บทนํ
า/๒๖
ประเพณี
ฮาฤี
ฤายอ ปอสอ (ตรงกั
บขึ้
น ๑๑ ค่ํ
า เดื
อนเชาวั
ล ป
ฮิ
ฌร็
อฮ) เป
น
การละหมาดสุ
หนั
ตอี
ดิ
ลฟ
ตรฺ
ร
วมกั
นที่
มั
สยิ
ด มี
การเยี่
ยมกุ
โบร
เยี่
ยมเยี
ยนญาติ
ผู
ใหญ
มิ
ตรสหาย และ
เพื่
อนบ
าน บริ
จาคทาน มี
การเตรี
ยมอาหารเพื่
อรั
บรองญาติ
มิ
ตรผู
มาเยี่
ยมเยื
อนบ
าน แม
บ
านส
วนใหญ
นิ
ยมทํ
าข
าวต
มผั
ดห
อใบกะพ
อ โรตี
จิ้
มน้ํ
าแกงกะหรี่
สะเต
ะ นาสิ
ดาแฆ ข
าวเหนี
ยวหน
าสมั
นกุ
ง ข
าว
มั
นอิ
นเดี
ย ขนมจี
น น้ํ
าแกงบวด ละแส เป
นต
น
ประเพณี
ฮาฤี
ฤายอ หาฌี
(ตรงกั
บขึ้
น ๑๐ ค่ํ
า เดื
อนซุ
ลฮิ
จฌั
ฮ ป
ฮิ
ฌร็
อฮ)
เป
นการละหมาดสุ
หนั
ตอี
ดิ
ลอั
ฎฮาร
วมกั
นที่
มั
สยิ
ด ทํ
าพิ
ธี
กรุ
บาน หรื
อการเชื
อดสั
ตว
เพื่
อฉลอง
วิ
ถี
ทางภั
กดี
สุ
ดท
ายของการทํ
าฮั
จญ
และเลี้
ยงอาหารแก
คนยากจน เพื่
อเขาจะได
มี
ความสุ
ขในวั
นอี
ด
(อี
ดิ
ลอั
ฎฮา) ซึ่
งถื
อว
าเป
นช
วงที่
สํ
าคั
ญที่
สุ
ดของพิ
ธี
ฮั
จญ
โดยมี
พิ
ธี
เหมื
อนกั
บประเพณี
ฮาฤี
ฤายอ
ปอสอ
ประเพณี
อาสู
รา (ตั้
งแต
ขึ้
น ๑ ค่ํ
า เดื
อนมุ
หั
รรอม ป
ฮิ
ฌร็
อฮ) มี
การเชิ
ญชวน
เพื่
อนบ
าน ลงขั
นในรู
ปวั
ตถุ
ดิ
บ เช
น ข
าวสาร ข
าวเหนี
ยว น้ํ
าตาลทราย น้ํ
าตาลแว
น มะพร
าว หั
วมั
น
กล
วย ฯลฯ เพื่
อกวนเป
นอาหารที่
เรี
ยกว
า “สู
ฤอ” เมื่
อสุ
กแล
วก็
แบ
งกั
นใส
ภาชนะของแต
ละคนหรื
อ
ให
เพื่
อนบ
านโดยไม
แยกศาสนา แต
ก
อนที่
จะแบ
งแจก จะจั
ดส
วนหนึ่
งเพื่
อเลี้
ยงผู
อาวุ
โสในหมู
บ
าน
โดยให
ได
รั
บประทานร
วมกั
นหลั
งจากที่
มี
การสวดขอพรและขอบคุ
ณอั
ลลอฮ
ประเพณี
เมาลิ
ด (เริ่
มตั้
งแต
ขึ้
น ๑๒ ค่ํ
า เดื
อนเราะบิ
อุ
ลเอาวั
ล ป
ฮิ
ฌร็
อฮ)
เป
นวั
นรํ
าลึ
กถึ
งวั
นคล
ายวั
นประสู
ติ
ของเราะสู
ลมุ
หั
มมั
ด มี
การอ
านบทสรรเสริ
ญ มี
การทํ
าอาหารคาว
หวานเลี้
ยงแขก โดยไม
จํ
ากั
ดศาสนา ในแต
ละหมู
บ
านจะจั
ดงานเมาลิ
ดพร
อมกั
นที่
มั
สยิ
ดประจํ
า
หมู
บ
าน แต
บางครอบครั
ว ก็
จั
ดงานเมาลิ
ดเองที่
บ
าน มี
การบริ
จาคเสื้
อผ
า อาหาร แก
ผู
ที่
ยากจน
(รั
ตติ
ยา สาและ, ๒๕๔๔: ๑๕๒-๑๕๓)
ประโยชน
ที่
คาดว
าจะได
รั
บ
การศึ
กษาวั
ฒนธรรมอาหารในชี
วิ
ตประจํ
าวั
น วั
ฒนธรรมอาหารในสถานการณ
พิ
เศษ และ
วั
ฒนธรรมอาหารในพิ
ธี
กรรมของชาวไทยมุ
สลิ
มชุ
มชนบางหลวงเขตธนบุ
รี
กรุ
งเทพมหานคร ทํ
าให
ทราบถึ
งวิ
ธี
การเรี
ยนรู
และถ
ายทอดวั
ฒนธรรมอาหารที่
มี
สื
บต
อกั
นมา การปรั
บตั
วของคนในชุ
มชนที่
อาศั
ยอยู
ในท
ามกลางความหลากหลายทางวั
ฒนธรรม และสั
งคมที่
มี
การเปลี่
ยนแปลง และกลไก
สํ
าคั
ญที่
ทํ
าให
วั
ฒนธรรมอาหารยั
งคงมี
บทบาทในวิ
ถี
ชี
วิ
ต ของชาวไทยมุ
สลิ
มชุ
มชน บางหลวงจนถึ
ง
ป
จจุ
บั
น ทํ
าให
คนในชุ
มชนเกิ
ดความตระหนั
กถึ
งคุ
ณค
า และเอกลั
กษณ
ของอาหารที่
มี
อยู
ในชุ
มชน
นอกจากนี้
ความรู
ที่
ได
จากการศึ
กษาสามารถนํ
าไปประยุ
กต
ใช
สํ
าหรั
บการศึ
กษาวั
ฒนธรรมอาหาร
ของชาวไทยมุ
สลิ
มในชุ
มชนอื่
นๆ ต
อไป