Page 142 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

132
กั นไป ซึ่งนอกจากจะชวยให เด็กสามารถอ านหนังสือไดคลองแคลวแล ว ยั งสามารถสวดหนังสือ
ตามแบบฉบับของชาวบานได อี กดวย นอกเหนื อจากการเรียนการสอนแบบเรียนดังกล าวแลว
ทางวัดยั งมีการสอนเลขคณิต บวก ลบ คูณ หารดวยลูกคิดควบคูกั นไปดวย วัดที่ชาวบานนิยมสง
ลู กหลานไปเรียนกั นมากในสมั ยนั้นคือ วัดมะเร็ต วั ดประเดิม ดั งเชน อาจารยมี บุญสิน หรือ
พระครูทีปาจารคุ ณารักษ อดีตเจ าอาวาสวัดสําเร็จ กอนที่ ทานจะบรรพชาอุ ปสมบทเมื่อประมาณ
พ.ศ. 2442 ทานไดเรียนหนั งสือกับหลวงพอเพชร ติสฺ โส เจาคณะแขวงเกาะสมุยรู ปที่ 1 โดยเรียนที่
วัดสําเร็จซึ่ งตอนนั้ นเรียกวา “วัดมะเร็ต” การศึ กษาเลาเรียนในลักษณะนี้เรี ยกวา “ตอหนังสือค่ํา”
คือ เรียนในชวงเวลากลางคืน ซึ่งผูเรียนจะมีเฉพาะเด็กผูชายเท านั้น
ภายหลังเมื่อปพ.ศ. 2450 ทานอาจารยมีไดเป ดสอนหนังสือขึ้นที่วัดมะเร็ตโดยทานเปน
ครูสอนเอง ตอมาเมื่อมีชาวบ านสนใจมากขึ้น ทานไดจัดสร างโรงเรียนร วมกับชาวบานในตํ าบล
มะเร็ตและตําบลหนาเมือง ซึ่งขณะนั้ นกระทรวงธรรมการยังไมมีการตั้งโรงเรียนตามหัวเมืองตาง ๆ
โดยตั้งชื่ อโรงเรี ยนวา “โรงเรียนมะเร็ ต” หรือ “คงคาคี รี” มีการเปดสอนถึงชั้นประถมศึ กษาปที่ 4
ครูผู สอนก็เปนพระภิกษุในวั ดชวยกันสอน ซึ่งวัดเปนผูจายค าตอบแทนใหโดยที่ไมไดเก็บค าเลา
เรี ยนจากผูปกครอง หลั งจากเปดโรงเรียนได 5 ป สมเด็จกรมพระยาวชิ รญาณวโรรส สมเด็จ
พระสังฆราชเสด็ จมาที่ วัดสํ าเร็จ วั ดประเดิม และน้ําตกหน าเมือง พระองค ไดเยี่ยมชมโรงเรี ยน
และใหการยกยองชมเชยอาจารยมี ที่ไดดําเนินการจัดการเรี ยนการสอนขึ้นที่นี่ หลังจากที่สมเด็จ
กรมพระยาวชิรญาณวโรรส สมเด็ จพระสังฆราชเสด็จมาที่ วัดมะเร็ต ได ใหเปลี่ ยนชื่ อวั ดเปน
“วัดสั มฤทธิ์” แตในภายหลังพระองค ทรงมีหนั งสือให เปลี่ยนเปน “วั ดสํ าเร็จ” และได ใชชื่ อนี้มา
จนกระทั่งปจจุบัน การจัดการเรียนการสอนของอาจารยมีเปนที่นาสนใจของทางราชการ กลาวคือ
เมื่ อพ.ศ. 2456 ขุนประกาศวุฒิสาร ขาหลวงธรรมการไดส งราชบุรุษนายรุงพนั กงานสําหรับชวย
ขาหลวงธรรมราชการมาตรวจการศึ กษาและใหคําแนะนําในการจั ดการเรียนการสอน ภายหลัง
พ.ศ.2460 ทางราชการไดสนั บสนุนการจัดการศึกษามากขึ้น จึงไดแตงตั้งให อาจารยมีเปนครู ใหญ
ของโรงเรี ยนอยางเป นทางการคนแรก และเป นโรงเรียนแรกในเกาะสมุยที่ เปดสอนอย างเปน
ทางการ ภายหลังระบบการศึ กษาขั้ นพื้นฐานของภาครั ฐเริ่มมีบทบาทมากขึ้ น ชาวบานบางส วน
ก็นิยมสงลูกหลานไปเรียนในโรงเรี ยนที่รัฐบาลสรางขึ้น
1.2 การเรียนรู ผานสถาบันครอบครัว
การเรียนรู ภาษาถิ่น ภาษาที่ ชาวเกาะสมุ ยและเกาะพะงันใช ในการสื่อสารกั นใน
สมัยกอน คือ ภาษาถิ่นจากการศึกษาทางภาษาศาสตร ของเจ. มารวิน บราวน ไดแสดงใหเห็นว า
ภาษาถิ่ นเกาะสมุยจั ดอยู ในกลุ มภาษาถิ่นสาขาไชยา ซึ่ งไดวิ วัฒนาการมาจากภาษาสาขา