Page 136 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

126
ชาวประมงกับพอคาแพปลาที่ มีการเกื้อกูลกั นดานเงินทอง เมื่ ออีกฝายเดือดร อน โดยชาวประมง
มักจะยืมเงิ นทองจากพอคาแพปลาในช วงมรสุมที่ไมสามารถออกเรือได เมื่อสามารถออกหาปลา
ไดตามปกติ ก็จะนําปลามาหั กหนี้ เปนลักษณะการเกื้ อกูลแบบอุปถัมภที่พบเห็นได ทั่วไปในเกาะ
พะงัน สวนอํานาจแบบที่ สอง คือ อํานาจแบบทุนนิยม เปนรูปแบบอํานาจที่มีการแขงขันกั นอยาง
มาก กลุมใดมีทุนมากกวาจะมีโอกาสที่ จะไดเปนผูนํ า ทําใหกลุมทุนขนาดเล็กไมมีโอกาสแขงขัน
หรือขาดโอกาสเขาไปมีส วนรวมในการบริ หารจัดการทรัพยากรต าง ๆ ของเกาะพะงัน จากการ
แข งขันด วยกติกาแบบทุนนิ ยมนี้ ทํ าใหวิถีชี วิตแบบเดิมของชาวเกาะพะงั นที่มี การพึ่งพาอาศั ย
เกื้ อกู ลซึ่ งกันและกั นแบบเครือญาติ กลายเปนการแข งขันเพื่อความอยู รอดในการดํารงชี วิ ต
ลั กษณะอํานาจแบบทุ นนิยมเชนนี้เริ่ มขึ้นตั้งแตรัฐบาลมีนโยบายสงเสริมการทองเที่ยวของอํ าเภอ
เกาะพะงัน ทําใหชุ มชนเกาะพะงันเปลี่ ยนจากชุ มชนเกษตรกรรมเปนชุ มชนที่ทันสมั ย มีธุรกิจ
ตาง ๆ เกิดขึ้นมากมาย และส งผลใหมีการแขงขันกันทางการเมื องทองถิ่นตามกลุมอํ านาจทุนนิยม
มากขึ้น ซึ่งบางครั้งก็มีการใชอิทธิพลนอกระบบเขามาเพื่อใหเกิดชัยชนะดวย
วัฒนธรรมการผลิตและการบริโภคของผูคน
1. จารีตการผลิตและการบริโภค จารีตการผลิตของชาวเกาะพะงั นในอดีตตั้งแต
ชวงปพ.ศ.2430-2452 จนถึงปจจุ บันมีการประกอบอาชีพ ดังนี้
อาชี พทําสวนมะพราวและทําสวนผลไม ไดแก ทุ เรียน เงาะ มั งคุด ลองกอง
สางสาดเปนอาชี พที่ผู คนสวนใหญ ใชเปนอาชีพหลั กในการดํารงชีวิต โดยเฉพาะสวนมะพราวถือ
วาเปนพื ชเศรษฐกิจที่มีจํ านวนพื้นที่ ในการปลู กมากที่สุ ด แม วาในภายหลั งพื้นที่ ที่ใช ปลูกพื ช
เหลานี้จะกลายเปนพื้ นที่ในการปลู กสรางรีสอรท บังกะโลไปสวนหนึ่ง แตรายไดจากการจํ าหนาย
มะพราวก็ยังเปนรายได หลักสวนหนึ่งของชาวเกาะพะงันในป จจุบัน สวนผลไม อื่น ๆ ปลู กไวบริโภค
กันในครัวเรือนเทานั้ น
อาชีพการทําประมง เปนอาชีพหลั กของชาวเกาะพะงันมาตั้ งแตอดีต กลุมอาชีพ
ประมงแบ งได 2 กลุม คือ กลุมประมงพื้นบาน และกลุ มประมงทะเลหลวง กลุมประมงพื้นบ าน
จะใชเรือหางยาวขนาดความยาว 8-10 เมตร ซึ่งจะพบเห็นไดตามชุมชนชายฝงรอบ ๆ เกาะพะงัน
และเกาะเต า ปจจุบั นไดดัดแปลงเปนเรื อนําเที่ยวไปแล ว ส วนกลุมประมงทะเลหลวง เปน
เรือประมงขนาดใหญ มีเครื่องมื อที่ทันสมั ย โดยเรือประมงกลุ มนี้จะมีสวนหนึ่ งที่ไปทําประมงไกล
ออกไปถึงเขตพื้นที่ทางทะเลของประเทศมาเลเซีย กัมพูชา และอินโดนีเซี ย แตในป จจุบันจํานวนเรือ
ขนาดใหญ จะลดลงเชนเดียวกับเรือหางยาว เนื่องจากประสบปญหาน้ํามั นแพง แหลงเพาะพันธุ สัตว
ทะเลถูกบุ กรุก และที่สํ าคัญคือการลักลอบทํ าประมงในชวงที่ ทางราชการปดทะเล การลักลอบเขาไป