Page 71 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

56
ปัจจุบันไม้เรี ยงเป็ นตําบลหนึ่ งใน 10 ตําบลของอําเภอฉวาง จังหวัดนครศรี ธรรมราช
ตั้ งอยู่ในพื้นที่ภาคใต้ตอนบน อยู่ตรงกลางระหว่างฝั่งอ่าวไทยและฝั ่งอันดามัน ตั้ งอยู่ทางทิ ศ
ตะวันออกเฉี ยงเหนือของอําเภอฉวาง ห่ างจากตัวอําเภอประมาณ 8 กิโลเมตร และห่ างจาก
จังหวัดนครศรี ธรรมราช ประมาณ 85 กิโลเมตร มีเนื้ อที่ประมาณ 22,220. ไร่ พื้นที่ ส่ วน
ใหญ่เป็ นที่ ราบเชิงเขา ทั้งนี้ เป็ นพื้ นที่ราบประมาณ 13,320 ไร่ และพื้นที่ ภูเขาประมาณ 8,900 ไร่
มีแม่นํ้ าลําธารสายน้อยใหญ่ หลายสาย ที่สําคัญคือมีแม่นํ้ าสายใหญ่ ที่เป็ นส่ วนหนึ่ งของแม่นํ้ า
ตาปี มีต้นกําหนดมาจากเทื อกเขานครศรี ธรรมราช ซึ่ งไหลผ่านชุ มชนไม้เรี ยงไปรวมกับแม่
นํ้ าตาปี ที่ สุ ราษฎร์ ธานี ไม้เรี ยงประกอบด้วย 10 หมู ่บ้าน ได้แก่ บ้านทุ่ งไหม้ บ้านหนอง
หาด บ้านทานพอ บ้านทรายแก้ว บ้านหนองท่ อม บ้านหนองม่วง บ้านหนองตรุ ด บ้านตรอก
ไม้แดง บ้านควนนนท์ และบ้านกันละ ในอดี ตไม้เรี ยง เป็ นพื้นที่ มีทรั พยากรธรรมชาติอันอุดม
สมบูรณ์ มีทรัพยากรป่ าไม้นานาพรรณที่ขึ้ นแน่นทึบโดยเฉพาะบริ เวณภูเขาศู นย์ สัตว์ป่ านานา
ชนิ ด บริเวณและทุ่งนาอุ ดมสมบูรณ์ไปด้วย กุ้ง หอย ปู ปลา ในป่ ามีผลไม้ สมุนไพร พืชผัก
นํ้ าผึ้ ง ชัน และของป่ าอื่ น ๆ ย ังมี ทรัพยากรแร่ วุลแฟรม บริ เวณเขาศูนย์ และแร่ อื่น ๆ เช่ น
ยิปซั ม ดีบุ ก ชุมชนไม้เรี ยงในอดี ต ตามตํานานพระธาตุเมืองนครศรี ธรรมราชฉบับที่ กรมหมื่น
พิ ทยาลงกรณ์ทรงวินิ จฉัยว่าแต่งในสมัยพระนารายณ์ มหาราชมีเรื่องราวท้องถิ่ นบริเวณฉวาง
และบริ เวณรอบเมืองนครศรีธรรมราชว่าเป็ นกัลปนาสําหรับการบํารุงพระพุ ทธศาสนา และ
พระบรมธาตุ “โดยพระราชทานที่ เพื่อกัลปนาที่มีสัตและเชิ งกุฎี ในท้องที่ ตําบลฝ่ ายพาย ัพ เมื อง
นครศรี ธรรมราช เพื่ อทํานุ บํารุ งศาสนาโดยมีหน้าที่บํารุ งวัด และสงฆ์ในพื้ นที่ตําบลท่าชี วัด
พระคูหา วัดลําพูน ฉวางเมื องสระ” จากตํานานดังกล่าวปรากฏคํา “ฉวาง” อยู่ด้วยชุมชนนี้ จึง
น่ าจะเป็ นชุ มชนเก่าแก่ มาก่ อนแผ่นดิ นพระเจ้าทรงธรรม เพราะเหตุ การณ์ ดังกล่ าวย ้อนถึง
เรื่ องราวเมื่อมหาศักราช 1550 ซึ่ งตรงกับ พ.ศ. 2171 ประวัติ ของฉวางที่ มีการเชื่ อมโยงกับ
ภายนอกจึงมี มาตั้ งแต่สมัยกรุ งศรี อยุธยาเป็ นราชธานี ในสมัยรัตนโกสิ นทร์ปี จุลศักราช 1173
หรื อ พ.ศ. 2354 อันเป็ นรัชสมัยของพระบาทสมเด็ จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทําเนี ยบราชการ
พื้ นที่เมืองฉวางมี ฐานะเป็ นแขวงฉวางที่ ท่าชี ประกอบด้วย 4 หั วเมือง คื อ พิปู น ละอาย
กะเปี ยด และช้างกลาง ครั้ งสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ใน ร.ศ. 115-116
หรื อ พ.ศ. 2439-2440 การปฏิรู ปการปกครองซึ่ งกระจายอํานางการปกครองไปสู่ หัวเมือง เป็ น
เหตุให้ หัวเมืองเหล่านี้ ถู กยุบและแยกเป็ นหมู่บ้าน ตําบลต่าง ๆ ตั้ งเป็ นอําเภอฉวาง ปรากฎตาม
หลักฐานใบบอกของพระยาสุ ขุ มนัยวิ นิ ต ข้าหลวงเทศาภิ บาล สําเร็ จราชการมณฑล
นครศรี ธรรมราช ในรายงานศก 116 ที่มีกรมพระหมื่นดํารงราชานุ ภาพเกี่ยวกับการแบ่งแขวง