Page 36 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

25
อาจกล่าวได้ว่าองค์ประกอบทั้ ง 4 ของ POET Model มีความสัมพันธ์ซึ่ งกันและกัน
เป็ นลักษณะความสัมพันธ์โต้ตอบ โดยการจัดระเบียบ (O) มักจะเป็ นตัวที่ถูกนํามาเป็ นผลของ
กระบวนการปรับตัว จากการที่ประชากร (P) ในพื้ นที่นั้ น ๆ ใช้เทคโนโลยี (T) ต่าง ๆ และแหล่ง
ทรั พยากรธรรมชาติ (E)
แนวคิดดังกล่าวสามารถนํามากําหนดตัวแปรต่าง ๆ ในการศึกษาวัฒนธรรมชาวสวน
ยางพาราท่ามกลางกระแสทุนนิ ยม กรณี ศึกษาชุ มชนไม้เรี ยง อําเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช
โดยผู ้ศึกษาได้นําเอากรอบแนวคิดทางนิ เวศวิทยาของมนุ ษย์ของ ดันแมนและสกอร์ (Dunman
and Schore) มาใช้พิจารณาวัฒนธรรมของชาวสวนยางพารากับสิ ่งแวดล้อมต่าง ๆ ในชุมชน ให้
สอดคล้องกับทฤษฎี กล่าวคือ
P คือ ชาวสวนยางพารา
T คื อ เทคโนโลยี อุปกรณ์ เครื่องใช้ต่าง ๆที่ เกี่ยวข้องกับการทําสวนยางพารา
E คือ สิ ่ งแวดล้อมทั้งลักษณะทางภูมิศาสตร์ สภาพดิน สภาพอากาศ รวมทั้ งประเพณี
วัฒนธรรมของชุมชนชาวสวนยางพารา
O คือ การจัดระเบียบ/การปรั บตัว ที่ เกิดขึ้นกับชุ มชนชาวสวนยางพารา เพื่อความอยู่
รอดของชุมชนชาวสวนยางพารา
แนวคิ ดและทฤษฎีนิเวศวิ ทยามนุ ษย์ดังกล่ าวได้มีงานวิจัย ที่สามารถแสดงชี้ ให้เห็ น
ความสั มพันธ์สอดคล้องกับแนวคิดและทฤษฎี นิ เวศวิทยามนุ ษย์ ซึ่ งอาจได้กล่าวว่าการเปลี่ยน
ของระบบนิ เวศของชุมชนนั้ นมี ความเกี่ยวข้องกับการผลิ ตและเทคโนโลยีที่นํามาใช้ อาทิ จาก
การศึกษารู ปแบบและระบบนิเวศที่เกี่ยวข้องกับทําสวนยางพาราสามารถจําแนกได้ 4 รู ปแบบ คือ
1. รู ปแบบที่ 1 ป่ ายาง เป็ นการพัฒนารู ปแบบแรกเมื่ อนํายางพาราเข้ามาปลูกใน
ประเทศปลู กโดยใช้เมล็ด ส่ วนมากจะเป็ นพันธุ์ TJIRL ซึ่ งมีต้นกําเนิ ดมาจากประเทศอินโดนี เซี ย
การปลูกยางแบบนี้ คื อ จะทําการปลูกยางแทนป่ าไม้โดยเฉพาะป่ าบก โดยการโค่นล้มพื ชพันธุ์เก่ า
รวมทั้ งไม้ยืนต้นที่บังร่มเงา แล้วทําการปลูกยางโดยเมล็ด หรื อต้นกล้าเพาะจากเมล็ ด ปลูกตาม
จุดต่าง ๆ ภายในพื้นที่แบบไม่ เป็ นแถวเป็ นแนว ปล่ อยให้ยางเจริญเติบโตแข่ งกับพืชชนิ ดอื่น ๆ
ที่ปลูก เพื่อการบริ โภคภายในครั วเรื อน เช่น มันเทศ ข้าว เป็ นต้น และเมื่ อเกษตรกรเห็นว่ายาง
สามารถกรี ดได้ก็ทําการกรี ด ขณะเดี ยวกับไม้ยืนต้นที่เห็นว่าสามารถใช้ประโยชน์ด้านที่อยู่อาศัย
ได้ก็ ตัดไปทําที่ อยู่ อาศัย ไม้ยืนต้นที่ให้ผล เช่ น สะตอ เนี ยง ก็ เก็บไปใช้ประโยชน์ด้านการ
บริ โภคชาวบ้านเรี ยกรู ปแบบการปลูกยางแบบนี้ ว่า “ป่ ายาง” ซึ่ งเป็ นการปลู กในระยะเริ่ มแรก
พร้อม ๆ กับแสดงความเป็ นเจ้าของหรื อกรรมสิทธิ์ ในที่ ดินดังกล่าว ซึ่ งเดิมเป็ นป่ าธรรมชาติ