Page 42 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ศึกษาประเพณีการแต งงานแบบดั้งเดิมของชาวมุ สลิมในจังหวัดสตูล :
กรณีศึกษา “เบิ รซันดิง”
๓๖
เป็ นมุสลิมที่มีสติสัมปชัญญะสมบูรณ์และบรรลุนิติ ภาวะ) ประธานผู้ ทําพิธีนิ กะห์ (อาจเป็ นคนเดียวกับวลี
ก็ได้ หรื อ เป็ นโต๊ะอิหม่ามในละแวกนั้ น) และมะฮัร การทําพิธีก็ เหมือนกับการนิ กะห์ในสมัยก่อน
ในกรณี ที่มีการหมั้ นหลังนิ กะห์ นิยมจัดหมันในวันถัดไปอาจมีการจัดขบวนแห่ ขันหมากไปอีก
ครั้ ง (จะไม่จัดก็ได้ ) เมื่อขบวนมาถึงบ้านเจ้าสาว ญาติ ฝ่ ายเจ้าสาวจะออกมาต้อนรั บเจ้าบ่าวแล้วนําเจ้าสาว
ไปนั ่งบัลลังก์ ที่จัดเตรี ยมไว้ ซึ่ งช่ วงนั้ นเป็ นเวลากลางคืน
การให้นั่งบัลลังก์ ประเพณี ของจังหวัดนราธิ วาสจะจัดให้เจ้าสาวนั่งก่ อนโดยให้นั ่งทางซ้ายแล้ว
จึงจัดให้เจ้าบ่าวนั่งทางขวา ส่ วนจังหวัดยะลาและปั ตตานี จะให้เจ้าบ่าวนั่งทางขวาก่อน ต่ อจากนั้ นเจ้าบ่าว
ก็จะสวมของหมั้นให้แก่เจ้าสาว (การสวมของหมั้ นอาจจะสวมหลังจากเสร็ จพิธีนิ กะห์เลยก็ได้)
ในขณะที่เจ้าสาวและเจ้าบ่ าวนั ่งบัลลังก์ จะเชิญญาติ มิตรของทั้ งสองฝ่ าย มาชมเพื่อร่ วมแสดง
ความยินดี และจะเชิญผู ้ ใหญ่ ที่เป็ นที่นับถือหรื อญาติผู ้ใหญ่มาทําพิธี กินสมางัตโดยนําเอาส้มแขก เกลื อ
ข้าว มาป้ อนคู่บ่ าวสาว เพื่อเป็ นสิ ริมงคล ต่ อจากนั้ นจะเชิญญาติ ผู ้ ใหญ่ที่ มาในงานจํานวน ๓ คน มาป้ อน
ข้าวเหนี ยว ๓ สี (ขาว แดง เหลื อง) ไข่และขนม ให้กับคู่บ่ าวสาว การป้ อนต้องป้ อนแต่ละคนจนครบทุ ก
อย่าง เมื่อญาติผู ้ ใหญ่ทั้ง ๓ คน ป้ อนให้จนครบแล้วก็เป็ นอันเสร็จพิธี
ก่ อนการฉลองสมรสจะมีการ “กิ นเหนียว” เสร็ จงานฉลองสมรสแล้วจะมีการส่งตัวเจ้าสาวเพื่อ
แสดงความยอมรับเจ้าสาวว่ าเป็ นสมาชิ กใหม่ของครอบครัว แต่ เมื่อส่งตัวเสร็ จ เจ้าสาวต้องกลับมานอน
บ้านของตนก่อน ครบ ๓ วันแล้วจึงจะไปอยู ่ บ้านเจ้าบ่าว หรื อแยกครอบครัวออกไป (ประมูล อุทัยพันธ์
,วรนุช ชี ถนอม,รื่ นนภา รัตนพงศ์ .สารานุ กรมวัฒนธรรมไทยภาคใต้ เล่ม ๖ หน้า ๒๗๘๐-๒๘๐๖)
หลังจากพิธีนิ กะห์ แล้ว คู่ บ่าวสาวก็ สามารถอยู่ร่ วมกันฉันสามีภรรยาได้เลย แต่ สําหรั บบาง
ครอบครั วที่มีฐานะดีก็ จะหาฤกษ์อีกครั้ งหนึ่ งเพื่อจัดงานเลี้ ยงฉลองสมรส ซึ่ งแต่ละพื้นที่หรื อท้องถิ ่นจะมี
ความแตกต่ างกันออกไป ขึ้ นอยู่กับประเพณี และความเชื่อที่ สื บทอดต่อๆกันมา สําหรับจังหวัดสตูล ได้นํา
ประเพณี ดังกล่าวมาจากประเทศมาเลเซี ย มีรายละเอียดโดยสั งเขป ดังนี้
๑. ขบวนขันหมาก ซึ่ งตามความเชื่อจะใช้ขันหมาก ๙ ขัน หรื อ ๑๙ ขัน แล้วแต่ฐานะของฝ่ าย
เจ้าบ่าว ในแต่ละขันจะประกอบไปด้วยสิ่ งของต่างๆ ดังนี้
ขันที่ ๑ ประกอบด้วยหมากล้วนๆโดยนํามาตกแต่ งให้สวยงามด้วยวิธี การห่อด้วยกระดาษสี ทํา
เป็ นดอกไม้หรื อบางทีแกะสลักหมากเป็ นลวดลายต่างๆ แล้วแต่ ใครจะอวดลวดลายหรืออวดฝี ไม้ลายมื อ
เพื่อเสริมบารมี ให้ ผู ้ ชมได้ชมกันอย่างหลากหลาย เป็ นการบ่งบอกถึ งความสามารถของฝ่ ายเจ้าบ่าว
ขันที่ ๒ ประกอบด้วยใบพลู ตกแต่งอย่างสวยงาม แล้วแต่ความคิดสร้างสรรค์ของผู้จัด
ขันที่ ๓ ประกอบด้วยแหวนเพชร หรือทองคํา
ขันที่ ๔ ประกอบด้วยเงินสินสอด
ขันที่ ๕ ประกอบด้วยนํ้ าตาล
ขันที่ ๖ ประกอบด้วยเกลือ