Page 144 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

134
วิธีการสั งเกตลักษณะลู กมะพราวที่มี อายุพอที่ จะเก็บขายได ซึ่ งอุปกรณ ที่ตองใชในการเก็ บลูก
มะพราวประกอบดวยไมสอยต อปลายดวยเหล็กแหลมเรี ยกวา เหล็กเก็บ และใชลิ งกังมาเก็บลูก
มะพราวที่ปอกเปลื อกมะพร าวเปนเหล็ กแบนปลายแหลมสวมตอกั บไมเนื้ อแข็งเรียกว า ไมลิ ด
และลอเลื่อนสําหรับลากมะพราว เรี ยกวา นวน (ผิว ศรี ทองกุล, สัมภาษณเมื่ อวันที่ 13 สิงหาคม
2554) นอกจากนั้นยังได มีการคิดวิธีการฝกลิงสําหรับเก็บมะพราวแทนการใชไมสอยดวย ชาว
เกาะสมุยและเกาะพะงั นมีความรูเรื่องการฝ กลิงใหขึ้นตนมะพราวเพื่ อเก็บลูกมะพราว ซึ่งเปน
วิธีการที่ชาวบานคิ ดขึ้นมาเพื่อให การเก็บมะพราวในชวงที่มีผลผลิ ตมากเปนไปอยางรวดเร็ว โดย
สั งเกตเห็นวาลิ งกังสามารถเก็ บลูกมะพราวไดอย างรวดเร็วที่สุ ด จึงนํ าลิ งกังมาฝกเก็บมะพร าว
เนื่องจากลิงประเภทนี้ มีความฉลาด แข็งแรง และอดทนสูง จากการสอบถามชาวอํ าเภอเกาะสมุย
พบว า ลิงกังที่ นํามาฝกไมได เปนลิงที่อยู ในพื้นที่เกาะสมุย แตซื้อลิงกังมาจากอํ าเภอกาจนดิษฐ
และจังหวัดใกลเคียง ระยะเวลาในการฝ กตองใช เวลาประมาณ 2-4 เดือน วิ ธีการฝกลิงจะใช
วิธีการตีลิงจนลิ งรองเสียงดังหรือกดลิงลงในน้ําเพื่อทํ าใหลิงกลั ว ถาลิงกลัวเจาของแลวมันจะยอม
ทําตามคําสั่งเปนอยางดี ภายใน 1 วันลิ งสามารถเก็บมะพราวได ประมาณ 1,200 ลูก (สํานวน
ใจเย็น และเอี่ยม ศรีแสง, สัมภาษณเมื่ อวันที่ 16 พฤษภาคม 2554)
อาชีพการทํ าประมงพื้นบาน การทําประมงพื้นบานในเกาะสมุยเปนอาชีพของชาวบาน
ตามหมูบ านชายทะเลซึ่งแต เดิมไม ไดทํากั นอยางเปนล่ําเป นสัน แตเปนอาชีพที่ชาวจีนและชาว
มุสลิมที่อพยพมาจากที่อื่นและได ถายทอดอาชีพนี้ ใหแก ชาวบานเกาะสมุย การทําประมงพื้ นบาน
จะใช เรือขุ ดพื้นบาน ซึ่ งใช ไมยางนาที่มี อยู ในสวนทั่ วไป เครื่องมื อที่ใช ในการจั บปลา ไดแก
เบ็ ด อวน และลอบ (ปราณี เพชรแกว, 2547) สวนการทําประมงพื้นบ านของชาวเกาะพะงัน
โดยสวนใหญจะอยูบริเวณแถบโฉลกหลํ า เปนการทําประมงโดยใชอวนแบบดั้ งเดิม คือ มีการวาง
ทุนไวใหปลามาติดอวน แลวระหวางที่รอก็จะมีการตกเบ็ดไปดวย การเรี ยนรูวิธีการทํ าประมง
พื้นบานของทั้ง 2 อําเภอจะถ ายทอดจากพอแมไปสูลู ก ๆ พอแมจะสอนวิ ธีการจั บปลา การสังเกต
สภาพดิ นฟ าอากาศ เวลาน้ําขึ้ นน้ําลง การสั งเกตท องทะเลว าบริ เวณไหนที่มี ปลาชุกชุ ม
นอกจากนั้นยั งถ ายทอดวิธี การขุดเรื อและการทําเครื่ องมือจั บปลาด วย (เกสร นาควิจิ ตร,
สัมภาษณเมื่ อวันที่ 13 สิงหาคม 2554)
อาชีพทํ ากะละแมโบราณ อาหารพื้นบานที่ขึ้ นชื่อของเกาะสมุยและไดรับความนิยมมา
จนถึงป จจุบั น คือ กะละแมโบราณ ซึ่งมี 2 ชนิ ด คือ กะละแมที่กวนดวยแปงข าวเหนียว ภาษา
ทองถิ่นเรียกวา “ยาหนม” และอี กชนิดคือ กะละแมที่กวนดวยขาวเหนียวทั้ งเมล็ด ภาษาทองถิ่น
เรียกวา “กันแม” กะละแมชนิ ดนี้จะมี การเตรียมวัตถุดิบและระยะเวลาในการกวนนานกวาแบบ