Page 37 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

26
2. รูปแบบที่ 2 สวนยางพันธุ ์ดี เมื่ อยางจัดเป็ นพืชเศรษฐกิ จที่สําคัญ สามารถมี
ผลตอบแทนในทาง เศรษฐกิจอย่างเป็ นรู ปธรรมแก่ เกษตรกรประกอบกับมี การพัฒนาวิทยาการ
ใหม่ จึ งทําให้เกิ ดการทําสวนยางพันธุ ์ดีขึ้ น โดยการปลู กยางจากเมล็ดยางที่ผ่านมาการคัดเลือก
แล้วว่าสามารถให้ผลผลิตดีและมีการปลู กเป็ นแถวเป็ นแนวจํานวนต้นยางต่อพื้นที่ มากขึ้ น เริ่มมี
การปราบวัชพื ชเกิ ดขึ้ น ไม้ยืนต้นที่ แข่ งขันการเจริ ญเติ บโตกับยางก็ ต้องโค่นทิ้ ง พันธุ์ ยาง
ส่ วนมากก็ย ังเป็ นยางพันธุ ์ TJIRL มีการใส่ ปุ๋ ยบ้างเป็ นครั้ งคราว เกษตรกรเรี ยกการทําสวนยาง
รูปแบบนี้ ว่า “สวนยางพันธุ ์ยางดี”
3. รู ปแบบที่ 3 สวนยางสงเคราะห์ มีนักวิชาการด้านการปรั บปรุ งพันธุ ์ยางซึ่ งให้ผลิ ต
สู ง และการขยายพันธุ์ โดยการติดตาป้ องกันการกลายพันธุ์ ได้มีการดําเนิ นการส่ งเสริมการปลู ก
โดยกองทุนสงเคราะห์การทําสวนยางให้ มีการปลูกทดแทนยางพันธุ ์ดั้ งเดิ มมีการโค่นล้มป่ ายาง
หันมาปลูกยางพันธุ์ดี โดยผ่านการติดตายางพันธุ์ใหม่ อาศัยความรู้ จากนักวิชาการแผนใหม่ มีการ
ดู แลบํารุ งรั กษาอย่างเต็มที่ไม่ ว่าจะเป็ นการกําจัดวัชพืชโดยสารเคมี หรื อแรงงานคน มีการใส่ ปุ๋ ย
เป็ นระบบ พื้นที่ปลูกยางจะต้องไม่มีไม้ยืนต้นปะปนเลย รู ปแบบนี้ เกษตรกรเรี ยกว่า “สวนยาง
สงเคราะห์” เนื่องจากได้รั บการสนับสนุนปั จจัยการผลิ ตจากกองทุนสงเคราะห์การทําสวนยาง
4. รูปแบบที่ 4 สวนยางที่พัฒนาจากรู ปแบบที่ 1 ถึงรู ปแบบที่ 3 เมื่ อมองถึง
สถานการณ์ปั จจุบันแล้วส่ วนมากจะเป็ นยางสงเคราะห์ อย่างไรก็ตามย ังมีระบบป่ ายางและสวน
ยางพันธุ์ดีเหลื ออยู่บ้างแต่สัดส่ วนจะน้อยลงตามลําดับ แม้ปั จจุบันจะมีการปรั บกฎ ระเบียบ ของ
กองทุนสงเคราะห์ การทําสวนยางให้มีการนําพืชยืนต้ นหลายชนิดเข้าไปปลูกร่ วมกับยางได้ แต่
ในทางปฏิ บัติ ย ังไม่แพร่ หลายเกษตรกรไม่ มีความชัดเจนในผลตอบแทนทางเศรษฐกิ จ ซึ่ งตัว
เกษตรกรคํานึงถึงเป็ นอันดับแรกมากว่าเรื่ องระบบนิเวศน์ หรื อสภาพในสภาพรวม จากการพัฒนา
รู ปแบบสวนยางที่กล่าวถึ งก่อให้ เกิดความหลากหลายของการปลู กพืชร่ วมยางในภาคใต้ ความ
หลากหลายที่ เกิ ดขึ้ นแปรเปลี่ยนไปตามลักษณะการจัดการของเกษตรกร สภาพภู มิประเทศ
ตลอดจนการรวมตัวของเกษตรกรเพื่ อวัตถุประสงค์ต่างทําให้รู ปแบบและระบบการปลูกยางพารา
ในภาคใต้มีความหลากลาย (อยุทธ์ นิสภา และคณะ. 2537 : 45-60)
นอกจากนี้ บัญชา สมบูรณ์สุ ขและคณะ (2544 :25-38) ได้จําแนกรู ปแบบระบบการทํา
สวนยางในภาคใต้ที่ พบได้ในปั จจุบันในแหล่งปลูกยางในภาคใต้ โดยอาศัยเกณฑ์ การจําแนก 1)
ประเภทกิจกรรมการผลิ ตของครัวเรื อน 2)ระบบนิเวศน์เกษตร และ 3)สภาพทางเศรษฐกิ จและ
สังคม ออกเป็ น 6 รู ปแบบคือ 1) การทําสวนยางเชิงเดี่ ยว 2) ระบบการทําสวนยางร่วมกับการ
ปลูกพืชแซม 3) ระบบการทําสวนยางร่ วมกับการทํานา 4) ระบบการทําร่ วมกับการปลูกไม้ผล 5)
ระบบการทําสวนยางร่วมกับการเลี้ ยงสัตว์ และ 6) ระบบการทําสวนยางร่ วมกับกิ จกรรมเกษตร