Page 21 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทนํา/๑๕
๓. วัฒนธรรมอาหารในสถานการณพิเศษ
การศึกษาวัฒนธรรมอาหารในสถานการณพิ เศษผูวิจัยได ทบทวนงานวิจัย เรื่อง วิถี
ชีวิตชาวไทยมุสลิมชุ มชนหนองจอก วัฒนธรรมการบริ โภคอาหารของชาวไทยมุสลิม อําเภอเมือง
สตูล จั งหวัดสตูล และการปฏิสัมพันธระหว างศาสนิกที่ปรากฏในจังหวัดปตตานี ยะลา และ
นราธิวาส ซึ่งการทําความเขาใจในเรื่องดังกลาว ทําใหผูวิจัยสามารถคิดแนวคําถามที่ใช ในการ
สัมภาษณกลุมตัวอยาง และเขาใจวัฒนธรรมอาหารในสถานการณ พิเศษตางๆ ของชาวไทยมุสลิม
กอนลงพื้ นที่ศึกษาในชุมชนบางหลวง เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร
วัฒนธรรมอาหารในสถานการณพิเศษ แบงเปน วัฒนธรรมอาหารในโอกาส
ตอนรั บผูมาเยี่ยมเยื อน วัฒนธรรมอาหารในโอกาสเจ็บปวย วัฒนธรรมอาหารในโอกาสฉลอง
ความสําเร็จหรือประสบโชค และวัฒนธรรมอาหารในช วงถือศีลอด โดยมีรายละเอี ยดดังนี้
๓.๑ วัฒนธรรมอาหารในโอกาสตอนรั บผูมาเยี่ยมเยือน
ผูมาเยี่ยมเยือนชาวบานในชุมชนเกาเส็ง ตําบลบอยาง อํ าเภอเมือง จังหวัด
สงขลา มีอยูตลอดเวลา การตอนรั บของชาวบานชุ มชนเกาเส็ งมีดั งนี้ ลักษณะอาหารสวนใหญ
เหมือนกับอาหารที่ใชบริโภคในชีวิตประจําวัน เพี ยงแตเพิ่มประเภทและปริมาณอาหารมากกวาปกติ
ขึ้นอยูกั บจํานวนผูมาเยี่ยม การประกอบอาหารซื้ออาหารทะเล เนื้ อสัตว และผักตางๆ มาประกอบ
อาหาร เปนอาหารรสเผ็ดและรสจืด ประกอบอาหารไมนอยกวา ๓ อยาง เวลาการบริโภคอาหาร
จํานวนมื้อขึ้นอยูกับเวลาผูมาเยี่ยมมาถึงจนกระทั่งลากลับ ลักษณะการบริโภคอาหารผูมาเยี่ยมเยื อน
ที่เปนผูชายบริโภครวมกับเจาบานที่เปนผูชาย ผูหญิงบริโภครวมกับเจาบานที่เปนผูหญิงและเด็ ก ถา
ผูมาเยี่ยมเยือนนอยมั กจะบริโภคพรอมกั นทั้งบาน แตไมบริโภครวมกับเด็ก ความเชื่อเกี่ยวกับการ
บริโภคอาหาร เชื่อวาการนํ าอาหารที่ไมดีมาใหผูมาเยี่ยมเยือนบริโภค มีความเชื่ อวาเสียศักดิ์ศรี เปน
สิ่งที่อัปมงคลต อตนเองและครอบครัว (ประสิทธิ์ คงธรรม, ๒๕๓๙ อางใน ปราณี จันทศรี , ๒๕๔๗:
๓๒)
วัฒนธรรมการบริโภคอาหารในโอกาสตอนรั บผูมาเยี่ยมเยื อน ของชาว
ไทยมุสลิมอําเภอเมืองสตูล จังหวัดสตูล นิยมมีการเยี่ ยมเยือนเมื่อมีการเกิ ด การเจ็บ การตาย หรือ
เยี่ยมเยื อนในโอกาสที่มีเทศกาลตางๆ ผูมาเยี่ยมเยื อนสวนมากจะเปนญาติที่ใกลชิดกัน เจาของบาน
จะตองตอนรับเปนอยางดีดวยอาหารตางๆ ซึ่งการจัดเลี้ยงอาหารสําหรับผูมาเยี่ยมเยือนนั้นนิยมจัด
เลี้ยงที่บาน และประกอบอาหารเอง อาหารที่ใชเลี้ยงเปนอาหารชนิดเดียวกับที่ใช บริโภค ใน
ชีวิตประจําวัน แตเพิ่มปริมาณใหมากขึ้นใหเพียงพอกับผูมาเยี่ยมเยือนและสมาชิ กในครอบครัว หรือ
อาจทําพิเศษขึ้นกวาเดิมแลวแตโอกาส จะมีอาหารคาวประมาณ ๓ อยาง เชน มีแกง ๑ อยาง ตมหรือ
ผัด ๑ อยาง หรืออาจมีประเภททอดเขามาเสริมอีก ๑ อยาง และน้ําพริกผั กจิ้ม สําหรับอาหารหวานไม
นิยมเลี้ ยง หรือถามี บางก็จะเปนอาหารที่ซื้อมาจากรานคาในชุมชน หรื อจากตลาด จะนิยมเลี้ยงผลไม