Page 148 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๓๗
ทํางานเพื่อให้มีการพักผ่อนและหาความสุขให้กับตนเองเท่านั้น อันสอดร ับกับหน้ าที่ใหม่ในบริบท
การท่องเที่ยวซึ่งต้องการกิจกรรมเพื่อความบันเทิง ด้วยเหตุ นี้หน้ าที่ของประเพณีบุญกําฟ้าที่มีอยู่จึง
เปลี่ยนแปลงไป
๕.๓.๓ บุญกําฟ้ ากับการสร้างความเป็ นอื่น
การสร้างความเป็นอื่นหมายถึงการอธิบายรูปแบบความสัมพันธ์ ระหว่างคนสองกลุ่ม
ในลักษณะที่จะอธิบายว่าอีกกลุ่มหนึ่งแตกต่างจากตนเองอย่างไร ซึ่งอาจกล่าวได้ว่างานประเพณีบุญ
กําฟ้าในพื้นที่วิจัยทั ้ ง ๓ แห่งมี การสร้างความเป็ นอื่นในความหมายดังกล่าวด้วยเช่นกันเห็นได้จาก
๑) ความเป็ นอื่นทางประวัติศาสตร์
การจัดงานประเพณีบุญกําฟ้ าในพื้นที่วิจัย โดยเฉพาะที ่บ้านหาดเสี้ยวและที่
อํ าเภอพรหมบุรีได้มีการนํ าเสนอประวัติของประเพณี บุญกําฟ้ าที่เชื่ อมโยงกับบุญญาบารมีของเจ้า
ชมภูซึ่งเป็ นเจ้าครองเมืองพวน ๑ อันเปรียบเสมือนวีรบุรุ ษของชาวพวนเนื่ องจากไม่ยอมขึ้นกับ
เวียงจันทน์ กระทั ่ งเจ้าชมภูถูกจับแต่ฟ้ าได้ผ่าลงด้ามหอกของเพชฌฆาตทําให้ทางเวียงจันทน์เห็นว่า
เป็นเหตุอัศจรรย์จึงให้เจ้าชมภู ครองเมืองพวนตามเดิ ม จนเป็ นที่มาของการกําฟ้ าเพื่ อแสดงความ
เคารพท้องฟ้ากล่ าวได้ว่าเจ้าชมภูจึงเป็น “ภาพแทน” (อภิญญา เฟื่ องฟูสกุ ล, ๒๕๔๖ : ๖๙–๑๐๐)
หนึ่ งของความเป็ นเอกราชและการรวมตัวเป็ นกลุ ่มก้อนท่ามกลางการสูญเสียดินแดนและความเป็ น
พวน
ไม่เพียงแต่เจ้าชมภูจะเป็นวีรบุ รุ ษในตํานานพวนเท่านั้น ประวัติศาสตร์การ
รวมตัวเป็ นมูลนิธิไทยพวนอันเป็นองค์กรชาวพวนระดับประเทศชี้ให้เห็นว่ ายังมีวีรบุ รุษชาวพวนใน
ป ัจจุบันที่ได้ร ับการกล่าวถึงทุกกิจกรรมของชาวพวนในแง่ของการเป็ นแกนนําให้เกิดการรวมตัวของ
ชาวพวนมากขึ้น อาทิ พล.อ. สายหยุด เกิดผล อดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุด พล.ท. ปุ่น วงศ์วิเศษ
อดีตผู้อํ านวยการองค์ การสงเคราะห์ทหารผ่านศึ ก ศาสตราจารย์ เกียรติคุณประหยัด พงษ์ ดํา
ศิลปิ นแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ภาพพิมพ์) ประจําปี พ.ศ. ๒๕๔๑ และนายนพดล เสริมศิริมงคล
รองประธานกรรมการบริษัทห้างสรรพสินค้าพาต้าปิ่ นเกล้า จํากัด ฯลฯ ซึ่ งเป็ นชาวพวนที่ มีชื่อเสียง
และเป็ นแกนนําในการจัดตั ้ งองค์กรเพื่ออนุร ักษ์วัฒนธรรมพวนทั ้ ง ๑๙ จังหวัด อันนําไปสู่การผลิต
วาทกรรมเพื่ออธิบายความแตกต่างของวัฒนธรรมพวนกับกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ ในเวลาต่ อมา เช่น “...
กําฟ้ าเป็ นประเพณีสํ าคัญประเพณี หนึ่งของไทยพวนที ่ จัดติดต่ อกันมาเป็ นเวลาช้านาน นับว่ าเป็ น
ประเพณีที ่ สํ าคัญและเชื ่ อถือกันอย่างแน่ นหนา แม้กาลเวลาผ่านไปเป็ นเวลาร้อยๆ ปี ประเพณีก็ยัง
มั ่ นคง...” (ไชยวัฒน์ สุคันธวิภัติ, ๒๕๕๑ : สัมภาษณ์) เป็ นต้น
๑ จากตํานานที่ชาวพวนอําเภอพรหมบุรีเล่าสืบต่ อกันมา พบว่าในเวลาต่อมาเจ้าชมภู มีบุตรครองเมืองพวนชื่อเจ้า
น้อยซึ่งภายหลังเป็นราชบุตรเขยของพระเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ (สภาวัฒนธรรมอําเภอพรหมบุรี, ๒๕๔๓ : ๒)