Page 149 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๓๘
โดยนั ยนี้ ประเพณี บุ ญกํ าฟ้ าจึงเป็ นส่วนหนึ่ งของเงื่ อนไขของการใช้
ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมในการสร้ างสํานึกความเป็ นปึ กแผ่น พร้อมทั ้ งการอธิบายว่าตนเอง
แตกต่ างกลุ่มชาติพันธุ์อื่นอย่างไร ภายใต้ความรู ้สึกในอดีตที่ว่าความเป็ นกลุ่มชาติพันธุ ์พวนไม่มี
ความมั ่ นคงและถูกลดบทบาทลงจากการสูญเสียเอกลักษณ์ความเป็ นคนพวนในอดีต
๒) ความเป็ นอื่นทางสังคม วัฒนธรรม และกลุ่มชาติ พันธุ์
ไม่เพียงแต่การสร้างความเป็นอื่นของชาวพวนผ่านประวัติศาสตร์เท่านั ้ น งาน
ประเพณีบุญกําฟ้ ายังถูกอธิบายในฐานะความเป็นอื่นทางสังคม วัฒนธรรม ตลอดจนกลุ่ มชาติพันธุ ์
อีกด้วย ทั ้ งในด้านบุคลิกภาพคนพวนที่ “...ไทยพวนมีบุ คลิกลักษณะค่อนข้างดี มีผิวพรรณใสสะอาด
มีภาษาพู ดเป็ นของตัวเอง เป็ นภาษาถิ ่ นที ่ ไพเราะติ ดหู พู ดจาเนิบๆ ไม่รวดเร็ว มีประเพณีเป็ น
เอกลักษณ์ ของตนเอง เป็ นผู้ร ักความสงบ ไม่เป็ นพิษเป็ นภัยต่อใคร...” (ไชยวัฒน์ สุคันธวิภัติ,
๒๕๕๑ : สัมภาษณ์) และสภาพสังคมของชาวพวนที่ “... คนพวนนี ่ ไม่มีรบกันฆ่ ากัน เขาจะสามัคคีกัน
ไปไหนมาไหน สมมติว่ามีคนป ่วยเขาก็จะไปเยี ่ ยมกัน จนนายแพทย์ตกใจ ทําไมมากันเยอะ แล้วถ้า
มีศพตาย ไม่ ต้องบอก เขาจะไปเยี่ ยมศพ พร้อมข้าวของ ... แล้ วการสร้างบ้านไม่ต้องจ้าง เขาจะขอ
แรง คนนี้สร้างเขาก็ จะมาช่วยกันทํา ... อยู่แบบเอาแรงกัน เกี่ ยวข้าวก็ช่วยกัน...” พระครูเมตตานุ
ศาสน์ (บุญช่วย จิตฺ ตป�ฺโย), ๒๕๕๑ : สัมภาษณ์)
ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ข้างต้น ชี้ให้เห็นว่ าในพื้นที่วิจั ยได้มีความพยายาม
อธิบายตัวตนและสังคมพวนว่าแตกต่างจากสังคมอื่ น ขณะเดียวกันยังได้อธิบายว่าประเพณีบุ ญกํา
ฟ้ าเป็นของกลุ่มชาติพันธุ์พวนอันมีนั ยยะของความแตกต่างจากประเพณีของกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ เห็น
ได้จาก “...กําฟ้าเป็ นประเพณีสํ าคัญประเพณีหนึ ่ งของชาวไทยพวน ที่ ปฏิบัติติดต่อกันมาเป็ นเวลาช้า
นาน...” อย่างไรก็ดีพบว่านอกเหนือจากการอธิบายว่าประเพณีบุญกําฟ้ามีการสร้างความเป็ นอื่นทาง
วัฒนธรรมแล้ว ยังพบว่าแม้ในการจัดงานประเพณีบุ ญกําฟ้าในพื ้ นที่วิจัยยังมีการสร้างความเป็ นอื่น
ในเชิงความดั ้ งเดิมกว่าที่อื่ นด้วย เห็นได้จากการสัมภาษณ์ชาวพวนอําเภอพรหมบุรีที่พบว่า “...แต่
ประวัติเดิมต้องมีข้าวจี ่ ด้วยถึงจะเป็ นกําฟ้า คือเป็นไทยพวนแท้ คือมีหมู่บ้านนี้ ทําหมู่บ้านเดียวที ่ ยัง
ทําข้ าวจี่ อยู่ ...” (บุญรอด ขุนอ่อน, ๒๕๕๑ : สัมภาษณ์) ขณะที่ชาวพวนบ้านหาดเสี้ยวกล่าวถึงการ
จัดงานประเพณี บุ ญกําฟ้ าในพื้นที่อื่นๆ ว่า “...เขาทําวันเดียวไง ทําใหญ่ วันเดียว พร้อมกับงาน
กาชาดของเขา เขาทํากําฟ้ากาชาดไปเลย แต่ เขาไม่ได้มาตรงวัน ๓ คํ ่ าคือเขาไม่ได้ยึดแต่ว่าเรายึด..”.
(สาธร โสร ัจประสพสันติ, ๒๕๕๐: สัมภาษณ์)
โดยนั ยนี้ ภายใต้การนํ าเสนอภาพความสามัคคีกลุ่ มเกลียวของชาวพวนผ่าน
ประเพณีบุ ญกําฟ้ าอันเป็นการตอบสนอง “หน้ าที่ ใหม่” ของสถาบันทางสังคม (นิ ธิ เอียวศรีวงศ์,
๒๕๔๕ : เว็บไซต์) แต่การสร้างความเป็ นอื่นข้างต้นยังสะท้อนให้เห็นวาทกรรมที่แสดงความเป็ นอื่น
เพื่อสร้างอัตลักษณ์ ของงานประเพณีบุ ญกําฟ้ าของแห่งหนึ่งให้โดดเด่นกว่ าอีกแห่งหนึ่ง (อภิ ญญา
เฟื่ องฟูสกุล, ๒๕๔๖ : ๖๙–๑๐๐) อันแสดงให้เห็นว่าแม้การนํ าเสนออัตลักษณ์ความเป็ นคนพวนทั ้ ง