Page 224 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

208
วิถีการผลิตของชุ มชนชาวสวนยางพารามีความเป็ นพลวัตตั้ งแต่การผลิ ตเพื่อการดํารง
ชีพที่ มีอุดมการณ์แบบชุ มชนนิยมกํากับควบคุม จนกระทั่ งมีการเปลี่ยนแปลงกระบวนทัศน์ของ
การพัฒนาไปสู ่ความทันสมัย โดยอุดมการณ์ทุนนิ ยมได้เข้ามามี บทบาทสําคัญต่อวิถี ชีวิตของ
ผู ้ คนรวมถึ งกระบวนการผลิตของชนบทที่ มีการปรั บเปลี่ยนอุดมการณ์ ไปตามบริ บทของชุมชน
ตามความเหมาะสมในแต่ละช่ วงเวลา การปรั บเปลี่ยนอุ ดมการณ์ ของชุมชนจึ งเป็ นสิ ่ งที่กระทํา
ได้หากอุดมการณ์ ที่เข้ามาแทนที่ มีความแข็ งแกร่ งและแยบยลเพียงพอ คือสามารถทําให้ชุ มชน
มีการพัฒนาไปอย่างย ั ่งยืน ซึ่ งตรงข้ามกับอุดมการณ์ทุ นนิ ยมที่ได้เบี ยดขับให้อุดมการณ์ แบบ
ชุ มชนนิ ยมต้องถู กทําลายกลายเป็ นอื่น ๆ ซึ่ งนอกจากไม่สอดคล้องกับวิ ถี การผลิตของชุ มชน
ชนบทแล้วย ังเป็ นการพัฒนาที่ทําลายวัฒนธรรมดั้ งเดิมซึ่ งคํ้าจุ นสังคมอีกด้วย
ภายใต้วิถีการผลิตเพื่อการค้าที่เกิดขึ้ นกับชุ มชนชาวสวนยางพาราในช่วง 4 ทศวรรษที่
ผ่านมา เห็ นได้ชัดว่ าเจตจํานงของอุดมการณ์ทุ นนิ ยมได้แสดงอํานาจในการควบคุมจัดการกับ
วิถีการผลิตของชาวสวนยางพาราได้อย่ างเข้มข้น ไม่ว่าจะเป็ นการเร่ งรั ดให้ชาวสวนยางพารา
ต้องขยายอัตราการผลิตเพื่อสร้ างรายได้และกําไรรวมถึงการสร้างอัตราการเจริ ญเติบโตทาง
เศรษฐกิจให้กับประเทศ โดยที่ภายใต้อุดมการณ์ทุ นนิ ยมดังกล่าวนอกจากส่ งเสริมให้ ชุมชนต้อง
ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ที่ นําเข้าจากภายนอกแล้ว ย ังมุ ่งส่ งเสริ มโดยให้ความสําคัญกับบทบาท
ของภาคเอกชนและปั จเจกชนมากยิ่งขึ้ น ในขณะที่ความสามารถในการพึ่ งตนเองของชุ มชน
ชนบทมิได้ถู กกําหนดให้อยู่ในเจตจํานงแห่ งรัฐในการพัฒนาประเทศแต่อย่างใด ดังนั้ นในช่วง
การปรับเปลี่ ยนกระบวนทัศน์ของการพัฒนาไปสู่ ความทันสมัยชุ มชนชนบทหลายแห่ งจึงไม่
สามารถพัฒนาไปสู่ การพึ่ งตนเองได้อย่างแท้จริ ง
นับตั้งแต่ประเทศไทยได้รับผลกระทบจากปั ญหาเศรษฐกิจเมื่อปี พ.ศ. 2540 สิ ่ งที่ถูก
ตั้งคําถามประการแรกคือเหตุผลใดเศรษฐกิจไทยจึงเกิดวิ กฤติ ทั้งที่ ก่อนหน้านี้ ประเทศไทยเองก็
ได้รั บการชื่นชมว่าเป็ นประเทศที่มีอัตราการเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิ จดี อย่างต่อเนื่อง คําตอบที่
ได้จากหลาย ๆ ส่ วนสรุ ป ได้ว่าประเด็ นสํ าคัญที่เป็ นปั ญหาดังกล่ าวก็คื อการพึ่ งพาทุนจาก
ภายนอกในทุกระดับ ไม่ว่าจะเป็ นระดับประเทศที่ต้องอาศัยการลงทุนจากต่างชาติ และระบบ
ชนบทรากหญ้าที่ต้องอาศัยปั จจัยการผลิ ตและสายพันธุ์ จากภายนอกชุ มชนและที่สําคัญไม่
สามารถกําหนดราคาผลผลิตของตนเองได้