Page 35 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

24
สิ ่ งแวดล้อม ซึ่ งรวมถึงปัจจัยต่าง ๆ เช่น ภูมิประเทศ และการเปลี่ยนแปลงพลังงาน กับสิ ่ งมีชี วิต
อื่ น ๆ ทั้ งพื ช สั ตว์ และเพื่ อนมนุ ษย์กลุ ่มอื่น ๆ ถ้ามองในทัศนะที่ กว้างที่ สุ ดเท่ าที่ จะทําได้
นิ เวศวิทยามนุ ษย์จะเกี่ ยวข้องกับมนุ ษย์ทุกเผ่ าพันธุ ์และมีความสัมพันธ์ที่ ซับซ้อนเป็ นพิเศษกับ
สิ ่ งมีชีวิตอื่น ๆ และองค์ประกอบที่ไม่มีชีวิตของโลก
แนวคิดที่ เกี่ ยวข้องกับนิเวศวิ ทยามนุษย์โดยทั่วไปจะมุ ่ งเน้นไปที่ การปรั บตัวของ
ชุ มชนกับสิ ่งแวดล้อม โดยช่วงแรกแนวคิ ดนิเวศวิทยามนุ ษย์เริ่ มศึกษานั้ นมีการวิ เคราะห์ระดับ
ปัจเจกบุคคล แต่จะถูกมองในรูปการรวมตัวหรือปรากฏการณ์ ของประชากร ซึ่ งวิเคราะห์ รูปแบบ
การรวมตัว ทางนิเวศวิทยาได้มุ่งเน้ นตั้งแต่ละแวกบ้าน เมื อง และชุมชน
นิเวศวิทยามนุ ษย์ มีความเกี่ยวโยงกับการศึ กษาเรื่องการจัดระเบียบทางสังคม โดยมอง
การรวมตัวของประชากรในฐานะผู้พึ่งพิงทางสังคมที่ ต่ อสู่ กับภาวะทางสิ่ งแวดล้อมที่มีอยู่ เพื่ อ
ตอบสนองสิ ่ งที่จําเป็ นในการดํารงชีวิต ให้อยู่ในสภาวะที่น่าพึงพอใจสู งสุดของการดํารงอยู ่ ต่ อไป
ของการอยู่ร่วมกัน ต่ อมาในช่วงทศวรรษที่ 1950 ดันแมนและสกอร์ (Dunman and Schore)
(สายใจ คุ ้ มขนาม. 2535 : 6-7) ได้เสนอระบบนิ เวศวิ ทยามนุษย์ที่เรี ยกว่า POET model ซึ่ ง
ประกอบไปด้วยองค์ประกอบ 4 ตัวที่สั มพันธ์กันและหากองค์ประกอบตัวใดตัวหนึ่ งมีการ
เปลี่ยนแปลงจะส่งผลต่อองค์ประกอบอื่ น ๆ ด้วย คือ
1. ประชากร (Population)
2. การจัดระเบียบทางสังคม (Organization)
3. สิ่ งแวดล้อม (Environment)
4. เทคโนโลยี (Technology)
จากองค์ประกอบทั้ง 4 ของระบบนิ เวศวิทยามนุษย์นี้ หากตัวใดตัวหนึ่ งเปลี่ ยนก็ย่อมจะ
มีผลต่อตัวอื่น ๆ ด้วย ความสัมพันธ์ของทฤษฎีดังรูป
กรอบความสัมพันธ์ ของทฤษฎีนิเวศวิ ทยามนุษย์ (POET Model)
ภาพที่ 3 POET Model
(ที่มา : สายใจ คุ ้ มขนาบ 2535 : 6 อ้างอิงจาก Duncan. 1973 : 227)
T
E O
P