Page 55 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ผลการวิจัย/๔๙
วัฒนธรรมอาหารในขณะถือศีลอด
ตามบทบัญญัติของศาสนาอิสลามการถือศี ลอดเปนวัฒนธรรมอิสลามอีกอยางหนึ่ง
ที่มุสลิมจํ าเปนตองปฏิบัติ เป นระยะเวลา ๑ เดือนในรอบ ๑ ป เพื่อเปนการฝกฝนความอดทน
อดกลั้นทั้งทางรางกาย วาจา และจิตใจ ซึ่ งจะตองนําไปปฏิบัติต อไปอีก ๑๑ เดื อน จนกวาจะเขา
ฝกอบรมใหมในเดื อนรอมฎอนของปต อไป ซึ่งเปนการฝกฝนซ้ําทุกปจนกวาจะจบสิ้นชีวิต (เสาวนี ย
จิตตหมวด, ๒๕๓๕: ๒๕๕) การถือศีลอดในอิสลาม คือการละเวนจากการกิน การดื่ม การเสพ การ
รวมเพศ การนินทา การพูดจาเหลวไหลไรสาระ ตลอดจนการประพฤติผิ ดบาปทุกประการ การถือ
ศีลอดนอกจากจะเปนการซักฟอกจิตใจใหผ องแผวแลว ยังเปนการฝกตนใหมีความอดทนตอการ
ยั่วยวนของกิเลสตัณหา แลวนํามาซึ่งความซื่อตรงตอตนเองและผู อื่นไมวาจะอยูในที่ลั บหรือที่แจงก็
ตาม ดังนั้น การอดอาหารจึงมิใช เปาหมายหลักของการถือศีลอดแตอยางใด เพราะวาถาผูใดอด
อาหารแลว แตเขายังอดที่จะโปปดมดเท็จและอิจฉาริษยาตลอดจนดาทอใหรายอื่นไมไดแลว เขาผู
นั้นก็ไมไดอะไรจากการอดอาหารหรือถือศีลอดนั้ น นอกเสียจากความหิวกระหายไปแตเพียงอย าง
เดียว การถือศี ลอดเปนหนาที่อันจําเป นที่มุสลิมทุกคนจะตองปฏิบั ติ นอกจากเด็ก คนชรา แม ลูก
ออนที่กํ าลังให นมลูกหรือกําลังตั้งครรภ คนปวย คนเดินทาง คนทํางานหนัก การถือศี ลอดกระทํา
กันในเดือนรอมฎอน อั นเปนเดือนที่ ๙ ทางจันทรคติ ระยะเวลาของการถือศีลอด มี จํานวน ๒๙ วัน
หรือ ๓๐ วัน เริ่มตั้งแตรุงสางไปจนถึงดวงอาทิ ตยตก การถือศี ลเปนเวลาหนึ่งเดือนนั้น มิต างกับการ
เขาคายอบรมประจําปนั้นเอง มันทําใหผูถือศีลอดไดมีโอกาสทบทวนถึงพฤติกรรมของตนที่ผานมา
ในรอบปวาได มีการพัฒนาและปรับปรุงตัวเองไปมากน อยเพียงใด ซึ่งก็ นับเปนโอกาสอันดีของผูที่
ปรารถนาจะกลับตัวหรือเปลี่ ยนแปลงชีวิตจิตใจไปในทางที่สูงขึ้ น ดวยการเริ่มตนชีวิตใหมยังจุดนี้
อนึ่งในขณะถือศีลอด ไมไดหามกลืนน้ําลายอยางที่มักเข าใจกันแตอยางใด (อิมรอน บินยูซุฟ และ
อลีย บิน อิบรอฮีม, ๒๕๔๖)
วัฒนธรรมอาหารในขณะถือศีลอด (ถื อบวช) ชาวไทยมุสลิมชุมชนบางหลวงมีการ
แลกเปลี่ยนอาหารระหวางครั วเรือน ถือเปนการประชันฝมือในการทําอาหาร นอกจากนี้ ผูที่มีฐานะ
ยังถือโอกาสบริจาคอาหารให แกครอบครัวที่ยากจนดวย เมื่อไดเวลาละศีลอดในแตละวัน หรือที่
ชาวบานมักพูดวา “ออกบวช” จะมีเสียงกลอง ตามดวยเสียงอะซานที่ดั งมาจากมัสยิ ดถือเปน
สัญญาณวาไดเวลาออกบวชแลว อาหารมื้อแรกสําหรับการแกบวชมักเปนอาหารวางเบาๆ สํ าหรับ
รองทอง เชน เครื่องดื่มประเภทรอน-เย็นและขนมหวาน คนในชุมชนมีความเชื่ อวาการไดแกบวช
ดวยผลอินทผลัม ๓ ผลและน้ํา ๑ แกวนั้นดี เพราะวาเป นสิ่งที่ทานศาสดามู ฮัมหมัดทรงแนะนําให
ปฏิบัติ จากนั้นจึงคอยรั บประทานอาหารมื้อหลักแลวไปมัสยิ ด เพื่อรวมละหมาด หลังจากกิจกรรม
ละหมาดเสร็จเรียบรอยแล ว กอนที่จะแยกยายกลับบาน อาจมีการรวมรับประทานอาหารวางที่
ชาวบานบางคนเตรียมไปรับประทานดวยกันที่มัสยิ ด เมื่อกลับบ านแลวกอนที่จะเขานอนอาจรอ
รับประทานข าวซูโฮ หรือขาวมื้อสุดทายกอนนอน หรือลุกขึ้นมารับประทานขาวซู โฮในชวงตั้งแต