ และอาหารที่ เตรี ยมจัด
เลี ้ ยงแจกจ่ายให้ ญาติพี่ น้ องและชาวบ้ านที่มาร่ วมงานรับประทานร่วมกัน และนํากลับบ้ าน ต้ มไก่
เอาไว้ ไหว้และอาหารควรให้ คนตั ้ งครรภ์ กินก่ อน และขนมจีนที่ทําเอง หมักแป้ งเองและการนํ ้ ายาใส่
ขมิ ้ นทําให้ ดับกลิ่นคาว
ปั จจุ บัน ยังคงทําพิ ธีโดยหมอพราหม์จะดูวันที่ทําพิธีขึ ้ นบ้ านใหม่ ช่วงเช้ า
ญาติพี่ น้ องร่ วมกันทํ าบุญตั กบาตรเลี ้ ยงพระ สิ่ งของทุกอย่างวางไว้ ประกอบพิ ธีศิริ มงคล ได้ แก่
หมอน/เสื่อ ฟูก/อุปกรณ์ ทําครั วต่ างๆ และใบมะยม ใบมะตูม เป็ นการขอที่อยู่จากเจ้ าของที่ โดยมี
การทําพิธี ซึ่งประกอบด้ วยพราหม์ คนท้ องอุ้ มแมว อาจารย์ และปื น การแห่รอบบ้ านจะมีการทํา