Page 41 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

31
ตัวกําหนดลักษณะการดําเนิ นชีวิต ดังนั้นเมื่อเกิ ดการเปลี่ยนแปลงในพื้นฐานทางเศรษฐกิจแล ว
การดําเนิ นชีวิตของคนในสั งคมก็ยอมเปลี่ ยนแปลงไปดวย กระแสที่สาม แนวคิดเกี่ยวกั บการ
แพร กระจายทางวัฒนธรรม ซึ่งเปนกระบวนการที่สื บเนื่องกันไป ไม วาจะเป นอาณาเขตหนึ่งไปยัง
อีกอาณาเขตหนึ่ง เชน จากสังคมเมืองสูสั งคมชนบท เรื่องของการอุ ปโภค บริโภค ระบบความคิด
ตางๆ ประเพณีวัฒนธรรมใหมๆ ที่หลั่งไหลเขามาเพื่อปรับเปลี่ยนในสิ่ งที่มีอยูเดิม ซึ่งทําใหบางส วน
ยั งคงอยูสามารถตอต านได แต บางส วนลมสลายไป การแพรกระจายทางวั ฒนธรรมนั้นยอมมี
ส วนประกอบอื่นๆ เข ามาเกี่ ยวของดวยเปนกระบวนการ คือ ตองมี การยอมรับ โดยอาศั ยเวลา
การยอมรับวัตถุ หรือสิ่งของอย างใดอยางหนึ่ ง และยอมรับความคิดหรือการกระทําได ในการรับ
วัฒนธรรมใหมนั้นผูรับจะรับโดยวิ ธีการคมนาคม หรื อการสื่อสารอยางใดอย างหนึ่ง วัฒนธรรมที่
รับมานั้นย อมเกี่ยวของกับโครงสรางสังคมและระบบค านิยมหรือวัฒนธรรม
การเปลี่ ยนแปลงทางสั งคมและวัฒนธรรมตามแนวคิดของรัชนี กร เศรษโฐ (2528)
ได กลาวถึ งการเปลี่ยนแปลงในสังคมหนึ่ งๆ วามีหลายดาน เชน การเปลี่ ยนแปลงดานบทบาท
การเปลี่ ยนแปลงดานพฤติกรรม การเปลี่ยนแปลงทางเทคนิค การเปลี่ ยนแปลงดานอุ ตสาหกรรม
การเปลี่ยนแปลงประชากร การเปลี่ยนแปลงทางสังคม และการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม ซึ่ งการ
เปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมนั้ น มองรวมไปถึงวิธีการกระทํ าทุกๆ อย าง ไมวาจะเปนการกินการอยู
การแตงกาย การพั กผอน การแสดงอารมณ การอยู รวมกันเปนหมู คณะ ตลอดจนการแสวงหา
ความสุ ขทางใจ และหลักเกณฑการดํ าเนิ นชีวิต รวมทั้ งเครื่องมือเครื่องใชหรื อวัตถุ สิ่งของต างๆ
นอกจากนี้รั ชนี กร เศรษโฐ ยังไดกล าวถึงการเปลี่ ยนแปลงในสั งคมชนบทวา อาจเกิดขึ้ นได ใน
3 ลักษณะดวยกันคือ ลั กษณะแรกการเปลี่ยนแปลงโครงสรางภายในทั้งหมด โดยตอบสนองตอ
ปจจัยใหม สภาพสิ่งแวดลอมใหม โอกาสและบทบาทใหมที่ถู กกํ าหนดไวแลว เชน หมูบ านถูก
กํ าหนดใหกลายเปนเขตชาวประมง เศรษฐกิ จจะดีขึ้น และมีการเปลี่ ยนแปลงทั้งในแงสั งคม และ
เศรษฐกิจ ลักษณะที่ สองการเปลี่ยนแปลงโดยคนใดคนหนึ่ ง หรือ 2-3 คน บุ คคลกลุมนี้มักเปน
ผู มีเงินสามารถติดต อกับโลกภายนอกได หรือมีญาติ อยูในเมืองส งลูกไปรับการศึกษาในเมืองหรื อ
ใชบริ การจากหนวยส งเสริม หรื อจากผูเชี่ยวชาญที่เขาไปในท องถิ่ น และลักษณะสุดทายการ
เปลี่ยนแปลงซึ่งเริ่มขึ้น หรืออยางนอยที่สุดก็ถู กกระตุนโดยรัฐบาล หรือโดยการที่มีการสร างสถาบัน
ใหมๆ ขึ้นมา อีกทั้งนี้ตามแนวคิ ดของณรงค เส็งประชา (2531) ลักษณะการเปลี่ ยนแปลงทางสังคม
และวัฒนธรรมโดยทั่วไปแลว มีอยูดวยกัน 8 ประการกลาวคือ ประการแรก การเปลี่ยนแปลงทาง
สั งคม และวัฒนธรรม ไมไดเกิดจากสาเหตุ ใดสาเหตุหนึ่งเพียงอย างเดียว แตมีปจจัยหลายอย างที่
ทําใหเกิดการเปลี่ยนแปลง เชน อุ ดมคติ เทคโนโลยี ศาสนา คานิ ยม และเศรษฐกิจ ประการที่สอง