บทนํ
า/๒๔
๔.๔ วั
ฒนธรรมอาหารในงานศพ
พิ
ธี
ศพของชาวไทยมุ
สลิ
มชุ
มชนหนองจอก กรุ
งเทพมหานคร เมื่
อคนใน
ชุ
มชนตาย ชาวบ
านจะไปเยี่
ยมบ
านผู
ตายและช
วยกั
นอาบน้ํ
าศพ การอาบน้ํ
าศพ ถ
าศพเป
นเพศหญิ
ง
ญาติ
ที่
เป
นผู
หญิ
งจะเป
นคนอาบ ถ
าศพเป
นเพศชาย ญาติ
ที่
เป
นชายจะเป
นคนอาบ วิ
ธี
การอาบน้ํ
าศพ
ของคนในชุ
มชนคื
อ ล
างหน
า ล
างมื
อ ล
างปาก สระผม ถู
ขี้
ไคล ให
สะอาดหมดจดด
วยการฟอกสบู
แล
วล
างด
วยน้ํ
าเปล
า หลั
งจากนั้
นก็
จะนํ
าพิ
มเสนละลายใส
ขั
นน้ํ
ามาราดที่
ศพทางด
านขวาของร
างกาย
๓ ครั้
ง ด
านซ
ายของร
างกายอี
ก ๓ ครั้
ง จากนั้
นก็
จะรดด
วยน้ํ
าพุ
ทรา โดยรดที่
ซี
กขวาของร
างกายก
อน
๓ ครั้
ง แล
วรดซี
กซ
ายของร
างกาย ๓ ครั้
ง เมื่
ออาบน้ํ
าให
ศพแล
วญาติ
ช
วยกั
นยกศพมาห
อ ก
อนห
อศพ
ต
องนํ
าสํ
าลี
ชุ
บพิ
มเสนใส
ไว
ตามข
อศอก เข
า คอ คาง ข
อเท
าฯลฯ จากนั้
นห
อศพด
วยผ
าขาว โดยห
อ ๓
ชั้
น หรื
อ ๕ ชั้
นแล
วผู
กด
วยเชื
อก โดยผู
กที่
ศี
รษะ คอ แขน เข
า ปลายเท
า เมื่
อผู
กแล
วจึ
งนํ
าศพใส
โลง
และนํ
าไปมั
สยิ
ด เพื่
อทํ
าการละหมาดให
แก
ศพ หลั
งจากละหมาดแล
วก็
จะนํ
าศพไปฝ
ง (รั
ชนี
ไผ
แก
ว,
๒๕๔๕: ๑๑๖-๑๑๗)
เมื่
อชาวไทยมุ
สลิ
มถึ
งแก
กรรมเจ
าภาพจะประกอบพิ
ธี
ขอพร จากพระผู
เป
น
เจ
า (ละหมาด) และฝ
งศพภายใน ๒๔ ชั่
วโมง หลั
งจากเสี
ยชี
วิ
ต พิ
ธี
ศพจั
ดทํ
าอย
างเรี
ยบง
าย รวดเร็
ว
อาหารการกิ
นประกอบขึ้
นอย
างง
ายๆ จะจั
ดงานเชิ
ญแขกมาร
วมบุ
ญหลั
งจากฝ
งศพเสร็
จแล
วทํ
าบุ
ญ
ตามเวลาที่
ศาสนอิ
สลามบั
ญญั
ติ
คื
อ ทํ
าบุ
ญครบ ๓ วั
น ๗ วั
น ๔๕ วั
น และ ๑๐๐ วั
น สํ
าหรั
บผู
มี
ฐานะ
ดี
จะจั
ดงานเลี้
ยง เพื่
อทํ
าบุ
ญให
กั
บผู
ตาย จะเป
นวั
นใดก็
ได
หลั
งจากฝ
งศพไปแล
ว ๑ วั
น ขึ้
นอยู
กั
บ
ความพร
อมของเจ
าภาพ โดยทางเจ
าภาพจะเตรี
ยมอาหารอย
างดี
ไว
สํ
าหรั
บต
อนรั
บแขก เช
น เนื้
อ ไก
เป
นต
น ซึ่
งชาวบ
านจะเชิ
ญแขกมาบริ
โภคอาหารที่
บ
านหลั
งจากฝ
งศพเสร็
จเรี
ยบร
อยแล
ว (ปราณี
จั
นทศรี
, ๒๕๔๗: ๑๓๖-๑๓๗) ความเชื่
อเกี่
ยวกั
บการบริ
โภคอาหารในงานศพ ของชาวไทยมุ
สลิ
ม
อํ
าเภอเมื
องสตู
ล จั
งหวั
ดสตู
ลเชื่
อว
า อาหารที่
ประกอบขึ้
นสํ
าหรั
บผู
นํ
าศาสนาและแขกผู
มาร
วมพิ
ธี
บริ
โภค เป
นการทํ
าบุ
ญแก
ผู
ตาย อาหารที่
เตรี
ยมไว
ต
องเป
นอาหารที่
ได
มาด
วยความสุ
จริ
ต สะอาด
และไม
ขั
ดกั
บหลั
กศาสนาอิ
สลาม เพราะการเลี้
ยงอาหารเป
นการทํ
าบุ
ญ การประกอบอาหารจะต
อง
สะอาด โดยล
างน้ํ
าผ
าน เนื้
อสั
ตว
ที่
นํ
ามาประกอบอาหารต
องเป
นสั
ตว
ที่
ถู
กฆ
าโดยมุ
สลิ
ม และผู
ที่
ประกอบอาหารต
องเป
นมุ
สลิ
มด
วย
การบริ
โภคอาหารจะแยกกั
นระหว
างผู
ชายกั
บผู
หญิ
ง
เพื่
อ
ป
องกั
นการละเมิ
ดข
อบั
ญญั
ติ
ทางศาสนา เช
น ทํ
าความสะอาด อารมณ
ทางเพศ เป
นต
น การบริ
โภค
อาหารในงานศพเจ
าภาพจะแบ
งอาหารหลั
งจากประกอบพิ
ธี
เสร็
จแล
วไว
เป
นสั
ดส
วน เช
น อาหาร
สํ
าหรั
บผู
นํ
าศาสนา อาหารสํ
าหรั
บผู
ใหญ
และอาหารสํ
าหรั
บเด็
ก เป
นต
น เชื่
อว
าถ
านํ
าอาหารที่
เหลื
อ
จากผู
หญิ
ง เด็
ก ให
ผู
นํ
าศาสนาหรื
อผู
ชายบริ
โภคจะเป
นบาปทั้
งเจ
าภาพและผู
ตาย (ปราณี
จั
นทศรี
,
๒๕๔๗: ๑๖๗)