Page 25 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

14
ติดต่อสื่ อสารกัน (ธี ระภัทรา เอกผาชัยสวัสดิ์ . 2553 : 64-65) ความเป็ นชุมชนอยู่ที่ปฎิสัมพันธ์
ร่วมกัน ความเป็ นชุมชนอาจเกิ ดขึ้นในสถานที่ และสถานการณ์ต่าง ๆ กัน เช่น
1. มีความเป็ นชุมชนในครอบครัว
2. มีความเป็ นชุมชนในที่ทํางาน
3. มีความเป็ นชุมชนวิ ชาการ
4. มีความเป็ นชุมชนสงฆ์
5. มีความเป็ นชุมชนทางอากาศ เนื่องจากรวมตัวกันโดยใช้วิทยุติดต่อสื่ อสารกัน
6. มีความเป็ นชุมชนทางอินเตอร์เน็ต (Internet) เป็ นต้น
ความเป็ นกลุ่มก้อนหรือความเป็ นชุมชนทําให้กลุ่มมี ศักยภาพสูงเพราะเป็ นกลุ่มก้อนที่มี
วัตถุประสงค์ร่ วม มีความรั ก มีการกระทําร่ วมกัน มี การเรี ยนรู ้ร่ วมกัน มี ความสนใจร่ วมกัน มี
ความสัมพันธ์กัน มี การกระทําระหว่ างกัน มีความรู ้สึ ก และมีพื ้นฐานชีวิตอย่างเดียวกัน มีระบบ
วัฒนธรรมที่ตอบสนองความจําเป็ นเพื่อการดํารงอยู่ของมนุ ษย์ ได้แก่ สถาบันครอบครัว เครื อญาติ
การเมืองการปกครอง ศาสนา ศิลปะ เป็ นต้น ความเป็ นชุมชนนั้นไม่ได้อยู่ที่ ลักษณะกายภาพเพียง
อย่างเดียวแต่ ปัจจัยสําคัญที่แสดงถึ งความเป็ นชุมชน คือ ความสั มพันธ์ระหว่ างคนต่ อคนในชุมชนนั้ น
ดังนั้ น “ความเป็ นชุมชน” พิจารณาได้ จากการที่คนในชุ มชนมีความสัมพันธ์แบบประสาน
สอดคล้องกลมกลืนกัน คือความเป็ นอันหนึ่ งอันเดี ยวกันเดียวกัน การใช้ชี วิตร่ วมกัน ตั้งแต่ระดับ
ครอบครัวไปสู่ ระดับเครื อญาติจนกระทั ่งถึงระดับหมู่บ้าน
ชุ มชนโดยทั่วไป9แบ่ งเป็ น 2 ประเภท คือ ชุ มชนเมือง และชุมชนชนบท ขึ้ นอยู่กับ
หลักเกณฑ์ในการพิ จารณาความแตกต่างของความเป็ นชุ มชนเมื อง หรื อชุ มชนชนบท ใน
ทรรศนะของนักวิชาการเช่น การถือเอาอาชี พเป็ นหลักในการพิจารณาตัดสิ นความเป็ นเมืองหรื อ
ชนบท โดยทั้ งสองมองว่า การเป็ นเมืองหมายถึงบริ เวณที่ ประชาชนมีการประกอบอาชีพที่ไม่ ใช่
เกษตรกรรม และประชนชนในชุ มชนมีประชากรตั้ งรกรากอยู่กันอย่างหนาแน่ น และผู้ที่อาศัย
อ ยู่ ใ น ชุ ม ช น มี ค ว า ม แ ต ก ต่ า ง ห ล า ก ห ล า ย ทั้ ง ร า ย ไ ด้ แ ล ะ ก า ร ป ร ะ ก อ บ อ า ชี พ
(จํานง อดิวัฒนสิ ทธิ์ . 2547 : 134 -141)
อาจกล่ าวว่าชุ มชนเป็ นศูนย์กลางของความสัมพันธ์ ระหว่างผู ้ คนที่ อาศัยในบริ เวณ
ท้องถิ ่นใดท้องถิ ่นหนึ่ ง เป็ นหน่ วยทางสังคมที่มีความสําคัญ มีอิทธิ พลต่อการดํารงอยู่ของสังคม
และบุคคลและการที่ ชุมชนจะอยู ่รอดได้ท่ามกลางระบบเศรษฐกิ จทุนนิยมในปั จจุบันนั้ นจึ งต้อง
อาศัยปั จจัยหลาย ๆ อย่าง ที่สําคัญคือการมี องค์กรชุ มชนและมี ผู ้ นําที่มีศักยภาพในการที่จะนํา
ท้องถิ ่นเข้าสู่โครงสร้ างทางเศรษฐกิจที่ซั บซ้อน โดยมี วัฒนธรรมเป็ นตัวเชื่อมประสานให้ผู ้คนใน
ชุ มชนผูกพันต่อกัน ตระหนักต่อปั ญหาร่วมกันและร่ วมกันหาทางออกจากวิ กฤต ซึ่ งการที่จะ