Page 260 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

244
พบว่ า ชุมชนไม่ สามารถอยู่ได้หากดําเนิ นการโดยใช้เกษตรเชิ งเดี่ยวเพียงอย่างเดียวจึงต้องมีการ
ปรั บเปลี่ยน (A) จะต้องอาศัยการบูรณนาการจัดการด้านอื่น ๆ ร่ วมด้วย อาศัยความร่ วมมือกัน
ของสมาชิ กในชุมชนมีกลุ่มแกนนํา กลุ่มปฏิบัติ การ รวมทั้ งประสานความร่ วมกับฝ่ ายต่าง ๆ ทั้ง
เกษตรอําเภอ ปราชญ์ผู ้รู้ ต่าง ๆ เพื่อประยุกต์ ใช้องค์ความรู ้ กับชุ มชน (L) ให้ชุ มชนสามารถ
ดํารงอยู่ได้อย่างย ั ่ งยืนลดการพึ่ งพิงจากภายนอกชุ มชน มีการประยุกต์ใช้กับภู มิปัญญาดั้ งเดิ ม
ของชุ มชน (I) สร้างระบบแก้ปัญหาของชุมชนให้เกิดเสถียรภาพ ตลอดจนการแก้ปั ญหาเรื่ อง
ราคายางพาราตกตํ่าโดยการรวมกลุ ่มกัน ลดการขายผ่านพ่อค้าคนกลาง ในส่ วนนี้ ถือว่ าเป็ น
การปรับโครงสร้ างในชุ มชนเพื่อให้ชุ มชนสามารถคงเสถียรภาพทางด้านเศรษฐกิจและสามารถ
ดํารงชี วิตอย่างมั่นคง นอกจากนั้ นแล้ วด้านโครงสร้ างในด้านอื่ น ๆ ของชุ มชนไม้เรี ยงก็
สามารถปรับเปลี่ ยนตัวเองจนผู ้ คนส่ วนใหญ่ในชุ มชนสามารถดํารงชี วิตอยู่ได้ในชุ มชนอย่าง
สมดุล
ชุ มชนชาวสวนยางพาราจะดํารงอยู ่ได้จะต้องอาศัยองค์รวมของชุ มชนหลาย ๆ อย่าง
ที่ทําหน้าที่ผสมผสานอย่างเป็ นระบบสําหรับชุมชนไม้เรี ยง ระบบครัวเรื อน คื อ ความสัมพันธ์
ของระบบเครื อญาติเป็ นตัวหนึ่ งที่ ช่ วยธํารงชุมชน ช่วยการแก้ปั ญหาโดยช่วยเหลื อเกื้ อกูลกัน
อาศัยความใกล้ชิ ดสนิทสนมเป็ นตัวขับเคลื่อนเบื้องต้นของการพัฒนา และย ังอาศัยวัฒนธรรม
ประเพณี ที่เป็ นตัวบ่มเพาะขัดเกลาจิตใจ ซึ่ งการเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาในหลาย ๆ ด้านของ
ไม้เรี ยงได้ถูกสร้างมาจากความสัมพันธ์ของระบบครั วเรือนและเครื อญาติ เกิดวิถีคิ ด วิถี การมอง
โลกที่เชื่ อมผ่านรุ ่ นปู่ ยา ตา ยาย พ่ อ แม่ ลูกหลานผ่านการขัดเกลาบ่ มเพาะกลายเป็ นอัตลักษณ์
ของชุ มชนไม้เรี ยง และระบบครั วเรื อนและเครื อญาติย ังมีความเกี่ยวโยงกับระบบทางการเมื อง
ในท้องถิ ่นในชุ มชนไม้เรียงในเชิงอุปถัมถ์ คํ้ าชูช่ วยเหลือเกื้อกูล นํางบประมาณจากภาครั ฐมา
คอยสนับสนุ นชุมชน ชาวบ้านเคารพและศรั ทธาในตัวผู ้ นําชุมชน ดังนั้ นหน่ วยของครัวเรื อน
ทําให้เกิดทุนทางวัฒนธรรม ทุนทาง ภูมิปัญญา และทุ นทางการเมืองในชุ มชน เป็ นตัวสําคัญที่
สร้ างภูมิคุ ้มกันต่อระบบทุนนิ ยมที่เข้ามาในไม้เรี ยง นอกจากนั้ นแล้วย ังมีระบบทางศาสนา
ความเชื่ อความเลื่อมใสศรั ทธาในคําสอนทางศาสนาการเคารพในสิ่ งศักดิ์ สิ ทธิ์ อันเป็ นสิ ่ งที่
แสดงถึ งภูมิปัญญาที่ต้องปกปั กรักษาธรรมชาติ ได้แก่ ความเชื่อเรื่ องงูเจ้าที่ ความเชื่อเรื่ องเจ้า
พ่อเขาศู นย์ที่คอยปกป้ องธรรมชาติและผู้คนในชุมชน
ระบบทางสังคมของชุมชนไม้เรี ยงจึงสอดคล้องกับแนวคิดในทฤษฎีโครงสร้างหน้าที่
ที่ว่า ระบบย่อยของสังคมเหล่านี้ โดยลําดับคือ ระบบเศรษฐกิจ ระบบการเมื อง ระบบสังคมและ
โครงสร้ างทางสังคมที่ทําหน้าที่ เฉพาะอย่าง เช่ น ครอบครัว ศาสนาวัฒนธรรมประเพณี
จะต้องเพิ่มสมรรถนะในการปรับตัว ในการทําหน้าที่ของตนเอง ระบบทางสังคมเหล่านี้ เปลี่ยน