Page 115 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

99
ฐานะดี มีวงศ์ตระกูลก็อาจต้องใช้เฒ่าแก่ ที่มีเกียรติยศชื่ อเสียงไปขอ เพื่อเป็ นการเชิดชู เกียรติและ
ความมีหน้ามี ตาของทั้ งสองฝ่ าย เมื่อตกลงอย่างเป็ นทางการแล้ว ก็จะนัดหมายวันเวลาที่จะทําพิธี
โดยจะหาฤกษ์แต่ งงาน เมื่อถึ งวันฤกษ์ดี ตามที่ตกลงกันไว้ ฝ่ ายชายจะให้เฒ่าแก่นําขันหมากหมั้ น
ไปทําพิธีหมั้น โดยจะมี ขันหมากหมั้นสองขัน ขันแรกใส่ หมากพลู อีกขันหนึ่ งซึ่ งมีขนาดเล็กกว่า
ใส่เงินทองของหมั้ น เช่น สร้ อย แหวน กําไล หรื อตามแต่จะตกลงกัน หมากและพลูที่ใช้เป็ น
จํานวนคู่ เช่ น หมากแปดลูก พลูสิ บหกใบ หรือ 4 เรี ยง รวมทั้ งถั ่ว งา ข้าวตอก หรื อข้าวเปลือก ใส่
ในถุงเล็ก ๆ อย่างละสี่ ถุ ง ใบเงินใบทอง และดอกไม้ที่เป็ นมงคล ดอกดาวเรื อง ดอกรัก ดอก
บานชื่น ดอกเข็ม ดอกบานไม่ รู้โรย รวมใส่พานไปด้วย นอกจากนั้ นก็จะจัดขนมหรื อผลไม้นําไป
ให้ฝ่ ายหญิงด้วย การให้ ขันหมากหมั้ นแก่ฝ่ ายหญิ งเพื่อเป็ นหลักประกันว่าฝ่ ายชายต้องการสมรส
กับฝ่ ายหญิ ง หากฝ่ ายชายไม่ทําตามสัญญา ฝ่ ายหญิงจะริ บขันหมากนั้ นไว้เสี ย และหญิงจะถู ก
เรี ยกว่าเป็ นม่ายขันหมาก แต่ถ้าฝ่ ายหญิงผิดสัญญา คือ ไม่แต่งงานกับฝ่ ายชาย จะต้องคืนขันหมาก
หมั้นให้ฝ่ ายชายทั้ งหมด การแห่ ขันหมาก ก่ อนวันแต่งงานหนึ่ งวัน เรี ยกว่า วันสุกดิบ ฝ่ ายชายจะ
จัดเตรี ยมขันหมากและผ้าไหว้ไปย ังบ้านฝ่ ายหญิง จะนําไปในตอนเช้าของวันแต่งงาน ในขบวน
ขันหมาก ประกอบด้ วยขันหมากเอกซึ่ งจะประกอบด้วย ขันใส่ หมากพลู ขันใส่ เงินทองหรื อ
สิ นสอด ขันใส่สิ ่ งของอันเป็ นมงคล เช่ น ถั ่ว งา ข้าวเปลือก ใบเงิน ใบทอง เป็ นต้น ส่ วนขันหมาก
โทประกอบด้วย อาหารและขนม ไม่นิยมอาหารที่ปรุ งสุกแล้ว แต่ละประเภทจะเป็ นไก่ หรื อ หมู
ที่ย ังสด ๆ อยู่ และขนมที่ใช้จะต้องจัดให้เป็ นคู่ ๆ และจะต้องเป็ นขนมที่มีชื่ อเป็ นมงคล
นอกจากนั้นผลไม้ที่นิ ยมใส่ขันหมากมักจะเป็ นมะพร้าว กล้วย อ้อย ซึ่ งนิยมจั ดเป็ นคู่ ทั้งนี้ โดยมี
ความเชื่ อว่าพืชพันธุ ์ต่าง ๆ สื่ อถึ งการเจริญงอกงามต่ อไปในอนาคต พิธีรดนํ้าสังข์ ในวันแต่งงาน
เมื่อทําบุญเลี้ยงภัตตาหารพระสงฆ์ และถวาย ไทยทาน เสร็ จแล้วจะในและมีพิธีรดนํ้ าสังข์ โดย
ให้เจ้าสาวนั ่งทางด้านซ้ ายของเจ้าบ่าวหันหน้าไปทางทิศที่ผู ้รู้จะกําหนด ผู ้ ใหญ่จะสวมมงคลแฝด
ให้คู ่บ่าวสาวที่นั่งเคียงกันหมอบก้มหน้าอยู่ ผู ้ ใหญ่ บิดามารดาและญาติของคู ่บ่าวสาวจะรดนํ้ าพระ
พุทธมนต์ด้วยหอยสังข์พร้ อมทั้ งให้พร การที่ใช้หอยสั งข์รดนํ้ าเพราะถื อว่ าหอยสังข์เป็ นสิ่ ง
ศักดิ์ สิ ทธิ์ เมื่อรดนํ้ าเสร็ จแล้วจะเชิ ญแขกผู้ใหญ่ ปลดมงคลจากศีรษะเจ้าบ่าวเจ้าสาว เป็ นอันเสร็จ
พิธี หลังจากนั้ นก็เป็ นการเลี้ ยงดูแขกที่มาในงาน และจะมีพิธีส่ งตัว เมื่อได้ฤกษ์ส่ งตัว คู ่บ่าวสาว
จะไปที่เรื อนหอโดยมีสามีภรรยาที่ อยู่กินกันอย่างราบรื่ นพร้อมทั้ งมีลาภ ยศ บริวาร มาทําหน้าที่ปู
ที่นอน แล้วให้สามีภรรยาตัวอย่างนอนลงพอเป็ นพิธี พร้อมกับอบรมเจ้าสาว เมื่อผู ้ ใหญ่ให้โอวาท
จบเป็ นอันเสร็ จพิธี