Page 56 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔๕
คร ั้ นเมืองเวียงจันทน์ ทราบข่าวการไม่ ยอมสวามิภักดิ ์ ของเจ้าสมพู จึงได้ส่งกองทัพ
มาปราบพร้อมกับยึดเมืองเชียงขวางได้ และเลยไปยึดหลวงพระบางได้ ส่ วนเจ้าสมพูหนี ไปแขวง
พัวพัน
ในปี จ.ศ. ๑๑๕๐ ขณะที่ เมืองเชียงขวางถูกยึดครองโดยเมืองเวียงจันทน์อยู่นั ้นเจ้า 1
ก1างและเจ้าหล้าบุตรเจ้าหน่ อเมือง (เจ้าองโตน) ได้ วิวาทแย่งชิงกันขึ้นเป็นกษัตริย์เมืองเชียงขวาง
โดยเจ้าหล้ าขอให้เมืองเวียงจั นทน์ยกทั พไปตีเจ้ากาง เมื ่อถึงเมื องเชียงขวางกองทัพเมือง
เวียงจันทน์ ยังเลยไปถึงแขวงหัวพันเพื่อจับเจ้าสมพูได้ในที่สุด
เวลาต่ อมาเจ้ าเชี ยงซึ่ งเป็ นอนุ ชาของเจ้ าสมพู ได้ขอความช่ วยเหลื อจาก
จักรพรรดิเซียโลง๑๙ แห่งเวียดนามเพื่อกดดันให้เวียงจันทน์ปล่อยตัวเจ้าสมพู เจ้าสมพูและเจ้า
เชียงกลับมาเมืองเชียงขวางได้รวบรวมกองทัพไทยวน ไทย้าย ผู้ไทเพื่อไปปราบเจ้ากางและเจ้า
หล้าซึ่งหลบหนีไปที่เมืองแถง แต่ไม่สามารถจับเจ้ากางและเจ้าหล้าได้ โดยเจ้ากางหนีไปเมืองกา
สี
เมื่อเจ้าสมพูขึ้ นเป็นกษัตริย์เมืองเชียงขวางอีกคร ั ้ ง ทําให้พระเจ้ าอินทะวง (พระเจ้า
ไซเสดถาทิราดที่ ๓) แห่งเมืองเวียงจันทน์ต้องส่งเจ้าอะนุรุดทะราด ๒๐มาจับเจ้าสมพูและมเหสีไป
ขังไปที่เมืองเวียงจันทน์ ส่งผลให้เมืองเชียงขวางต้องขึ้นตรงกับเมืองเวียงจันทน์ตั ้ งแต่ นั ้ นเป็นต้น
มา
ในปี จ.ศ. ๑๑๖๔ เจ้ าสมพูสิ้ นพระชนม์ เจ้าเชียงขึ้นเป็นกษั ตริย์เมืองเชียงขวาง
แทน กระทั ่ งสิ้นพระชนม์เมื่อปี จ.ศ. ๑๑๖๕ ทําให้เจ้าน้อยผู ้ เป็ นโอรสอายุ ๑๔ ปี ขึ้นเป็นกษัตริย์
เมืองเชียงขวาง พระนามว่าเจ้าสุทะกะสุวันนะกุมมาน ซึ่งเป็ นเวลาใกล้เคียงกับพระเจ้าอินทะวง
แห่งเมืองเวียงจันทน์สวรรคตลง และพระเจ้าอะนุรุดทะราดเป็ นกษัตริย์เมืองเวียงจันทน์
ขณะนั ้ นพระยาเซียงดีซึ่งเป็ นขุนนางของเมืองเชียงขวาง ใส่ความว่าเจ้าน้อยจะ
แยกเมืองเชียงขวางออกเป็ นอิสระจากเวียงจันทน์ พระเจ้าอะนุ รุดทะราดจึงโปรดฯ ให้จับเจ้าน้อย
มาขังที่เมืองเวียงจันทน์พร้อมกับนิมนต์ เจ้าหน่อคํา (คําโกด) ให้ลาสิกขาบทเป็ นกษั ตริย์เมือง
เชียงขวางแต่เจ้าหน่ อเมืองไม่ยอมลาสิกขาบท เวลาต่อมาเจ้ าน้อยร ับอาสาฝึ กม้าพยศถวายแด่
พระเจ้าอะนุ รุดทะราด พระเจ้าอะนุ รุดทะราดพอพระทัยจึงโปรดฯ ให้เจ้าน้อยกลับไปเป็นกษัตริย์
เมืองเชียงขวางตามเดิม
ปี จ.ศ. ๑๑๘๙ พระเจ้าอะนุรุดทะราดทรงคิดกู้ชาติ๒๑ โดยยกกองทัพเวียงจันทน์
ไปตีไทยที่เมืองโคราช (นครราชสีมา) โปรดฯ ให้เจ้าน้ อยนํากําลังเมืองเชียงขวางไปคุ้มกันเมือง
เวียงจันทน์ แต่เจ้าน้ อยทราบว่ากองทัพฝ ่ายไทยที่ประกอบไปด้วยหลวงพระบาง เชียงใหม่ แพร่
น่าน ลําปาง และลําพูน โดยพระยาราชสุภาวดี (สิงห์ สิงหเสนี) จะยกทัพไปยึดเมืองเชียงขวาง
ทําให้เจ้าน้ อยไม่ยอมส่งกองทัพไปไปคุ้มกันเมืองเวียงจันทน์ อย่ างไรก็ดีเมื่อพระเจ้าอะนุ รุดทะ
๑๙ ไทยเรียกยาลอง (Nguyen Gia Long, ค.ศ. ๑๘๐๒–๑๘๒๐) หรือองเชียงสือ (Nguyen Anh)
๒๐ ไทยเรียกว่าเจ้าอนุวงศ์
๒๑ ตรงกับร ัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั ่ งเกล้าเจ้าอยู ่ หัว (พ.ศ. ๒๓๓๐–๒๓๖๗)