Page 102 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

92
ในนาที่เก็บเกี่ยวเสร็จแลวเปนสนามประลองความตามสะดวก การชนแบบนี้เรียกกันวา "ชนควาย
ลาน" แตในป จจุบั นกี ฬาประเภทนี้ ก็ ถู กเปลี่ ยนไปจากเดิมมาก มี การเลี้ ยงควายเพื่ อชนกัน
โดยเฉพาะไมใชจุ ดประสงคเพื่อความสนุกสนานหลังฤดู การเก็บเกี่ยวแตอยางเดียว แตมีการพนัน
ขันต อแทรกเขามามีส วนรวมดวยจนถึ งทุกวั นนี้ และเปลี่ยนจากชนบริ เวณลานเปนชนในบ อน
มีการจัดชนกันเปนนัดๆ เปนคราวๆ ไป เหมือนการชนวัวของชาวบ านภาคใตโดยทั่ วไป การเลี้ยง
ควายของชาวเกาะสมุยจึงมี ความพิถีพิ ถันมากขึ้ นกวาเดิมมาก กีฬาชนควายที่ จากเดิมเพื่อความ
สนุ กสนานก็มีลั กษณะเอาจริงเอาจังมากยิ่งขึ้น มี การคัดเลือกควายเพื่ อการชนโดยเฉพาะ มีตํารา
ควายชนตามแบบของ "นักเลงควายชน" ที่เชื่อถือกันซึ่งตองเขาตามตําราหลายอยางประกอบกัน
ไมวาจะเปนเขา ขา กีบเทา ลําตัว จิปาถะตามแบบฉบับ "ตองหายาก" เชน ถาเปนควายดําก็ตอง
หางยาว ถาสีขาวหางต องสั้นและขอเทาสั้น ควายชนหนังตองตึง จมูกกวาง มีเหงื่ออยูเสมอ ถ า
เป นควายดําสนิทถื อวาดีมีไหวพริ บ มีเลหเหลี่ยมสูงอดทนในการตอสู ส วนควายที่มีสี แดง นักเลง
ควายชนมักไมนิยมใชทําควายชนเพราะสีของมั นไมทําใหรูสึ กวาองอาจ การชนควายในเกาะสมุย
ก็ เหมือนกั บการชนวัวโดยทั่ วไป คือก อนการชนควายบรรดาเจาของควายจะเอาควายของตนมา
"เปรี ยบ" เพื่อหาคูชนที่ เหมาะสมไมเสียเปรียบหรือได เปรียบจนเกินไปแล วก็ตกลงเดิมพั นกันเสร็จ
สิ้ นในคราวเดียว มากนอยก็แลวแต ชื่อเสี ยงของควายชนแตละตัว จากนั้นตางฝายก็ตางฟ ตซอม
ควายของตัวเองเหมือนนั กมวยเลย วิ่งตอนเชา ออกกําลังกาย ซอมชน คุมอาหาร ฯลฯ อาหารที่
ใหควายกิ นยังตองให "หมอ" เสกใหกิ นทุกมื้ อ เชื่อวาจะปองกันคุณไสยของฝายตอสูนั่นเอง กอน
วันชนหนึ่งวันจะนํ าควายมาทําพิ ธีสํ าคัญที่ เรียกว า "ทําควาย" หรือ "แตงควาย" ซึ่ งเปนพิธีทาง
ไสยศาสตร โดยมากจะทํากันที่บานหรือที่ที่หมอไสยศาสตรคิดวาเป นมงคล ในระหวางพิธีเจาของ
ควายจะระมัดระวังไม ใหผูที่ไมเกี่ยวของเขาใกลควายของตนเปนอันขาดเพราะเกรงวาควายของตน
จะถูกทํ าคุณไสย
การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม ∗
ในอดี ตอําเภอเกาะสมุย เปนชุ มชนที่เกิดจากการเปนสังคมเกษตรที่ แฝงดวยความเอื้อ
อาทร การชวยเหลือซึ่งกันและกั น การเปลี่ยนแปลงนั้ นอาจเปนไปอยางรวดเร็ ว โดยมีปจจั ยทาง
สภาพภูมิ ศาสตร เปนตั วกําหนด เนื่ องจากเกาะสมุยตั้งอยู กลางทะเลอาวไทย เป นเกาะที่มี
ธรรมชาติ ที่สวยงาม แวดลอมดวยหาดทราย ภู เขา น้ํา สถาป ตยกรรมทางศาสนา เปนต น สิ่ง
เหลานี้กลายเปนทรัพยที่มีคาทางเศรษฐกิจ เปลี่ยนสังคมเกษตร มาเปนสังคมธุรกิ จที่มีการแขงขัน
แยงชิ ง และซื้อขายกันที่ในที่ สุด
∗
ขอมูลไดจากการสังเคราะหเอกสารเบื้องตน