Page 172 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

156
3. ชาวสวนยางพารากับการเข้าร่ วมในการแลกเปลี่ยนในระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม
เมื่ อชุ มชนเริ ่ มให้ ความสํ าคัญกับการแลกเปลี่ ยนด้ วยตัวเงิ นผ่านระบบตลาด
ความสัมพันธ์ระหว่างชุ มชนกับระบบเศรษฐกิ จทุนนิ ยมเป็ นไปตามหลักการสากลของอุดมการณ์
ในระบบนี้ เช่น กําไร มูลค่าในการแลกเปลี่ ยน ส่ วนเกิน อุปสงค์ อุ ปทาน เป็ นต้น ซึ่ งเป็ น
บรรทัดฐานของความสัมพันธ์แบบใหม่ที่เกิดขึ้ นในชุ มชนและกําลังเข้ามาแทนที่ บรรทัดฐานของ
การแลกเปลี่ยนแบบแบ่ งปันเพื่อความพอเพี ยงของทั้งสองฝ่ าย แต่ อย่างไรก็ตามในระยะของการ
เปลี่ยนผ่านนี้ ชุมชนย ังไม่รู้สึ กว่าถูกเอารั ดเอาเปรี ยบหรื อถูกขูดรี ดจากกระบวนการแลกเปลี่ยนแต่
ประการใด เพราะในอีกด้านหนึ่ งชุมชนย ังมีความพอเพี ยงจากการผลิตที่พึ่ งพิงธรรมชาติอันเกิ ด
จาก ความอุดมสมบู รณ์ในชุ มชน อี กทั้ งความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจภายในชุมชน โดยเฉพาะ
อย่างยิ ่ง กลไกหลัก ๆ เช่ นวัฒนธรรมของการช่ วยเหลือแรงงานซึ่ งเป็ นความสัมพันธ์ในการผลิต
ย ังพึ่ งพากันในชุมชน ในช่ วงนี้ จึงไม่ได้รั บผลกระทบจากอิทธิ พลของระบบทุ นนิยม มากนั ก
ความสัมพันธ์ในการแลกเปลี่ ยนภายในชุมชนก็ ย ังคงมีการแบ่ งปั นกัน เอื้ อเฟื้ อกั น แม้ว่าการ
แลกเปลี่ยนระหว่างชุมชนกับชุ มชนจะเริ่ มลดความสําคัญลง เนื่องจากรูปแบบของการแลกเปลี่ยน
เริ ่ มมีแนวโน้มที่ เปลี่ยนแปลงไปสู่การแลกเปลี่ ยนผ่านระบบตลาดมากขึ้ น และชุ มชนมี ความ
ต้องการสิ นค้าจากตลาดมากขึ้ นกว่าเดิม
อย่างไรก็ตามในระยะนี้ อิ ทธิพลของระบบทุนนิ ยม ได้ก่อให้เกิ ดการเปลี่ยนแปลงขึ้ น
ในมิ ติของการแลกเปลี่ ยน โดยที่ชุ มชนเริ่ มเปลี่ ยนเป้ าประสงค์จากความพอเพียงในการบริ โภค
เป็ นความต้องการทางด้านวัตถุที่จะมาอํานวยความสะดวกสบายให้กับตัวเอง โดยสามารถใช้ตัว
เงินในการแลกเปลี่ยนต่าง ๆ การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวก็เป็ นจุ ดเริ่ มต้นของความเปลี่ยนแปลงที่มี
นัยที่สําคัญยิ่งต่อการผนวกชุ มชนเข้าสู ่ระบบเศรษฐกิจเพื่ อการค้า จิตสํานึกความเป็ นทุนนิ ยมได้
เริ่ มก่ อตัวขึ้ นในมิติต่ าง ๆ ซึ่ งเริ ่ มมีความเข้มแข็งมากขึ้ นเรื่ อย ๆ และเป็ นปั จจัยให้ชุมชนยอมรั บ
และเข้าร่ วมในวิ ถีการผลิตเพื่อการค้าในเวลานี้ เป็ นอย่างมาก
จากการสัมภาษณ์ชาวบ้าน ปราโมทย์ จิราภรณ์ 1 ซึ่ งได้เล่ าให้ฟังว่า “การปลูกยางตอน
นั้นก็ ไม่ต้องใช้เวลามากนัก หากจะปลูกยางแต่ละบ้านไม่ต้องถางป่ าเองเหมื อนเมื่อก่อน เพียงมี
1 ปราโมทย์ จิราภรณ์ (ผู ้ ให้สัมภาษณ์), สุ ธิรา ชัยรั กษา (ผู้สัมภาษณ์), หมู ่ที่ 9 ตําบลไม้เรียง
อําเภอฉวาง จังหวัดนครศรี ธรรมราช เมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2553.