Page 116 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

100
3.ประเพณีงานศพ
การจัดพิธีงานศพมักจะจัดงานศพให้กับผู้ ตายตามฐานะของแต่ละบุ คคล ชาวไม้เรี ยง
ในอดีต ถ้าเห็นว่ าผู้ป่ วยไม่มีทางรอด หรื อจวนจะหมดลมหายใจ ลู กหลาน จะนําบทสวดพระ
พุทธคุณ โดยให้ผู ้ ป่ วยว่าตามจนหมดลมหายใจอาจกล่าวคําว่ า “อรหัง” หรื อคําว่ า “พุทโธ” การทํา
เช่นนี้ ตามความเชื่อถื อเป็ นการบอกหนทางให้แก่ผู ้ตาย ให้ไปสู ่ที่ ดี หรื อลูกหลานอาจจะจัดดอกไม้
ธูปเที ยนใส่มือผู ้ ป่ วยนอนพนมมือไหว้ไปด้วย ศี ลภาวนาธรรม หรือบางครั้ งลูกหลานอาจจะ
นิมนต์พระภิ กษุสงฆ์มาที่ บ้านเพื่อจะได้ คอยตักเตือนให้สติ แก่ผู ้ใกล้จะตาย โดยมีความเชื่ อว่าการ
ที่ผู ้ใกล้จะตายได้เห็นพระ จิตใจจะได้สงบ ไม่กระวนกระวาย ได้พบ ได้พูด ได้คิ ดแต่ที่ดี ๆ เพื่อ
ดวงจิตวิญญาณของผู ้ ใกล้จะตายจะได้ไปสู่ สุ คติ ในระหว่ างการพิธี กรรมดังกล่าวนี้ ลูกหลานญาติ
มิตรไม่ควรจะร้องไห้หรื อแสดงความเสียใจให้ผู ้ป่ วยเห็ นเพราะจะเกิดความกังวล ตายตาไม่หลับ
คือ มีห่ วงอยู่เบื้องหลัง และเมื่อผู ้ ป่ วยสิ้นใจแล้วจะมีการ การอาบนํ้าศพ ชาวไม้เรี ยงเชื่อว่ าเป็ นการ
ล้างบาปให้แก่ ผู ้ ตาย และ ถ้าอาบนํ้าศพให้สะอาดแล้วเมื่อเกิ ดใหม่ในชาติ ใดจะได้มีรู ปร่ างหน้าตา
สวยงาม การอาบนํ้ าศพจะต้องชําระล้างร่ างกายของผู้ตายให้สะอาด หลังจากนั้ นจะแต่งตัวศพ
เริ ่ มจากการหวีผม แล้วหักหวีนั้ นเป็ นสองท่อนทิ้งไปต่ อจากนั้ นจะสวมเสื้ อผ้าให้ผู ้ ตาย นิ ยม
แต่งตัวให้ศพด้วยเสื้ อผ้าที่ผู ้ตายชอบและนิยมแต่งหน้าให้ดู สวยงาม เมื่อแต่งตัวเสร็ จแล้วจะเอาเงิน
เหรี ยญใส่ห่อผ้าขาวผูกเชื อกใส่ปากศพโดยให้ เชือกพ้นปากออกมา เหตุผลของการเอาเงินใส่ ปาก
ศพนั้ นเชื่ อว่าผู ้ ตายจะเอาไว้ใช้จ่ายในภพหน้า การตั้ งศพ ไม่ว่าจะตั้ งศพไว้ที่บ้านหรื อวัดก็ตาม
จะต้องหันศีรษะศพไปทางทิศตะวันตกซึ่ งเป็ นทิศของผู้ ตายเสมอ ต้องจุดไฟไว้ใกล้ศพตลอดและ
จะต้องดูแลไม่ให้ดับ โดยมีความเชื่อว่ า ถ้าไม่จุดไฟให้วิญญาณจะไปย ังที่ มืดซึ่ งไม่ ดี หรื ออาจเป็ น
เพราะความกลัวเนื่องจากความมืด จึงต้องจุ ดไฟให้สว่างไว้ จากนั้ นจะมีการสวดอภิธรรม ใน
ระหว่างที่ตั้ งศพอยู่จะมีการนิมนต์พระสงฆ์สี่ รูปมาสวดอภิ ธรรม และจะถวายสังฆทานเพื่ออุทิ ศ
ส่ วนกุศลให้ผู ้ ตายในช่ วงเช้าหรื อเพลของทุกวัน การเผาศพ ชาวไม้เรี ยงนําศพไปเผาที่ สํานักสงฆ์
ปากหลาม ไม่เผาในวันศุกร์ วันพระ และถ้าตายวันเสาร์ จะไม่เผาวันอังคารเพระเชื่อว่ าจะมีผลต่อ
บุตรหลานญาติพี่ น้องที่ย ังมีชีวิตอยู่ ส่ วนใหญ่นิยมเผาพฤหัสบดี และวันจันทร์ ใช้นํ้ ามะพร้ าวล้าง
หน้าศพ เสร็จแล้วจึงจุดไฟเผา และ ในวันรุ่ งขึ้ นหลังจากเผาศพแล้วทําการ การบังสุ กุล กระดูกชาว
ไม้เรี ยงมักจะทําบุญเมื่อครบรอบ 100 วัน ให้กับผู้ ตาย อาจจะนิ มนต์ไปทําพิธีที่บ้านหรื อมาทําพิธี
ที่วัดตามแต่จะตกลงกันของญาติ เมื่อเสร็ จพิธีแล้วถวายภัตตาหารพระ และเลี้ ยงแขกที่มาร่ วมงาน
จากนั้ นในทุกวันสาทรเดื อนสิบญาติ เพื่อน้องจะร่วมกันบังสุกุ ลกระดูกให้แก่ผู ้ ตายตลอดไป