Page 226 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

216
ปรับเปลี่ยนอยางชา ๆ เป นไปตามธรรมชาติคอยเปนคอยไป มี ความเจริญบางสวนเขามาส งเสริมให
คุณภาพชีวิตของผูคนให ดีขึ้น แตสภาพความเปนอยูโดยรวมยังมีลักษณะที่ เรียบงาย ผู คนอาศัยอยู
รวมกั นเปนครอบครัวใหญ บางครอบครัวมีสมาชิกมากกว า 10 คน ประกอบด วย ปู ยา ตา ยาย
พ อ แม และลูก ๆ มี ความสั มพันธแบบเครื อญาติ มีตนสกุ ลจากรุนปูย าตายายที่เคยเปนพี่น อง
เพื่อนฝูงกันมากอน ทํ าใหมีสงผลใหความสัมพันธในชุมชนเอื้ออาทรเกื้อกูลซึ่งกันและกัน ผูคนใน
ชุมชนต างมีศูนยรวมจิตใจแหงเดี ยวกันคือ วัด อั นที่เปนสถานศักดิ์สิ ทธิ์สํ าหรับประกอบพิธีกรรม
ทางศาสนาตามความเชื่อของศาสนาพุทธ และเปนแหล งศึกษาหาความรูของผู คน มีการปลูกฝง
คานิยมดานศี ลธรรมที่ ดีงาม วิถี ชีวิตดังกลาวสะทอนได จากวัฒนธรรมดานตาง ๆ ที่เกี่ยวข องกับ
การดํารงชี วิตในสังคม ตามที่ คณะผูวิจั ยไดศึกษาจากวัฒนธรรม 3 ประเด็น คื อ วัฒนธรรมและ
กระบวนการเรียนรูของผูคน วัฒนธรรมการทํางานของผูคน และวัฒนธรรมการผลิตและการบริโภค
ของผูคน ซึ่งสามารถสรุ ปสภาพสังคมและวัฒนธรรมของผูคนในเกาะสมุยและเกาะพะงั นชวงกอน
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติฉบับที่ 4 ในแตละประเด็นไดวา
ประเด็นแรก วั ฒนธรรมการเรียนรูของผูคนมี การผูกยึ ดอยูกั บสถาบันครอบครั วและวัด
บรรพบุรุษจะถายทอดความรูที่พบเห็นในชีวิตประจํ าวัน การทํามาหากินเพื่อยังชีพตามภูมิปญญา
ทองถิ่นใหแกลู กหลานไดนํ ามาใชในการดํารงชี วิตตอไป สวนวั ดจะเปนแหลงการเรียนรู วิชาการ
ตาง ๆ ซึ่งชาวบ านจะนิยมสงลูกชายไปศึกษาเล าเรียนที่วัด การเรี ยนกับพระที่วัดจะมีการฝกอาน
หนังสือแบบเรียนจินดามณี ประถมก. กา และฝกอานนิทานพื้นบานจากหนังสือบุด อีกทั้ งยังสอน
วิชาการคํานวณตั วเลขดวยลูกคิด ภายหลั งระบบการศึกษาขั้ นพื้นฐานของภาครั ฐเริ่มมี บทบาท
มากขึ้น ชาวบานบางส วนจึ งปรับเปลี่ยนใหลู กหลานไปเรียนในโรงเรี ยนที่รัฐบาลสร างขึ้น ซึ่งก็
ยังคงผู กพันอยูกั บวัดด วยเชนกัน
ประเด็นที่ สอง วัฒนธรรมดานการทํางานของผูคน มีลั กษณะการทํ างานดั้งเดิ มเปนแบบ
จารีตนิยมที่ปฏิบั ติสื บตอกันมาจนเปนแบบแผนจากบรรพบุรุษมาสูรุนลูกรุ นหลาน เปนการทํางาน
แบบเกษตรกรรม พึ่งพาทรั พยากรธรรมชาติเพื่อการยังชี พในครัวเรือนและแลกเปลี่ ยนกับชุ มชน
ใกลเคียง ชาวเกาะสมุยและเกาะพะงันมี ลักษณะที่ เกื้อกูลพึ่ งพาอาศัยกั นแบบเครือญาติในการ
ทํางาน ไดแก การซอแรง การหยิบยืม การใหเปล า และการทําเป นกลุม การทํางานในลักษณะนี้
พบมากในงานภาคเกษตรที่ต องใชแรงงานจํ านวนมาก ไดแก การทํานา การทําสวนมะพร าว
สวนผลไม เลี้ยงสัตว และทําประมงพื้นบาน การทํางานแบบเกื้อกูลอุปถัมภกันจึงสะท อนใหเห็นถึง
ความเขมแข็งของชุมชน