242
ทรั
พยากรในชุ
มชน เช่
น สมุ
นไพร ยา อาหาร ให้
คุ
ณค่
ากั
บศู
นย์
การเรี
ยนรู
้
ของชุ
มชน
สวั
สดิ
การชุ
มชน รวมทั
้
งการกํ
าหนดโครงสร้
าง ยุ
ทธศาสตร์
และแผนแม่
บทของชุ
มชน น◌ั
บ
ได้
ว่
าชาวสวนยางพาราไม้
เรี
ยง คิ
ดและดํ
าเนิ
นการมาถู
กทางแล้
ว เพราะ
สอดคล้
องเกี่
ยวกั
บ
สิ
ทธิ
และศั
กดิ
์
ศรี
ความเป็
นมนุ
ษย์
แห่
งรั
ฐธรรมนู
ญราชอาณาจั
กรไทย พ.ศ. 2540
บั
ญญั
ติ
ไว้
อย่
างไรก็
ตามการที่
ชุ
มชนชาวสวนยาพาราไม้
เรี
ยงเคยประสบกั
บปั
ญญา อุ
ปสรรค ต่
าง ๆ มา
มากมาย และสามารถเผชิ
ญปั
ญญามาได้
ด้
วยดี
นั
้
นย่
อมเป็
นสิ ่
งที่
สะท้
อนให้
เห็
นว่
า ชุ
มชนจะไม่
ล่
มสลายอย่
างแน่
นอนหากคนในชุ
มชนมี
ปั
ญญา มี
สติ
มี
พลั
ง มี
ศั
กยภาพ และมี
เจตจํ
านงที่
จะ
เรี
ยนรู
้
ร่
วมกั
นในการแก้
ปั
ญหา ดั
งนั
้
นสิ ่
งที่
จํ
าเป็
นอย่
างยิ
่
งที่
ชุ
มชนจะต้
องตระหนั
กคื
อนอกจาก
ชุ
มชนจะต้
องมี
การเรี
ยนรู
้
และแลกเปลี่
ยนประสบการณ์
เพื่
อพั
ฒนาอาชี
พและเศรษฐกิ
จชุ
มชน
แล้
ว
การพั
ฒนาสวั
สดิ
การสั
งคมและสวั
สดิ
ภาพของชุ
มชน การฟื
้
นฟู
อนุ
รั
กษ์
และจั
ดการ
ทรั
พยากรธรรมชาติ
ของชุ
มชน
รู
้
จั
กค้
นหาศั
กยภาพและนํ
าภู
มิ
ปั
ญญาท้
องถิ
่
นมาใช้
ตลอดจน
การจั
ดทํ
าแผนความต้
องการของชุ
มชน
รวมทั
้
งการสร้
างประชาคมภายในชุ
มชนและการสร้
าง
เครื
อข่
ายของชุ
มชนให้
เข้
มแข็
งจะต้
องดํ
าเนิ
นการควบคู
่
ไปด้
วย ซึ
่
งได้
สอดคล้
องกั
บแนวคิ
ดของ
อานั
นท์
กาญจนพั
นธุ
์
(2544 : 207) ที่
ว่
าการลงทุ
นพั
ฒนาใด ๆ ก็
ตามจะต้
องควบคู
่
ไปกั
บจะต้
อง
ควบคู
่
ไปกั
บการลงทุ
นในด้
านวั
ฒนธรรมความคิ
ด กล่
าวคื
อในกระบวนการพั
ฒนานั
้
น ต้
อง
ส่
งเสริ
มพื
้
นที่
ทางวั
ฒนธรรม การสร้
างประชาสั
งคม การสร้
างความเข้
มแข็
งให้
แก่
องค์
ชุ
มชน
และการเคารพสิ
ทธิ
ของความแตกต่
างหลากหลายของพหุ
สั
งคม
การเปลี่
ยนผ่
านทางวั
ฒนธรรมของชาวสวนยางพาราตั
้
งแต่
อดี
ตจนถึ
งปั
จจุ
บั
นนั
้
นมี
ลั
กษณะเช่
นเดี
ยวกั
บลั
กษณะของสั
งคมชนบทของไทยโดยทั ่
วไป คื
อวิ
ถี
การดํ
าเนิ
นชี
วิ
ตของ
ชาวสวนยางพาราที่
ได้
รั
บเอาวั
ฒนธรรมจากภายนอกเข้
ามาแทนที่
วั
ฒนธรรมเดิ
ม เช่
น การนิ
ยม
รั
บประทานกาแฟขนมปั
งแทนข้
าวก่
อนออกไปกรี
ดยางหรื
อทํ
างานอื่
นในตอนเช้
าของทุ
กวั
น
โดยคิ
ดว่
าเพี
ยงกาแฟ 1 แก้
วกั
บขนมปั
งก็
เพี
ยงพอแล้
ว สิ ่
งนี
้
ชี
้
ให้
เห็
นว่
าชุ
มชนชนชาวสวน
ยางพารารั
บเอาวั
ฒนธรรมการบริ
โภคของสั
งคมเมื
อง โดยอาจจะไม่
ได้
คิ
ดว่
าเป็
นสิ
่
งที่
ดี
งาม แต่
รั
บประทานกาแฟและขนมปั
งเป็
นความสะดวกและรวดเร็
วกว่
าการหุ
งหาอาหารอื่
น
นอกจากนั
้
นการแพร่
กระจายของนวั
ตกรรมทางเทคโนโลยี
ใหม่
ที่
นํ
ามาปรั
บใช้
ในการทํ
าสวน
ยางพารา ตั
้
งแต่
การใช้
รถแทรกเตอร์
ในการไถปรั
บพื
้
นที่
ก่
อนปลู
กยางพาราแทนการใช้
แรงงานคนในอดี
ต การเลื
อกยางพั
นธุ
์
ดี
เข้
ามาปลู
กแทนพั
นธุ
์
พื
้
นเมื
อง การใช้
เครื่
องมื
อและ
เทคโนโลยี
ในการทํ
ายางแผ่
น และการทํ
ายางแผ่
นรมควั
นของไม้
เรี
ยง สิ ่
งเหล่
านี
้
ล้
วนชี
้
ให้
เห็
น
การเปลี่
ยนแปลงของสั
งคมตามแนวคิ
ดทฤษฎี
การแพร่
กระจายทางวั
ฒนธรรม สอดคล้
องกั
บ
ทฤษฎี
การแพร่
กระจายทางวั
ฒนธรรม จากการที่
ชาวสวนยางพารารั
บเอาวั
ฒนธรรมจาก