Page 205 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

189
มีรายจ่ายมากขึ้ นเท่านั้ น กลายเป็ นสาเหตุหนึ่ งที่ ทําให้ชาวบ้านส่วนมากต้องตกอยู ่ ในวังวนของ
การเป็ นหนี้ สิ น ดังนั้ นชุมชนจึงพยายามหาทางออกในเรื่ องนี้ ไม่ ใช่ ทําให้รายได้เพิ ่ มอย่างเดียว
แต่ ต้องทําให้รายจ่ายลดลงด้ วย ฐานคิดนี้ ที่ชุมชนไม้เรี ยงได้นํามาใช้สร้างแนวทางในการแก้ไข
ปัญหาและพยายามทําให้เกิดความเข้มแข็งแก่ ชุมชน
จากความต้องการแก้ไขปั ญหาการประกอบอาชีพของชาวสวนยางพาราและการ
เป็ นหนี้ สิ นจึงเป็ นสาเหตุ สําคัญที่นําไปสู่ การเปลี่ยนแปลงกระบวนการเรี ยนรู้และการจัดการใน
ชุ มชนอย่างเป็ นระบบมากขึ้ น โดยผู ้ นําและอาสาสมัครจากทุกหมู่บ้านในตําบลไม้เรี ยงได้มา
ร่ วมกันคิดร่ างแผนพัฒนาชุ มชน เพื่อใช้แก้ไขปั ญหาความยากจนและหนี้ สิ นของคนในชุ มชน
โดยพยายามจัดทําแผนแม่บทชุมชน ซึ่ งเน้นการแผนพัฒนาการผลิตจากยางพาราของชุมชน ให้
สอดคล้องกับแผนพัฒนาแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 8 ที่มุ ่งเน้นให้ คนเป็ น
ศูนย์กลางการพัฒนา 0แผนแม่ บทชุมชนไม้เรี ยงจึงเป็ นเครื่ องมือที่ทําให้คนในชุ มชนมาเรี ยนรู ้
ร่ วมกัน โดยการเรี ยนรู้ เพื่อให้รู้ จักตนเอง รู้ จักโลกภายนอก รู ้จักทรั พยากรที่มีอยู ่ในชุมชน
รู้ศักยภาพของตนเอง ฯลฯ 0
6.2.2 กระบวนการจัดทําแผนแม่ บทของชุ มชนไม้เรี ยง
ในการดําเนินการจัดทํา แผนแม่บทของชุ มชนไม้เรี ยง สมาชิ กในชุมชนได้
ดําเนิ นการตามลําดับดังนี้
ขั้ นที่ 1 การรวบรวมข้ อมูลและสร้ างจิตสํานึกให้ ชาวบ้ านได้ตระหนักถึ งปัญหา
ของตนเองและชุมชน
กระบวนการจัดทําแผนแม่ บทของชุมชนจากการร่ วมมือกันทําแผนไปสู่ การ
ปฏิบัติ ที่เป็ นจริ ง ดังนั้ นแผนแม่บทชุมชนพึ่ งตนเองชุมชนไม้เรี ยงฉบับที่ 1 พ.ศ. 2540 ถึง พ.ศ.
2545 เป็ นแผนแม่บทชุมชนพึ่ งตนเองฉบับแรก เน้น “กระบวนการเรี ยนรู ้” ของชุมชนเป็ น
สําคัญ มุ ่งเน้นให้สมาชิ กมีการเรี ยนรู ้ทั้งภาคทฤษฎี และภาคปฏิบัติให้เข้าใจและทําได้จริ ง ใน
เรื่ องง่ าย ๆ ที่ชุมชนทําได้เองโดยไม่ต้องพึงพิงจากภายนอก
ขั้ นที่ 2 เป็ นขั้นการปฏิบัติการตามแผนที่วางไว้
หลังจากที่ สมาชิกในชุ มชนร่ วมกันทําแผนแม่ บทชุมชนแล้ว ก็ ทําให้ ทุกคน
ร่ วมกันปฏิ บัติ ตามแผนที่ วางไว้ มี ระบบการจัดการโดยให้ คนในชุ มชนระดมความคิดเห็ น
ผ่านการจัดตั้ง “สภาผู ้ นําชุมชนไม้เรี ยง” มี การคัดเลือกผู ้ นําจากทุ กหมู่บ้าน หมู่บ้านละ 5 คน รวม
ทั้งหมด 40 คน เพื่อทําหน้าที่สํารวจปัญหาและความต้องการของชุมชนทุกครั วเรื อนทุกหมู่บ้าน