Page 156 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

140
ในส่ วนของการปลูกข้าวนาปี ของชุมชนไม้เรี ยงต้องพึ่งพิ งธรรมชาติเพราะ
เป็ นการทํานานํ้ าฝน และจะนิ ยมทํานาดํา เพราะการทํานาดําการเจริ ญเติ บโตของต้นข้าวจะ
สมํ่าเสมอกัน และให้ผลผลิตสู ง โดยอาศัยแรงงานในครัวเรื อนช่ วยกันดํา พันธุ์ข้าวที่ปลูกมีไม่ กี่
ชนิ ด เช่นข้าวเล็บนก ข้าวลูกหนอน ข้าวช่อไม้ไผ่ ส่วนใหญ่จะเป็ นพันธุ ์ข้าวเล็บนก ซึ่ งถือว่าเป็ น
พันธุ์ พื้นเมื องที่เป็ นที่นิ ยมบริโภคของชาวใต้ เนื่องจากเป็ นข้าวเจ้าที่ ไม่แข็งและอ่ อนเกินไป ใน
ส่ วนข้าวเหนี ยวนั้ นส่ วนใหญ่ จะทําเป็ นข้าวไร่ บ้างเพี ยงเล็กน้อยไม่ นิยมทํานาข้าวเหนียว เพราะ
ข้าวเหนียวชาวใต้ส่ วนใหญ่จะเอามาทําขนมมากว่าการบริ โภคเป็ นอาหารหลัก การทําข้าวนาปี
ระหว่างนาที่อยู ่ในพื้ นที่ที่ลุ ่มกับนาที่ดอนจะแตกต่างกัน เพราะปริ มาณนํ้ ามากน้อยแตกต่างกัน
มีการใช้พันธุ ์ข้าวที่เรี ยกว่าข้าวหนักข้าวเบาแตกต่ างไปตามเงื่อนไขของธรรมชาติ โดยพันธุ ์ข้าว
เบาจะเหมาะสําหรับนาที่เป็ นที่ดอน เช่น ข้าวสั งหยด เพราะไม่ต้องการนํ้ ามากเหมื อนข้าวหนัก
ข้าวหนักจะปลู กที่ลุ ่มและมี อายุการเก็บเกี่ ยวนานกว่ า การเลื อกปลู กข้าวจึงปรั บตามความ
เหมาะสมของสภาพพื้นที่ และสอดคล้องกับการคาดคะเนเกี่ยวกับปริ มาณนํ้ าฝน ระยะเวลาใน
การเพาะปลูกจนกระทั ่งเกี่ ยวผลผลิตแตกต่ างกันระหว่างข้าวหนักกั บข้าวเบา โดยข้าวเบาจะใช้
เวลาเร็วกว่าคือข้าวเบาจะใช้เวลาประมาณ 3-4 เดือน ส่ วนข้าวหนัก ประมาณ 6-7 เดื อน แต่ละ
ครัวเรื อนจะปลูกข้าวในขนาดการผลิ ตที่แรงงานในครัวเรื อนสามารถทําได้ไม่ เกินกําลัง คือ ทํา
การเพาะปลูกในพื้นที่ประมาณ 5 - 6 ไร่ ชาวบ้านส่วนใหญ่จะใช้แรงงานในครัวเรื อนดูแลทุ ก
ขั้ นตอนตั้งแต่การไถ การหว่ านต้นข้าวในนา การดายหญ้าออกจากคันนา การชักนํ้ าเข้านา การ
ตกแต่งคันนา(ฟั นหัวนา) หรื อการเก็ บเกี่ยวข้าว อาจจะมีเพื่ อนบ้านจะหมุนเวียนกันไปเพื่ อ
ช่ วยเหลือแรงงานซึ่ งกันและกันบ้างในบางครั้ ง การเก็บเกี่ ยวข้าวทั้ งข้าวไร่ และข้าวนา ชาวไม้
เรี ยงนิยมเก็บด้วยแกะ เป็ นการเก็บมือ ข้าวที่เก็บเรี ยกเป็ นกํามือ หรื อเลียง เลียงจะมีขนาดใหญ่
เท่ากับ 2 กํามื อ เมื่อเก็บเกี่ ยวแล้วต้องตากไว้ตามคันนาให้แห้ง แล้วจึ งนํามาเก็บไว้ที่ เรือนข้าว
หรื อโรงข้าว ซึ่ งมักจะปลูกไว้บริ เวณบ้าน เมื่ อต้องการบริ โภค จะนวดข้ าวด้วยเท้าฝั ดข้าวด้วย
กระด้ง ใส่ครกตําหรื อนําไปสี โรงสี ในหมู่ บ้าน พิน โรมา 1 เล่ าให้ฟังว่ า “เมื่อสีข้าวมาครั้ งแรก
นิ ยมเอาไปถวายพระที่วัด หรื อใครสี ก่อนก็ จะเอาไปให้เพื่ อนบ้านหุ งด้วย ยิ่งถ้าเปลี่ยนพันธุ ์ข้าว
1 พิน โรมา(ผู ้ ให้สั มภาษณ์), สุธิรา ชัยรั กษา (ผู้ สัมภาษณ์), หมู ่ที่ 8 ตําบลไม้เรี ยง อําเภอฉวาง
จังหวัดนครศรี ธรรมราช เมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2553.