Page 162 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

146
เช่นกั น การกู้ยืมเงินมีน้อยไม่ว่าในระบบหรื อนอกระบบ ดังนั้ นเป็ นช่ วงที่เป็ นระยะเวลาที่แบบ
แผนการบริ โภคของชุ มชนเป็ นการบริ โภคแบบย ังชี พ และเป็ นการผลิตของชุ มชนพึ่ งพิ ง
ธรรมชาติ และแรงงานในครัวเรื อน มีเป้ าหมายอยู ่ ที่ ระดับของความพอเพียงในการบริ โภคเท่านั้ น
จึงไม่มีความจําเป็ นที่ ชุมชนจะต้องกู้ยืมเงิน ไม่ ว่าจะด้วยเหตุผลในด้านการบริ โภคหรื อการลงทุน
เพื่อการผลิต ดังนั้ นความพอเพียงจึ งเกิดขึ้ นเพราะครัวเรื อนเป็ นเจ้าของปั จจัยการผลิตหลัก ๆ และ
สามารถควบคุมการผลิตได้ ลักษณะการผลิตของชุมชนชาวสวนยางพาราจะเป็ นการผลิตของ
ชาวสวนรายเล็กรายน้ อย ที่ทําการผลิตบนที่ ดิ นของตนเองในช่ วงนี้ การจําหน่ ายผลผลิ ตหรื อ
ยางพาราจะอยู่ในรู ปของก้อนยางที่เกิ ดจากการรับนํ้ ายางสะสมไว้หลาย ๆ วัน ซึ่ งนํ้ ายางแข็งเป็ น
ก้อน เมื่ อก้อนมี ขนาดใหญ่พอประมาณจึงนําไปจําหน่ ายได้เงินมาก็มาใช้จ่ายเฉพาะสิ่งที่ จําเป็ นใน
ครัวเรื อนที่ครัวเรื อนไม่สามารถผลิตเองได้
2.5 การแบ่ งปันแลกเปลี่ยนตอบแทนซึ่งกันและกันเพื่อความพอเพียง
ความเป็ นอยู่อย่างพอเพียงของชุ มชนชาวสวนยางพาราในอดีต นอกจาก
จะเกิดความสามารถในการผลิต และการจั ดระเบียบความสัมพันธ์ในการผลิตภายในครั วเรือน
ด้วยหลักของการแบ่งงานกันทําระหว่ างเพศ หรือการช่ วยเหลือแรงงานซึ่ งเป็ นกลไกในระดับ
ชุมชนแล้ว ความสัมพันธ์ในการแลกเปลี่ ยนย ังเป็ นอีกปั จจัยหนึ่ งที่ นํามาซึ่ งความพอเพียง ซึ่ งการ
แลกเปลี่ ยนในระยะนี้ สามารถจําแนกได้เป็ น 2 รูปแบบ คื อ การแลกเปลี่ยนภายในชุมชน และ
การแลกเปลี่ ยนระหว่างชุ มชนซึ่ งหากพิ จารณาอย่างผิ วเผิ นแล้วอาจพบว่ ารู ปแบบทั้ งสอง
เหมือนกันหรือมีความคล้ายคลึงกัน แต่ พบว่ามีความแตกต่ างปรากฏอยู่ ดังนี้
1) การแลกเปลี่ยนภายในชุ มชน
ครัวเรื อนต่ าง ๆ ภายในชุมชนต่างทําการผลิ ตเพื่อความพอเพี ยงของ
ตนเองนั้ น ไม่ได้หมายความว่าแต่ละครัวเรื อนจะมีความสามารถในการผลิตเท่ ากัน หรื อสามารถ
ผลิ ตได้พอเพียงตลอดเวลา ในครัวเรื อนที่มีความสามารถในการผลิ ตตํ่ากว่าก็สามารถได้รับความ
พอเพียง ด้วยลักษณะของความสั มพันธ์ ในการแลกเปลี่ยนแบบต่างตอบแทน ซึ่ งหมายถึ ง
แลกเปลี่ยนแบ่ งปั น หรื อเป็ นการหยิบยื่นสิ่ งของ ผลผลิ ต หรื อปั จจัยในการดํารงชีพให้ แก่ กัน
ความสัมพันธ์เกิ ดขึ้ นได้ทั้ งในลักษณะที่แคบที่ สุ ดคือจะอยู ่ในวงของเครือญาติ และลักษณะของ
การแลกเปลี่ยนนี้ จะขยายไปจนกว้างที่สุ ดได้ถึ งการแลกเปลี่ยนระหว่างครั วเรื อนที่เป็ นเพื่อนบ้าน