Page 17 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๖
การลงข่วงเพื่อการสร้างความสนิทสนมร ักใคร่ กัน เมื่อถึงวันขึ้ น ๘ คํ่า เดือน ๓ จะเรียกว่ าวันกํา
เพล โดยคนสูงอายุจะถือศีลไปจนกระทั ่ งถึงวันขึ้น ๑๔ คํ่ า เดือน ๓ และหนุ ่มสาวจะช่วยกันจัด
อาหารไปถวายพระสงฆ์พร้อมกับปล่อยวัวควายให้หากินตามทุ่ง ซึ่งเรียกว่าวันกําเพล ขณะที่
เมื่อถึงวันขึ้น ๑๕ คํ่า เดือน ๓ จะเป็ นวันกํางาน ห้ามฆ่าสัตว์ และมีการหยุดงานทั้ งวัน
นอกจากนี้ หากเกิดลางร้ายในวันดังกล่าว เช่ น การเกิดดาวหางหรือสุริยุปราคา ก็ให้ทําพิธีเสีย
แล้ง โดยการโยนดุ ้นฟืนที่ใช้ทํากับข้าวโยนลงนํ้าเพื่อแก้เคล็ดให้เกิดความร่มเย็นเป็นสุขต่อไป
การที่ประเพณีบุญกํ าฟ้าในป ัจจุ บันถูกยกฐานะให้กลายเป็ นงานประจํ าปี ตามปฏิทินการ
ท่องเที่ยวของการท่องเที่ ยวแห่งประเทศไทย ปรากฏอยู ่ตามจังหวัดต่างๆ ทั ้ งภาคเหนื อตอนล่าง
และภาคกลางไม่ว่าจะเป็ น จังหวัดพิจิตร ลพบุ รี สิงห์บุรี และสุพรรณบุ รี ซึ่งเป็นบริเวณที่ มีกลุ่ม
ชาติพันธุ ์ พวนตั ้ งถิ่นฐานนับหมื่นคน๓ ส่งผลให้ในเวลาเดียวกันมีบางจังหวัดซึ ่ งมีกลุ่มชาติพันธุ์
พวนอาศัยอยู่ในจํานวนใกล้เคียงกันพยายามผลักดันให้งานประเพณีบุญกําฟ้ าเป็นประเพณีเพื่อ
การท่องเที่ยวประจําปี ของจังหวัดตนเองเพิ่มเติมจาก ๔ จังหวัดข้างต้นด้วยเช่นกันไม่ว่าจะเป็ น
จังหวัดแพร่ สุโขทัย นครสวรรค์ และสระบุร ี๔ เป็ นต้น
ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นชี้ให้เห็นว่ าการท่องเที่ยวได้กลายเป็นผู้อธิบายความมีอยู่ของกลุ่ม
ชาติพันธุ์พวนผ่านการ “ช่วงชิง” พื้นที่ การจัดงานประเพณี บุญกําฟ้ าของแต่ละจังหวัด หรือกล่าว
อีกนั ยหนึ่งก็คือการจัดประเพณีบุ ญกําฟ้าดังกล่าวย่ อมหมายถึงการที่แต่ละจังหวัดได้พยายาม
อธิบายประเพณี บุญกําฟ้าว่ าเป็นประเพณีประจํากลุ ่มชาติพันธุ์พวน ซึ่งจังหวัดของตนเองมีอยู่
เช่นเดียวกัน ด้วยเหตุ นี้ การท่องเที่ยวกลุ่มชาติพันธุ์พวนจึงถูกสอดแทรกอยู่กับการท่ องเที่ยว
ทางวัฒนธรรมภายใต้การช่วงชิงพื้นที่การจัดงานประเพณีบุญกําฟ้านั ่ นเอง
สิ่งที่ น่ าสนใจมากไปกว่านั ้ นก็คือ หากพิจารณา “กิจกรรม” ที่ เกิดขึ้ นในงานประเพณีบุญ
กําฟ้าข้างต้นแล้วพบว่าประกอบไปด้วยกิจกรรมต่างๆ ได้แก่ การกล่าวถึงผีบรรพบุรุษ (ซึ่ง
รวมทั ้ งพระยาแถนและผีปู่ตา) มีการสู่ขวัญข้าว มีการทําบุญข้าวปุ้ น ข้าวจี่ และข้าวหลาม มีการ
เสี่ยงทายผีนางด้ง มีการลงข่วง และมีความเชื่อในเรื่องกบบ่ มีปาก นากบ่มีฮูขี้ หมากขาม
ป้อมต่าวหวาน ฟ้ าไขป ักตูนํ้า ซึ ่งซ้อนทับกับฮีตสบสองคองสิบสี่ของวัฒนธรรมลาวในภาคอีสาน
อื่นๆ ด้วยเช่นกัน เช่น การซ้อนทับระหว่างงานบุญข้าวจี่ งานสู่ขวัญข้าว การบูชาพระยาแถน
ฯลฯ ดังภาพประกอบที่ ๑
๓ ข้อมูลในปี พ.ศ. ๒๕๓๘ มีประชากรกลุ่มชาติพันธุ์พวนทั ่ วประเทศรวมทั ้ งสิ้น ๑๙๐,๔๓๐ คน โดยอยู่
ที่ จังหวัดพิจิตร ๑๕,๕๕๘ คน จังหวัดลพบุรี ๑๖,๗๖๙ คน จังหวัดสิงห์บุรี ๑,๒๗๒ คน และจังหวัดสุพรรณบุรี
๑๑,๙๑๙ คน (วีระพงศ์ มีสถาน , ๒๕๓๙ : ๙)
๔ ข้อมูลในปี พ.ศ. ๒๕๓๘ มีประชากรกลุ่มชาติพันธุ์พวนในจังหวัดแพร่ ๗,๖๗๖ คน จังหวัดสุโขทัย
๑๐,๓๘๕ คน จังหวัดนครสวรรค์ ๑๔,๒๕๕ คน และจังหวัดสระบุรี ๖,๗๖๔ คน (วีระพงศ์ มีสถาน, ๒๕๓๙ : ๙)