Page 38 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

28
ความรูเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสั งคมและวัฒนธรรม
การเปลี่ยนแปลงทางสังคม
การเปลี่ ยนแปลงทางสังคมมีการกล าวถึงหลายความหมายที่แตกต างออกกันไป ในสวน
ของราชบัณฑิตยสถาน (2535) ไดอธิบายวาการเปลี่ยนแปลงทางสังคม หมายถึงการที่ระบบสังคม
กระบวนการ แบบอยางหรือรูปแบบทางสั งคม เชน ขนบธรรมเนี ยมประเพณี ระบบครอบครั ว
ระบบการปกครองที่ ไดเปลี่ยนแปลงไป ไมวาจะเปนด านใดก็ตามการเปลี่ยนแปลงทางสั งคมนี้
อาจจะเปนไปในทางกาวหนาหรื อถดถอย เปนไปไดอยางถาวรหรื อชั่วคราว โดยวางแผนใหเป นไป
หรือเปนไปเอง และที่เปนประโยชนหรือใหโทษก็ไดทั้งสิ้น สวนพัทยา สายหู (2529) ไดอธิ บายวา
การเปลี่ ยนแปลงทางสังคม เปนการเปลี่ยนแปลงของระบบความสัมพันธของคนที่ อยูดวยกัน อัน
เป นผลมาจากระเบียบที่ กํ าหนดการกระทํา และความสัมพั นธ ของคน เชน สิทธิ และหน าที่
ขนบธรรมเนียมประเพณี บทบาทและสถานภาพที่มีการเปลี่ยนแปลง สําหรับความหมายในแงมุม
หนึ่งของสนิท สมัครการ (2538) การเปลี่ยนแปลงทางสังคม หมายถึ งการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ที่มีผล
ทํ าให ความสั มพันธ ทางสั งคมเกิ ดมี ความแตกต างกั นขึ้ นในช วง เวลาใดเวลาหนึ่ งแล ว
การเปลี่ยนแปลงนั้นไมวาจะเล็กน อย หรือใหญโตเพียงไรก็ ตามยอมถือได วาเปนเปลี่ยนแปลงทาง
สังคมไดทั้งสิ้น แตในอีกความหมายหมายหนึ่งการเปลี่ ยนแปลงทางสังคม หมายถึ งความแตกตาง
ในสวนใดสวนหนึ่งที่เกิดขึ้นกับโครงสรางของสังคมหรือการจัดระเบียบของสั งคมระหวางป จจุบัน
กั บอดีต ดังนั้นการเปลี่ ยนสังคมการที่ระบบสังคม กระบวนการแบบอย างหรือรูปแบบทางสังคม
มีลั กษณะการเปลี่ยนแปลงไปในทางกาวหนาหรือถดถอย อาจเปนการเปลี่ยนแปลงความสัมพั นธ
ระหวางคนในสังคมหรืออาจเกิดในระดับป จเจกบุคคลไมวาจะเป นสถาบันครอบครั วหรือสถาบัน
การเมืองเศรษฐกิจ และการเปลี่ ยนแปลงทางสังคมดานโครงสรางของความสั มพันธระหวางกลุม
และระหวางสวนประกอบของสั งคม (สุริชั ย หวันแกว, 2538) ซึ่งโดยสรุปแลวการเปลี่ยนแปลงทาง
สังคม (Social change) นั้นหมายถึงความแตกตางที่เกิดขึ้นในสังคมระหวางชวงเวลาใดเวลาหนึ่ง
ทั้งระดับจุลภาคและระดั บมหภาค ซึ่งอาจเปนผลดี หรือผลเสียก็ได
สาเหตุของการเปลี่ยนแปลงทางสังคม
นั กสั งคมวิ ทยาและนักมานุ ษยวิทยาต างมี ความเห็นพร องกั นถึ งสาเหตุ ของการ
เปลี่ ยนแปลงทางสังคมวามี 5 สาเหตุกล าวคือ สาเหตุแรก มาจากสิ่ งแวดลอมทางกายภาพและ
ประชากร (The physical environment and population) ปรากฏการณทางธรรมชาติ เชน
แผนดินไหว น้ําทวม ความแห งแลง เปนสาเหตุ หนึ่งที่ทํ าใหสั งคมเกิ ดการเสียระเบี ยบของสังคม
(Disorganization) และความสัมพันธของคนในสั งคมที่มี ตอกันถูกเปลี่ยนไป เชน สมาชิ กใน