Page 37 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

27
การติดต อกันเปนกระบวนการ ที่มีการใหและการรับเมื่อมีการปะทะสังสรรคระหวางวัฒนธรรมของ
แตละสังคมแตทั้งนี้ขึ้นอยูกับสภาพของสังคมแตละแหงนั้นดวย ในการแพรกระจายทางวัฒนธรรม
ที่สําคั ญอาจแบงออกเป น 2 ชนิดคือ ชนิดแรกที่เปนการแพร กระจายแบบยายที่ใหม เป นลั กษณะที่
เกิดขึ้นเมื่อคนแตละคนหรือแตละกลุม ซึ่งมี ความคิดอย างใดอยางหนึ่ง เคลื่อนยายจากสถานที่
หนึ่งไปอีกสถานที่หนึ่งจึ งเทากั บเปนการกระจายความคิดนั้นไปยังถิ่นใหมนั่นเอง สวนชนิดที่สอง
เปนการแพร กระจายแบบขยายออกไป มีลักษณะที่ความคิดจะกระจายไปทั่วหมูคนจากพื้นที่หนึ่ง
ไปสูอี กพื้นที่หนึ่งขยายออกไปเรื่อยๆ ทําให จํานวนผูรูความคิดนั้นมากขึ้น และพื้ นที่ที่เกิดขึ้นที่เกิด
เหตุการณนั้ นก็จะขยายกวางขึ้น ทั้งในรู ปบแบบลํ าดับขั้น แบบติดตอและแบบกระตุน ซึ่งการ
แพร กระจายของวัฒนธรรมนอกจากจะเสื่อมลงตามเวลาและระยะทางแลวยังมี อุปสรรคขัดขวาง
การแพรกระจาย (บงกชรั ตน เตชะไตรศักดิ์ , 2541) อีกทฤษฎี หนึ่งที่ สํ าคัญคือ ทฤษฎีการ
ผสมผสานทางวัฒนธรรม ในการผสมผสานทางวัฒนธรรมเปนวิธีการที่รับเอาวั ฒนธรรมของ
สั งคมอื่นมาปฏิ บัติ เชน เมื่ออยู ในสังคมใดก็ตองรั บเอาวัฒนธรรมของสั งคมนั้นมาปฏิบั ติ ถาหาก
วัฒนธรรมที่รับมากลายเปนสิ่ งหนึ่งที่ปฏิ บัติสื บตอกันมา การผสมผสานก็จะเกิดขึ้น เช น คนไทยไป
อยูตางประเทศนานๆ ติดนิสั ยดื่มน้ําชาหรือกาแฟ เมื่ อกลับมาอยูในประเทศไทยแลวก็ยังคงปฏิบั ติ
เช นนั้ น ก็ เท ากั บวาเป นการรั บเอาวั ฒนธรรมดั งกล าวนี้ มาปฏิ บั ติ จนกลายเปนส วนหนึ่ ง
ของพฤติกรรมที่กระทําตามปกติ อี กทั้งการผสมผสานทางวัฒนธรรมจะมีมากเมื่อสั งคมหนึ่งถู กรุกราน
ฝ ายชนะจะพยายามบังคับให พวกแพปฏิ บัติตามแบบอยางวั ฒนธรรมของตน (นงเยาว ชาญณรงค,
2542) นอกจากนี้ ยังมี ทฤษฎีสัณฐานวัฒนธรรม หรือทฤษฎีวาด วยรูปลักษณของวั ฒนธรรม
ซึ่งทฤษฎี นี้เปนทฤษฎีของเบเนดิ ค (Ruth Benedict) ที่กลาววาวั ฒนธรรมเกิดจากความพยายาม
ของมนุ ษย ในการแกไขปญหาต างๆ ที่ มนุ ษย ประสบในชี วิตประจํ าวัน มนุ ษยตางเผาพันธุ จะ
เลือกสรรวิธีการแกปญหาเหล านี้ตางกัน ยั งผลใหลั กษณะของพฤติกรรมของมนุษย เผาพันธุตางๆ
เหล านี้ไม เหมื อนกัน ลั กษณะของพฤติกรรมจะได รั บการเลือกสรรและพัฒนาต อไปเรื่ อย ๆ
จนกระทั่งกลายมาเปนแบบแผน ซึ่งมนุ ษยส วนใหญในสังคมยอมรับวาดีงามและถือปฏิบั ติสื บตอ
กั นมา และซึ่งเชื่ อวาแต ละสังคมจะมีหลายแบบอยางแตกต างกัน นอกจากนี้ ตามแนวคิดของ
มารกาเรต มีทด (Margaret Mead) นักมานุษยวิทยาที่ มีชื่อเสียงในคริสต ศตวรรษที่ 20 กล าววา
ทฤษฎีนี้วัฒนธรรมมี อิทธิ พลตอพั ฒนาการทางบุคลิ กภาพโดยสภาพแวดลอมที่ถู กกํ าหนดดวย
วัฒนธรรม การรับรู และความคิ ดของมนุษยจะมีอิทธิพลตอการเรียนรู ทางวัฒนธรรม มากกวาการ
เลี้ยงดูอบรมตั้ งแตเด็ก และเชื่อวาบุ คลิกภาพและพฤติ กรรมของมนุษยถู กหลอหลอมด วยอิทธิพล
ของวัฒนธรรมและสภาพแวดลอม (มหาวิทยาลั ยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2544)